بیش از 9 ماه از شیوع بیماری کرونا میگذرد و هنوز افرادی هستند که به ماسک اعتقاد ندارند! دولت ایران به تازگی جریمه 50 هزار تومانی برای چنین افرادی در نظر گرفته است. واقعا تاثیر ماسک برای کرونا چقدر است؟
روند ابتلا به کرونا این روزها به طور چشمگیری افزایش پیدا کرده است. کارشناسان دلیل این امر را سهلانگاری مردم در رعایت پروتکلهای بهداشتی و عدم استفاده از ماسک اعلام کردهاند. این روزها شاهد ابتلای روزانه بسیاری از هموطنانمان به این ویروس و آمار بالای مرگ و میر در اثر ابتلا به کرونا هستیم. برای پیشگیری از شیوع بیشتر این بیماری ستاد ملی مدیریت کرونا در روزهای گذشته مصوبههایی برای الزام استفاده از ماسک به سازمانهای مختلف اعلام کرد.
حسن روحانی، 19 مهر ماه 99 طی سخنانی در جلسه ستاد ملی کرونا از جریمه 50 هزار تومانی برای کسانی که در تهران ماسک نزنند خبر داد و گفت:
اگر کسی از ماسک استفاده نکند پنجاه هزار تومان جریمه میشود و نیروی انتظامی و بسیج ما این وظیفه را بر عهده دارند که جریمه را به فرد متخلف اعلام کنند. این طرح فعلا مربوط به تهران بزرگ است و بعد میتواند در صورت نیاز در سایر شهرها انجام شود.
علاوه بر این، علیرضا رییسی معاون بهداشت وزیر بهداشت در جلسه روز 20 مهر ماه 99 به جریمه رانندگان تاکسی که ماسک نزنند اشاره کرد و گفت:
اگر راننده تاکسی ماسک نزند و شناسایی شود، پلاکش نوشته شده و پلیس میتواند این فرد را جریمه کند. راننده تاکسی که ماسک نزند، 100 هزار تومان جریمه میشود و به ازای هر مسافری هم که ماسک نزند، راننده تاکسی 20 هزار تومان جریمه میشود و مسافرانی هم که ماسک نزدند، 50 هزار تومان هزینه میشوند.
آنچه در این مقاله میخوانید:
استفاده از ماسک برای کرونا چقدر در پیشگیری موثر است؟
در ادامه ویدیو «نحوه صحیح استفاده و دور انداختن ماسک» را مشاهده می کنید.
در شرایطی که ویروس کرونا در جامعه شیوع پیدا کرده، همه افراد باید خودشان را برای مقابله با آن آماده کنند. نکاتی که همه باید رعایت کنند عبارتند از شستشوی مداوم دستها با مواد ضدعفونی کننده، پرهیز از تماس دست با دهان، بینی و چشم و همچنین استفاده از ماسک در مکانهای شلوغ. رعایت مورد آخر مخصوصا برای افراد سالمند و بیماران اهمیت بیشتری دارد.
برای بسیاری از ما، حضور در مکانهای عمومی و جاهای شلوغ اجتنابناپذیر است. به همین خاطر تاثیر ماسک بر کرونا و پیشگیری از آن اهمیت بیشتری در زندگیمان پیدا کرده است. تصور کنید یک فرد آلوده در مکانی عمومی عطسه یا سرفه کند. این کار باعث پخش شدن ویروسهای زیادی در هوا میشود که در صورت استفاده نکردن از ماسک، این ویروسها به راحتی از طریق تنفس میتوانند به افراد دیگر منتقل شوند.
نکته مهم دیگری که باید به آن توجه داشته باشیم، نوع ماسکی است که استفاده میکنیم. همه ماسکها برای پیشگیری از کرونا مناسب نیستند و نمیتوانند کارایی بالایی داشته باشند. میتوان گفت که ماسکهای معمولی پرستاری تقریبا میتوانند نقش مفیدی در عدم ابتلا به کرونا ایفا کنند و ماسکهای فیلتردار، در صورت مبتلا بودن، گزینه خوبی برای استفاده نیستند. چرا که اگر شخص مبتلا از ماسک فیلتردار ساده استفاده کند، هوای بازدم او با عبور از فیلتر ماسک به محیط اطراف منتقل خواهد شد. در ادامه با انواع ماسک برای کرونا آشنا میشویم و میزان تاثیرگذاری هر کدام از آنها را مورد بررسی قرار میدهیم. همچنین در ادامه به رایجترین اشتباهات ماسک زدن نیز اشاره خواهیم کرد.
بهترین انواع ماسک فیلتر دار برای مقابله با کرونا
همانطور که گفتیم ماسکهای تنفسی انواع مختلفی دارند، اما به طور کلی میتوان آنها را به دو دسته طبی (جراحی یا کاغذی) و فیلتر دار تقسیم کرد. ماسکهای طبی یا کاغذی که به آنها ماسک جراحی یا پرستاری هم گفته میشود، در واقع برای محافظت از پزشکان در برابر ذرات و ترشحات عفونی و ویروسهایی که در هنگام عملهای جراحی در فضا پخش میشوند،مورد استفاده قرار میگیرند. سوالی که بسیاری از خود میپرسند این است که اساسا آیا ماسک برای کرونا مفید است ؟ در جواب باید بگوییم بله! استفاده از ماسک درصد ابتلا به کرونا را تا حد بسیاری کاهش داده و مانع از پخش ویروس خواهد شد. در ادامه این مطلب با بررسی انواع ماسکهای موجود در بازار به پرسش « کدام ماسک برای کرونا خوبه ؟» پاسخ خواهیم داد.
نوع دوم که قصد داریم به معرفی آنها بپردازیم، ماسکهای فیلتر دار هستند که خودشان انواع مختلفی دارند و میزان بازدارندگی آنها نیز با یکدیگر متفاوت است.
ماسک فیلتر دار FFP
این ماسکها که از استاندارد EN149: 2001 (یک استاندارد اروپایی برای ماسکهای تنفسی) پیروی میکنند، دارای سه نوع هستند:
| نوع ماسک | اندازه ذراتی که فیلتر میکند | درصد فیلتراسیون |
|---|---|---|
| ماسک FFP1 | بزرگتر از 5 میکرون | 80 درصد |
| ماسک FFP2 | 2 تا 5 میکرون | 94 درصد |
| ماسک FFP3 | کوچکتر از 2 میکرون | 99 درصد |
ماسکهای فیلتر دار سری N و P و R:
این ماسکها از استاندارد NIOSH که در امریکا استفاده میشود، پیروی میکنند. انوع مختلف آنها عبارتند از:
| نوع ماسک | اندازه ذراتی که فیلتر میکند | درصد فیلتراسیون |
|---|---|---|
| ماسک N95 | بزرگتر از 0.3 میکرون | 95 درصد |
| ماسک N99 | بزرگتر از 0.3 میکرون | 99 درصد |
| ماسک N100 | بزرگتر از 0.3 میکرون | 99.97 درصد |
| ماسک P95 | بزرگتر از 0.3 میکرون | 95 درصد |
| ماسک P99 | بزرگتر از 0.3 میکرون | 99 درصد |
| ماسک P100 | بزرگتر از 0.3 میکرون | 99.97 درصد |
| ماسک R95 | بزرگتر از 0.3 میکرون | 95 درصد |
| ماسک R99 | بزرگتر از 0.3 میکرون | 99 درصد |
| ماسک R100 | بزرگتر از 0.3 میکرون | 99.97 درصد |
اما یکی از رایجترین انواع ماسک که معمولا برای پیشگیری از ابتلا به ویروسها نیز پیشنهاد میشود، ماسک N95 است که در داروخانهها به فروش میرسد. این ماسک میتواند جلوی ذرات بسیار ریز را بگیرد و تا حد زیادی از ابتلا به کرونا جلوگیری کند. اما قبل از خرید ماسک N95 بد نیست نگاهی به جدول زیر بیندازید تا تفاوتهای این ماسک و ماسکهای معمولی را بهتر درک کنید.
| ماسک طبی (کاغذی) | ماسک فیلتر دار N95 | |
|---|---|---|
| آیا یک وسیله پزشکی است؟ | بله | خیر (البته انواعی از این ماسک برای مصارف پزشکی هم وجود دارند) |
| وظیفه این نوع ماسک چیست؟ | جلوگیری از ورود ذرات بزرگ به دهان و بینی / استفاده در هنگام عملهای جراحی جهت ممانعت از ورود ذرات عفونی به دهان و بینی / استفاده در هنگام بیماری برای محافظت از اطرافیان | جلوگیری از ورود ذرات بسیار ریز معلق در هوا به داخل دهان و بینی |
| قرارگیری روی صورت | بهطور کامل روی صورت فیکس نمیشود | کاملا روی صورت فیکس میشود |
| میزان فیلتر کردن ذرات | به دلیل عدم فیکس شدن روی صورت، در مقابل ذرات معلق ریز کارایی ندارد / تا 80 درصد جلوی ورود باکتریها به دهان و بینی را میگیرد | بیش از 95 درصد جلوی ورود ذرات و ویروسهای معلق در هوا (بزرگتر از 0.3 میکرون) را میگیرد |
| مقاومت در برابر مایعات | خیر (البته برخی نمونهها در برابر نفوذ مایعات مقاوم هستند) | مورد آزمایش قرار نگرفتهاند |
| کاربردها | هنگام انجام عملهای جراحی / رعایت بهداشت موقع طبخ غذا و … | جلوگیری از ورود ذرات مضر ناشی از آلودگی هوا به دهان و بینی / جلوگیری از ورود ویروسها و باکتریهای ریز به داخل دهان و بینی و … |
نکات مهم و 6 اشتباه رایج در ماسک زدن در دوران کرونا
برای آنکه تاثیر ماسک بر کرونا را افزایش پیدا دهیم، باید نحوه صحیح استفاده از آن را دانسته و از اشتباهات ماسک زدن بپرهیزیم. به نکاتی که در ادامه به آنها اشاره میکنیم توجه کنید.
نحوه قرار دادن ماسک روی صورت و برداشتن آن
قبل از آنکه ماسک را روی صورت خود قرار دهید، باید دستان خود را به خوبی بشویید. سپس آنها را با یک حوله یا دستمال کاغذی تمیز خشک کنید. در مرحله بعد، ماسک را به دقت مورد بررسی قرار دهید تا دارای سوراخ یا پارگی نباشد. توجه داشته باشید که ماسک را به صورت درست روی صورت خود بگذارید. قسمت بالای ماسک معمولا دارای یک بخش فنری است که روی بینی قرار میگیرد. سپس بندهای دو طرف ماسک را که کشی هستند، پشت گوشهای خود قرار دهید.
فراموش نکنید که بخش محکم روی بینی را با دو انگشت از دو طرف فشار دهید تا کمی جمع شود و فاصله بین صورت و بینی شما را بپوشاند. قسمت پایین ماسک هم باید تا زیر چانه را پوشش دهد. برای امتحان کردن ماسک خود، دقت کنید که موقع نفس کشیدن، از اطراف ماسک هوا وارد یا خارج نشود.
قبل از برداشتن ماسک هم بهتر است دستان خود را ضدعفونی کنید. سپس با گرفتن یکی از کشهای دو طرف و بدون لمس قسمت جلوی ماسک، آن را از یک جهت بردارید و سپس داخل سطل زباله بیندازید. اگر سطل زباله در محیطهای بسته، مثل محیط داخلی خانه قرار دارد، بهتر است ابتدا ماسک را درون یک کیسه پلاستیکی بگذارید و سرش را گره بزنید و سپس داخل سطل زباله بیندازید.
عمر مفید ماسک فیلتر دار
اکثر ماسکها تنها یک بار قابل استفاده هستند و پس از آن باید دور انداخته شوند. عمر متوسط ماسکهای فیلتر دار مانند ماسک نانو یا ماسک N95 حدود 8 ساعت است. بنابراین اگر بیشتر از 8 ساعت در طول روز در محیطهای شلوغ یا محل کار حضور دارید، باید ماسک خود را پس از گذشت این مدت، تعویض نمایید.
همچنین وقتی که روی سطح بیرونی ماسک خود شاهد آلودگی و ذرات گرد و غبار هستید، حتی قبل از 8 ساعت نیز میتوانید آن را عوض کنید. برخی از ماسکها حالت کاسهای و سفت دارندکه قالب صورت هستند. اگر حس کردید که این ماسکها حالت خود را از دست دادهاند و به خوبی روی صورت قرار نمیگیرند، باید اقدام به تعویض آنها کنید.
سایر نکات در رابطه با استفاده از ماسک برای کرونا:
- برای آنکه تاثیرگذاری ماسک برای کرونا کاهش پیدا نکند، بهتر است مردان ریش و سبیل خود را بزنند یا از بند کردن محاسن خود بپرهیزند.
- توجه داشته باشید که هنگام استفاده از ماسک، تنفس کمی دشوارتر است. بنابراین از انجام فعالیتهای سخت که ضربان قلب و میزان تنفس را افزایش میدهند خودداری کنید.
- استفاده از ماسک برای کودکان، سالمندان و بیماران قلبی اهمیت بیشتری دارد. این افراد به هیچوجه نباید بدون ماسک در مکانهای شلوغ حاضر شوند. هرگز از ماسک بزرگسالان برای کودکان استفاده نکنید.
- استفاده از ماسک برای کرونا باعث مصونیت کامل در برابر این ویروس نخواهد شد. ماسکها جلوی چشمان شما را نمیپوشانند، اما ویروس کرونا از راه چشم نیز به داخل بدن نفوذ میکند. بنابراین حتی با داشتن ماسک، از قرار گرفتن در کنار افراد مشکوک به بیماری، خودداری کنید.
- اگر شغل شما به گونهای است که در طول روز با افراد زیادی سر و کار دارید، علاوه بر ماسک، از شیلد،دستکش و لباس محافظ هم استفاده کنید.
- هنگام خرید ماسک N95 از اصل بودن و همچنین پلمپ بودن بستهبندی آن مطمئن شوید.
6 اشتباه رایج در ماسک زدن در دوران کرونا
با وجود اطلاعرسانی دولتها درمورد اهمیت استفاده از ماسک در محیطهای عمومی و با وجود آمار بسیار بالای ابتلا و مرگ و میر در اثر کرونا، باز هم عدهای از پوشیدن ماسک سرباز میزنند و عدهای دیگر به دلیل دریافت اطلاعات نادرست و باورهای غلط در مورد این ویروس کرونا با نحوه صحیح ماسک زدن آشنا نیستند. در ادامه به ذکر رایجترین اشتباهات ماسک زدن در میان عموم مردم میپردازیم. فراموش نکنید که ماسک زدن اشتباه نیز میتواند به اندازه عدم استفاده از ماسک زیانآور و خطرناک باشد.
1.جدی نگرفتن بیماری کرونا!
بسیاری از افراد تصور میکنند که شیوع ویروس کرونا آنقدری که در رسانهها اعلام میشود زیاد نیست و مطبوعات و خبرگزاریها در مورد ارائه آمار اغراق میکنند. بعضا قدرت تاثیر این ویروس را به مانند آنفولانزا یا سرماخوردگی تصور میکنند. این دست باورهای غلط باعث میشود از پوشیدن ماسک امتناع کنند و بدون ماسک در سطح جامعه تردد کنند! این گونه اطلاعات نادرست، باعث گمراهی افراد و افزایش آمار مبتلایان میشود. میزان خطر کرونا با ویروس آنفولانزا و سرماخوردگی قابل مقایسه نیست و به قیمت جان افراد ممکن است تمام شود. برای سلامتی خود و اطرافیانمان باید این ویروس کشنده را جدی بگیریم و از ماسک استفاده کنیم چرا که تنها راه پیشگیری از ابتلا به آن زدن ماسک است.
2.جنس ماسک مهم نیست! هر پارچهای که جلوی تنفس را بگیرد کافیست!
درمورد نوع و جنس ماسک نیز اطلاعات درست و غلط بسیاری وجود دارد که ممکن است عدم توجه به آنها خطر ابتلا به کرونا را افزایش دهد. بسیاری تصور میکنند که استفاده از هرگونه ماسک اعم از پارچهای و دستساز تا طبی و فیلتردار، تاثیرگذاری یکسانی در جلوگیری از ابتلا به کرونا دارد. خب باید بگوییم این باور نیز نادرست است!
بسیاری از تولید کنندگان پوشاک در ماههای اخیر، اقدام به طراحی مدلهای محتلفی از ماسک کردهاند. مدلهای پارچهای یا حاوی تزئینات مختلف و یا حتی با شیارهای متعدد برای سهولت در تنفس. خریداران بسیاری نیز از این ماسکها استفاده میکنند.باید بدانید که استفاده از ماسکهای پارچهای و دستساز تنها 24 درصد از نفوذ ویروس کرونا جلوگیری به عمل میآورند. درحالی که با استفاده از ماسکهای طبی و فیلتردار استاندارد خطر ابتلا به کرونا تا 99 درصد کاهش خواهد یافت.
3.تنها افراد بیمار باید از ماسک استفاده کنند!
این مورد نیز یکی از اشتباهات رایج در ماسک زدن است. نه تنها افراد بیمار بلکه حتی افراد سالم و بدون علائم نیز باید از ماسک استفاده کنند. چراکه ویروس کرونا تا دو هفته پس از ورود به بدن میتواند خود را بروز ندهد و علائمی در شخص مبتلا پدید نیاورد.ویروس کرونا جزء معدود ویروسهایی است که حتی در دروان نهفتگی خود نیز قابلیت انتشار دارد. بنابراین حتی فرد به ظاهر سالم نیز میتواند یک ناقل بدون علامت باشد،به همین دلیل استفاده از ماسک هم برای افراد بیمار و هم افراد بدون علامت، ضروری است.
4.استفاده از ماسک طبی سبب تنفس حجم بیشتری از دی اکسید کربن میشود!
برخی از افراد معتقدند که استفاده از ماسکهای جراحی باعث حبس شدن دی اکسید کربن بازدمی افراد در فضای ماسک شده و در نتیجه حجم بیشتری از آن را وارد ریه خواهد کرد. سازمان بهداشت جهانی طی اعلامیهای این فرضیه را رد کرد و اظهار کرد استفاده طولانی مدت از ماسکهای طبی، باعث کمبود اکسیژن یا افزایش حجم دی اکسید کربن تنفسی نخواهد شد.
5. در صورت استفاده از ماسک، حفظ فاصله اجتماعی معنایی ندارد!
با وجود این که بسیاری از افراد از ماسک استفاده میکنند باز هم به کرونا مبتلا میشوند. یکی از دلایل این امر، عدم رعایت فاصلهگذاری اجتماعی است. سازمان بهداشت جهانی اعلام کرده است که استفاده از ماسک به معنی نقض فاصله گذاریهای اجتماعی نیست. درست است که استفاده از ماسک برای کرونا ، درصد ابتلا را تا حد زیادی کم میکند، اما باز هم درصد احتمالی ابتلا وجود دارد، بنابراین بهتر است که اصول فاصلهگذاری اجتماعی را تمرین و تقویت کرده و از دست زدن مداوم به صورت خود، خوددداری کنید.
6. پوشیدن ماسک باعث تضعیف سیستم ایمنی بدن میشود!
باور فراگیری وجود دارد که معتقد است سیستم ایمنی بدن انسان با ورود باکتری و ویروسها تقویت شده و مقاومتر میشود. این موضوع در مورد تزریق واکسنها ،که دوز کنترل شده و بیخطری از ویروس هستند، صحیح است. اما میزان ویروس ورودی به بدن از محیط اطراف قابل کنترل نبوده و میتواند در مواردی باعث بیماری شدید و حتی مرگ شود. مدرک معتبری برای اثبات تضعیف سیستم ایمنی با زدن ماسک، وجود ندارد. در شرایط کنونی زدن ماسک و تقویت سیستم ایمنی بدن از طریق مصرف ویتامینهای لازم، ورزش کردن و تغذیه سالم، تنها راه حلهای موجود برای مقابله با ویروس کرونا هستند.
در این مطلب سعی کردیم تمام نکاتی که باید درباره انواع ماسک برای کرونا بدانید را مرور کنیم و بدانیم که کدام ماسک در برابر این ویروس کشنده، مقاومتر است. لطفا شما هم اگر پیشنهاد یا توصیهای برای جلوگیری از ابتلا به کرونا و یا استفاده از ماسک دارید، آن را از طریق کامنت با ما و سایر مخاطبان پلازامگ در میان بگذارید.