تعریف زیبایی ؛ چرا چیزهای زیبا حس خوبی به ما می دهند؟

تعریف زیبایی
  • twiter
  • linked-in
  • whatsapp

مفهوم زیبایی از نظر شما چیست؟ شما زیبایی را چگونه تعریف می‌کنید؟ برای آگاهی از تعریف زیبایی از نظر بزرگان، از دید روانشناسی و فلسفه و همچنین پاسخ به سوال «زیبایی چیست؟» همراه ما باشید.

مفهوم زیبایی از مفاهیم مبهم و ناآشنا نیست. همه زیبایی را می‌بینند و آن را درک می‌کنند. زیبایی از نظر هر شخص متفاوت است و هرکس دیدگاه خاص خود را نسبت به مفهوم زیبایی دارد. تعریف زیبایی در گذر زمان تغییر می‌کند. ما معمولا زیبایی را از طریق تصاویر ذهنی خود تعریف می‌کنیم. شاید اگر از شما بخواهند زیبایی را تعریف کنید، بلافاصله چهره یک شخص معروف یا یک بازیگر به ذهنتان خطور کند و یا شاید مفهوم زیبایی را به یک منظره زیبا اطلاق کنید.

همه انسان‌ها زیبایی را دوست دارند و در هر کجا به دنبال آن می‌گردند. حس زیبایی‌ شناسی از جمله احساسات مشترکی است که همه ما آن را به شیوه‌های متفاوت درک و تجربه می‌کنیم. با اینکه این احساس در میان انسان‌ها مشترک است، دیدگاه، تعاریف و مصادیق هر شخص درباره مفهوم زیبایی با شخصی دیگر کاملا متفاوت است. به همین دلیل است که نمی‌توانیم یک تعریف واحد و مشخص را برای زیبایی بیان کنیم. آیا شما تاکنون به مفهوم زیبایی فکر کرده‌اید؟ زیبایی در چه چیزهایی برای شما نمود پیدا می‌کند؟ در این مقاله از پلازا معنای زیبایی و زیبایی‌ شناسی را در قرون مختلف تا به امروز و در زمینه‌ها مختلف مورد بررسی قرار می‌دهیم.

در ویدیوی زیر ببینید که «چرا چیزهای زیبا باعث خوشحالی ما می شوند؟»

آنچه در ادامه می‌خوانید

زیبایی یعنی چه؟

هیچکس تاکنون نتوانسته است یک تعریف کلی برای زیبایی ارائه دهد. حتی فلاسفه و روان‌شناسان نیز تعریف واحدی از زیبایی ندارند و بر این باورند که زیبایی امری نسبی است. در زمان‌های قدیم، شاعرها معیار و ملاک زیبایی را تعیین می‌کردند، اما در جوامع امروزی مفهوم و معیار زیبایی توسط رسانه‌های جمعی یا شبکه‌های اجتماعی تعریف می‌شود.

 «زیبایی» توصیف یک ویژگی یا خصیصه‌ای برای حیوان، ایده، شی، شخص یا مکانی است که تجربه ادراکی از لذت یا رضایت را برای ما فراهم می‌کند. زیبایی به عنوان بخشی از زیبایی‌ شناسی، فرهنگ، روان‌شناسی اجتماعی، فلسفه و جامعه شناسی مورد مطالعه قرار گرفته‌ است. «زیبایی ایده‌آل» موجودیتی است که تحسین می‌شود و یا دارای ویژگی‌هایی است که به طور کامل به عنوان کمال در یک  فرهنگ خاص به زیبایی نسبت داده می‌شود. زشتی دقیقا نقطه مقابل زیبایی است.
مفهوم زیبایی
تجربه زیبایی غالباً شامل تعبیر برخی چیزها به عنوان توازن و هماهنگی با طبیعت است که می‌توانند منجر به احساس جذابیت و کمال عاطفی گردند. از آنجا که زیبایی می‌تواند یک تجربه ذهنی باشد، برخی فلاسفه اذعان دارند که زیبایی در چشمان بیننده خلاصه می‌شود. یعنی زیبایی هرچیز به نوع نگاه شما به آن بستگی دارد. معمولا نگرش‌های تجربی از چیزهایی که به عنوان مفهوم زیبایی در نظر گرفته می‌شوند، از طریق تفکرات و باورهای جمعی به افراد القا می‌شوند. همچنین گفته می‌شود که زیبایی دارای سطوح عینیت و ذهنیت مطلق نیست و قضاوت درباره حس زیبایی‌ شناختی تنها به صورت ذهنی انجام نمی‌شود. برخی فلاسفه کلمه زیبایی را در واقع زیبایی نهان موجود در شخصیت ما تعریف می‌کنند، نه ظاهر بیرونی ما. آندره ژید نویسنده فرانسوی و برنده جایزه نوبل 1947 درباره مفهوم زیبایی گفته‌ است:

«ای کاش عظمت در نگاه تو باشد، نه در آن چیزی که به آن می‌نگری.»

تعریف زیبایی (Beauty) در یونان باستان

زیبایی چیست

واژه  کلاسیک یونانی که در زبان فارسی به زیبایی یا زیبا و در زبان انگلیسی نیز به «Beauty» یا «Beautiful» ترجمه شده‌ است، کلمه «کالوس» kallos است که صفت آن نیز kalos است. با این حال، کالوس ممکن است در فارسی به عنوان «خوب» یا «با کیفیت خوب» و در انگلیسی نیز به عنوان «Good» یا «Of Fine Quality» نیز ترجمه شود. بنابراین معانی وسیع‌تری نسبت به زیبایی جسمی یا مادی دارد. به همین ترتیب، کالوس در ابتدا به معنای کلمه انگلیسی «Beauty» نبود و در وهله اول و مهمتر از همه برای انسان‌ها اعمال می‌شد و مفاهیم شهوانی را تلقین می‌کرد.

کلمه یونانی Koine که برای اشاره به زیبایی استفاده می‌شد، hōraios بود؛ این کلمه صفتی است که از لحاظ اخلاقی از کلمه hōra به معنی «ساعت» می‌آید. بنابراین در کوین یونانی، زیبایی به معنای «در زمان مناسب خود» تعریف می‌شد. بدین ترتیب، یک میوه رسیده (به وقت مناسب خود) زیبا به نظر می‌رسید، در حالی که یک زن جوان که سعی داشت پیرتر به نظر برسد و یا زن پیری که تلاش می‌کرد جوان‌تر به نظر برسد، به عنوان زیبا و مفهوم زیبایی تلقی نمی‌شدند.
نخستین تئوری زیبایی غربی را می‌توان در آثار فیلسوفان اولیه یونان از دوره قبل از سقراطی، مانند فیثاغورس پیدا کرد. مکتب فیثاغورس نیز ارتباط مستقیمی میان ریاضیات و زیبایی پیدا کرد. آن‌ها همچنین خاطرنشان کردند که اشیاء متناسب با نسبت طلایی (Golden Ratio) جذاب‌تر به نظر می‌رسند. معماری یونان باستان نیز مبتنی بر دیدگاه تقارن و نسبت است.
همچنین بخوانید :
زیبایی یعنی چه
در ادامه تعریف زیبایی از نظر فلاسفه، به افلاطون و ارسطو می‌رسیم. افلاطون زیبایی را مفهومی (یا ایده‌ای) بالاتر از همه مفاهیم دیگر در نظر می‌گرفت. ارسطو نیز با استدلالی مبنی بر اینکه «فضیلت و برتری به زیبایی‌ها می‌پیوندند»، رابطه‌ای را میان زیبایی و فضیلت کشف کرد.
فلسفه و مجسمه‌های کلاسیک زن و مرد که مطابق با اصول فیلسوفان یونان از زیبایی‌های ایده‌آل انسانی ساخته شده‎ بودند، در اروپای رنسانس مجددا کشف شدند و این امر در نهایت منجر به اتخاذ معنایی مجدد برای «ایده‌آل کلاسیک» شد و بدین ترتیب، مفهوم هرآنچه که به این ایده مرتبط بود، به معنای واقعی تغییر پیدا کرد. از نظر زیبایی زنانه، زنی که ظاهر آن با این اصول مطابقت داشته‌ باشد، هنوز هم «زیبای کلاسیک» خوانده می‌شود یا گفته می‌شود دارای «زیبایی کلاسیک» است. زیبایی زن در تمدن غربی به عنوان مثال در تندیس مرمری و بی‌سر نیکه ساموتراس (Winged Victory of Samothrace) تعریف می‌شود. علاوه بر این پایه‌های بنا شده توسط هنرمندان یونانی و رومی استاندارد زیبایی مرد را نیز تعریف کرده‌اند.
در دوره گوتیک، معیار زیبایی‌شناسی کلاسیک را به عنوان موضوعی «معصیت‌آمیز» در نظر گرفته و آن را رد کردند. پس از آن، اندیشمندان رنسانس و اومانیست این دیدگاه را مردود اعلام کرده و زیبایی را محصول نظم عقلانی و نسبت‌های هماهنگ تعریف کردند. هنرمندان و معماران دوره رنسانس (مانند جورجیو واساری)، دوره گوتیک را به عنوان دوره‌ای غیرمنطقی و وحشیانه در نظر گرفتند و به شدت از آن انتقاد کردند. دیدگاه هنر گوتیک تا قرن نوزدهم و تا عصر رومانتیسم ادامه داشت.

تعریف زیبایی در قرون وسطی

حس زیبایی

در قرون وسطی، فیلسوفان کاتولیک مانند توماس آکویناس، زیبایی را در میان صفات متعالی هستی در نظر گرفتند. آکویناس در کتاب مدخل الهیات (Summa Theologica) خود، سه شرط زیبایی را توصیف کرد: تمامیت (Integritas)، هماهنگی (Consonantia) و کلاریتاس (Claritas) به معنای درخشش فرم.

در معماری گوتیک قرون وسطایی و اواخر دوران قرون وسطی، نور (Light) زیباترین تجلی خداوند به حساب می‌آمد که در طراحی معماری نیز از آن استفاده می‌شد. شیشه‌های رنگین کلیساهای گوتیک شامل کلیسای نوتردام پاریس و کلیسای جامع شارتر، نمونه‌های بارز این موضوع محسوب می‌شوند.

عصر خرد، افزایش میزان علاقه به زیبایی را به عنوان یک موضوع فلسفی در نظر گرفت. برای نمونه، فرانسیس هاتچسون، فیلسوف اسکاتلندی استدلال کرد که زیبایی به معنای «همبستگی در تنوع و تنوع در همبستگی» است. شاعران رمانتیک نیز در آن عصر به ماهیت زیبایی توجه زیادی پیدا کردند و جان کیتس، شاعر برجسته مکتب رمانتیسم در یکی از شعرهای خود به نام «Ode On A Grecian Urn» درباره زیبایی چنین گفت:

«زیبایی حقیقت است و حقیقت زیبایی
شما این را می‌دانید و این تمام چیزی است که باید بدانید»
در دوره رمانتیک ادموند برک، نظریه‌پرداز فلسفه نیز تفاوت زیبایی را در معنای کلاسیک و متعالی آن در نظر گرفت.

زیبایی شناسی در قرن 20 و 21

تعریف زیبایی در روانشناسی

در قرن بیستم، هنرمندان و فیلسوفان به طور فزاینده‌ای شروع به رد کردن مفهوم زیبایی کردند و این امر منجر به ایجاد تفکر ضدزیبایی پست‌مدرنیسم شد. این درحالی است که زیبایی دغدغه اصلی یکی از تأثیرگذاران اصلی پسامدرنیسم، یعنی فردریش نیچه بود که اظهار داشت میل و اراده به قدرت، میل و اراده به زیبایی است. پس از رد شدن زیبایی از سوی پست‌مدرنیسم، برخی از متفکران دوباره به زیبایی و مفهوم آن به عنوان یک ارزش مهم بازگشتند. گای سیرلو، فیلسوف و تحلیل‌گر آمریکایی نظریه جدید زیبایی خود را به عنوان تلاشی برای تأیید مجدد جایگاه زیبایی به عنوان یک مفهوم مهم فلسفی مطرح کرد. ایلین اسکار، پژوهشگر و مقاله‌نویس آمریکایی نیز اذعان دارد که زیبایی به عدالت مربوط می‌شود.

مفهوم زیبایی همچنین توسط روان‌شناسان و متخصصان علوم اعصاب در زمینه زیبایی‌ شناسی تجربی و عصب‌شناسی مورد بررسی قرار گرفته‌ است. نظریه‌های روا‌ن‌شناختی، زیبایی را نوعی لذت در نظر می‌گیرند. یافته‌های مربوط به همبستگی و تقارن نیز از این دیدگاه که اذعان دارد اشیاء زیباتر، دل‌نشین‌تر و دلپذیرترند، حمایت می‌کنند.

زیبایی انسان

تعریف زیبایی از نظر بزرگان

توصیف یک شخص به عنوان شخصی زیبا چه به صورت فردی و چه به صورت جمعی، غالباً براساس ترکیبی از زیبایی‌های درونی صورت می‌گیرد که شامل عوامل روان‌شناختی مانند شخصیت، شعور، فضل، ادب، کاریزما، صداقت، هماهنگی و … می‌شود. ظرافت و زیبایی بیرونی (یعنی جذابیت بدنی) نیز شامل ویژگی‌های جسمی است که براساس اصول زیبایی‌ شناختی ارزیابی می‌شوند.

معیارهای زیبایی با گذشت زمان و براساس تغییر ارزش‌های فرهنگی تغییر پیدا کرده‌اند. از نظر تاریخی، نقاشی‌ها و اثرات هنری طیف گسترده‌ای از استانداردهای مختلف برای زیبایی را نشان می‌دهند. با این حال، انسان‌هایی که نسبتاً جوان‌‌اند، دارای پوستی صاف، اندام متناسب و ویژگی‌های منحصربه‌فرد ظاهری هستند، به طور سنتی در طول تاریخ به عنوان زیباترین افراد به شمار می‌آمدند.
تعریف از زیبایی
یکی از شاخص‌های اصلی زیبایی جسمی «تناسب» است. معیارهای زیبایی ریشه در هنجارهای فرهنگی دارد که در طی قرن‌ها توسط انجمن‌ها و رسانه‌ها به وجود آمده‌اند. در سطح جهانی، این بحث مطرح می‌شود که برتری زنان سفیدپوست که در فیلم‌ها و تبلیغات نمایش داده می‌شوند، منجر به یک مفهوم اروپامحوری از زیبایی می‌شود و فرهنگ‌هایی را پرورش می‌دهد که زنان را نسبت به رنگ پوستشان حساس می‌‌سازد و این حس را به آن‌ها القا می‌کند که زنان سیاه‌پوست یا گندمگون مانند زنان سفیدپوست زیبا و جذاب نیستند.
بنابراین، جوامع و فرهنگ‌های مختلف در سراسر جهان تلاش می‌کنند تا نژادپرستی‌های حاکم در دنیا که ریشه طولانی در تاریخ بشر دارند را از بین ببرند. در دهه 1960 یک جنبش فرهنگی به نام «سیاه زیباست» برای از بین بردن این تفکر به وجود آمد.
برخی رسانه‌ها نیز با انتشار برخی عکس‌های اغراق‌آمیز از بازیگران و یا مدل‌ها، حس نارضایتی و ناامیدی را در زنان دیگری که این عکس‌ها را می‌بینند به وجود می‌آورند که باعث از دست دادن اعتماد به نفس و در نتیجه افسردگی خانم‌ها می‌شود. علاوه بر این، تعریف از زیبایی زن با ایجاد شکاف و تفاوت گسترده‌تر میان اندازه ایده‌آل بدن و اندازه ایده‌آل اجتماعی، باعث ایجاد استرس در میان دختران جوانی می‌شود که در حال رشد هستند و دوران بلوغ خود را سپری می‌کنند. این موضوع همچنین ماهیت خطرناک معیارها و استانداردهای زیبایی را در جامعه برجسته می‌سازد.
زیبایی به چه معناست
همچنین بخوانید :
مفهوم زیبایی در مردان به عنوان Bishōnen در ژاپن شناخته شده‌ است. Bishōnen به مردانی با ویژگی‌های زنانه، ویژگی‌های جسمی که از سوی استاندارد زیبایی در ژاپن تعیین می‌شوند و به طور معمول در بت‌های فرهنگ پاپ خود به نمایش گذاشته می‌شوند اشاره دارد. با این حال ملل مختلف، ویژگی‌ها و ایده‌آل‌های متفاوتی برای تعریف زیبایی مردانه و تعریف زیبایی چهره آن‌ها دارند. استانداردهای اروپامحور برای مردان شامل قد بلند، لاغری و داشتن بدنی عضلانی است. بنابراین، این ویژگی‌های شاخص از طریق رسانه‌های آمریکایی، مانند فیلم‌ها، سریال‌ها، جلد مجلات هالیوود و غیره به عنوان ویژگی‌های مطلق زیبایی و جذابیت به افراد جامعه القا می‌شوند.

چرا چیزی را زیبا می‌دانیم؟

آیا می‌دانید لذت زیبایی‌شناختی چیست؟ واژه انگلیسی «aesthetics» که در فارسی به معنای «زیبایی‌شناختی»، «زیبایی‌شناسی» یا «وابسته به زیبایی» است، به ادراک، تفسیر و تحسین زیبایی اشاره می‌کند. در تعریف زیبایی در روانشناسی، حس زیبایی‌شناسی همان چیزی است که باعث می‌شود چیزی را زیبا بدانیم. ما انسان‌ها در حضور اشیا یا افراد یا به‌طور کلی هرچیزی که زیبا تلقی شود، طیف وسیعی از احساسات را تجربه می‌کنیم که از میان آن‌ها می‌توان به شیفتگی، حیرت، احساس برتری، حیرت و تحسین اشاره کرد. تجربه این احساسات زیبا شناختی زمانی رخ می‌دهد که فرد، محرکی از جذابیت یا فضایل را مشاهده و ارزیابی کند.

احساسات زیبایی شناسی از طریق حواس بینایی، شنوایی، لامسه، چشایی، بویایی و فرایندهای شناختی در پاسخ به محرک ایجاد می‌شوند. زیبایی‌شناسی نقش مهمی در طراحی و دیزاین، محصولات مصرفی، خوردن  غذا، جذابیت فیزیکی، موسیقی و طبیعت دارد. در ادامه برخی از ویژگی‌های مهم تجربه حس زیبایی‌شناختی و تحسین زیبایی را مرور می‌کنیم. همراه پلازا بمانید.

زیبایی، بهترین و مهم‌ترین ارزش است

ما زیبایی را به‌خاطر خودش می‌خواهیم. اینجا تمرکز بر لذتی است که از پروسه انجام یک کار به دست می‌آوریم نه از دستیابی به یک هدف نهایی. برای مثال یک شیرینی‌پز ماهر ممکن است از پختن یک کیک لذت ببرد. لذتی که از میل کردن آن کیک به‌دست می‌آید، کاملا متفاوت است.

کاملا در چیزی غرق شدن

آیا تا حالا برایتان پیش آمده حین انجام کاری به طور کامل حواستان از دنیای اطراف پرت شود و تمام حواستان متوجه آن کار باشد؟ این مسئله ممکن است حین فیلم دیدن، کتاب خواندن یا گوش دادن به موسیقی برای افراد اتفاق بیفتد. وقتی که حس می‌کنیم چیزی زیباست، به شدت مجذوبش می‌شویم و روی آن تمرکز می‌کنیم.

زیبایی در سادگی

تعریف زیبایی چهره

افراد چیزهایی را ترجیح می‌دهند که فکر کردن درباره‌ی آن‌ها آسان است. هرچقدر درک یک چیز برای افراد ساده‌تر باشد، لذتی که از آن دریافت می‌کنند نیز بیشتر است. مثلا، وقتی یک ایده پیچیده به روشی ساده مطرح می‌شود، باعث می‌شود افراد لذت زیبایی‌شناسی را تجربه کنند.

زیبایی در ذهن شماست

اینکه فکر کنیم چیزی زیباست یا خیر، تا حدودی به قضاوت زیبایی‌شناسی ما برمی‌گردد. دانش یعنی بینش. یعنی ما برای تفسیر و درک آنچه در جهان پیرامونمان می‌بینیم، از دانشمان استفاده می‌کنیم. اما حقیقت این است که این نوع زیبایی را نمی‌توان مورد بحث و بررسی قرار داد. چراکه نظرات مردم درباره اینکه چه چیزی زشت یا زیبا یا تأثیرگذار است، فرق دارد. مثلا ممکن است شما طرفدار موسیقی محمدرضا شجریان باشید و دوستتان طرفدار رضا یزدانی باشد. نمی‌توان با دلیل و برهان گفت که کدامیک از این موسیقی‌ها زیباتر هستند.

علاوه بر آن، افراد و درک آن‌ها از جهان و زیبایی نیز همواره در تغییر است. در گذشته ترجیح می‌دادند صورت مرد اصلاح شده باشد و این را از استانداردهای زیبایی معرفی می‌کردند اما امروزه گذاشتن ریش نیز از عوامل زیبایی محسوب می‌شود. قضاوت ما درباره زیبایی با گذر زمان و به‌خاطر تأثیرات رسانه و فرهنگ عامه تغییر می‌کند.

پاداش تأمل

یادتان می‌آید که پیش‌تر گفتیم وجود یک محرک سبب تجربه احساس مختلف می‌شود؟ برای اینکه چیزی زیباتر و لذت‌بخش‌تر باشد، می‌توان محرک آن را به مدت طولانی‌تر تجربه کرد. اینگونه هروقت که مقدار محرک بیشتر شود، رضایت و لذت فرد نیز بیشتر می‌شود. این مسئله به این معناست که به‌جای اینکه مصرف را به حداکثر برسانیم، آن را  تحت کنترل داشته باشیم (به این می‌گویند زندگی آگاهانه). به زبان ساده‌تر، برخی افراد یک وعده غذایی لذیذ و لذت‌بخش را با سرعت هرچه تمام‌تر پایین می‌دهند درحالیکه عده‌ای دیگر، تأمل می‌کنند و سعی می‌کنند از هر لقمه لذت ببرند.

کلام آخر

ما در این مقاله مفهوم زیبایی را از زمان‌های گذشته تا به امروز مورد بررسی قرار دادیم و چند تعریف از زیبایی را به شما ارائه دادیم. همانطور که خواندید، معیارها و استانداردهای زیبایی در گذر زمان تغییر می‌کنند و تعریف جامعه و بشر از مفهوم زیبایی نیز دستخوش تغییر قرار می‌گیرد. با این حال، باز هم نمی‌توانیم زیبایی را به صورت مطلق و در قالب یک جمله بیان کنیم؛ زیرا مفهوم زیبایی از نظر هر شخص متفاوت است و زیبایی برای هر فرد در قالب اشیا، حیوان، طبیعت و موارد دیگر تجلی می‌یابد. با در نظر گرفتن تمام این مسائل، در نهایت به این نتیجه می‌رسیم که انسان زیباست و زیبایی را دوست دارد. برای شما زیبایی به چه معناست و زیبایی برای شما در چه چیزهایی نمود پیدا می‌کند؟ لطفا در قسمت ارسال دیدگاه، تعریف خود از زیبایی را برای ما بنویسید.
پاراگراف 30 آرون گروپس
{{farsiNumber(model.mPrc.data && model.mPrc.data.rate)}}
تعداد رای: {{farsiNumber(model.mPrc.data && model.mPrc.data.count)}} نفر
{{farsiNumber(n)}}
مقالات مرتبط
دیدگاه شما
captcha
دیدگاه کاربران3 دیدگاه
avatar
روح الله خمینی
.
28 اسفند 1398، 09:28
پاسخ
4
0
چیزی که برا من خیلی جالبه اینه که یه عده ذاتا زیبا هستن هیچ جوری هم نمیشه منکرش شد اما اونا با این ویژگی به دنیا اومدن و هیچ نقشی در این مسله نداشتن حالا شما بگین اینا باید قیافه حق به جانب بگیرن؟
avatar
مهری
.
07 بهمن 1398، 11:11
پاسخ
1
0
??????
avatar
بیتا هدایت پور
.
07 بهمن 1398، 13:09
پاسخ
2
2
@مهری
???
avatar
رحمتی
.
07 بهمن 1398، 11:11
پاسخ
2
1
چه جالب و متفاوت
avatar
بیتا هدایت پور
.
07 بهمن 1398، 13:10
پاسخ
1
2
@رحمتی
???
جدول فروش فیلم ها