بازیهای رایانهای با وجود سرگرمکننده بودن، همانند اغلب سرگرمیهای دیگر، مضرات مخصوص به خود را نیز دارند. در این مطلب آسیب های بازی های رایانه ای را بررسی خواهیم کرد. با ما باشید.
یکی از مهمترین مقولههایی که در زمینه بازیهای رایانه ای آنطور که باید مورد پرداخت قرار نگرفته، آسیب های بازی های رایانه ای و یا عوارض بازی های رایانه ای است. شکی نیست که بازیهای ویدیوئی طرفداران بیشماری در جهان دارند و افراد زیادی روزانه قسمت زیادی از زمان خود را صرف تجربه این بازیها میکنند. از سوی دیگر همانند سایر سرگرمیها، میتوان گفت بازیهای رایانهای نیز آسیبهای مخصوص به خود را دارند که به ویژه در صورت رعایت نکردن برخی موارد هنگام تجربه این بازیها، میتوانند گریبانگیر فرد مورد نظر شوند. بر همین اساس بر آن شدیم تا تعدادی از مهمترین آسیب های بازی های رایانه ای را برای شما فهرست کنیم و راههای پیشگیری از این آسیبها و اختلالات را نیز تا جایی که میتوانیم برایتان معرفی کنیم. با ما باشید.
آنچه در این مقاله میخوانید:
- خطرناک ترین آسیب های انجام بازی های کامپیوتری
- سندرم تونل کارپال
- خستگی چشم
- اختلال کمر
- صدمه به افراد دیگر
- کشیدگی و پیچخوردگی عضلات
- اختلال پوست آتاری
- اختلال انگشت شست پلی استیشن
- اختلال هایپرتروفی ایکس باکس
- اختلال بیهوشی و حملات ناگهانی
- اختلال توهم بازی در دنیای واقعی
خطرناک ترین آسیب های انجام بازی های کامپیوتری
سندرم تونل کارپال
اولین آسیبی که در فهرست آسیب های بازی های رایانه ای میخواهیم به آن اشاره کنیم، سندرم تونل کارپال است که نامهای مختلف دیگر هم دارد: شست گیمر، شست نینتندو، نینتندونیت و حتی اختلال مچ WASD (برگرفته از استفاده مکرر از دکمههای W-A-S-D بر روی کیبورد کامپیوتر). سندرم تونل کارپال زمانی اتفاق میافتد که بافتهای احاطه کننده تاندون فلکسور متورم میشوند و بر روی عصب مدیان فشار وارد میکنند. این فشار باعث ایجاد درد در مچ دست و دست میشود. دلایل اصلی ابتلا به این اختلال رامیتوان استفاده مکرر از دکمه شلیک در دستهها، زاویه بد دست هنگام استفاده از کیبورد و استفاده بلندمدت از موس با شلیک از طریق انگشت اشاره اذعان کرد. برای جلوگیری از ابتلا به سندرم تونل کارپال باید از موسهای ارگونومیک (Ergonomic) استفاده کنید، کنترلرها را به شکلی در دست خود بگیرید که مچتان صاف باشد و مهمتر از همه به طور مداوم به بدن خود کش و قوس دهید. در ویدیو زیر سندرم تونل کارپال با جزئیات بیشتری تشریح میشود:
خستگی چشم
مورد دومی که در فهرست آسیب های بازی های رایانه ای میخواهیم به آن اشاره کنیم، خستگی چشم است که از جمله عوارض خیره شدن بیشازحد به صفحهنمایش کامپیوتر یا کنسول محسوب میشود و در نتیجه آن چشمانتان ضعیف خواهند شد؛ به طوری که احتمالا به عینک نیاز داشته باشید. از علائم دیگری که در این رابطه میتوان نام برد، سوزش و درد چشمها، سردرد، حساسیت چشمها نسبت به نور و حتی درد گردن است. درنظر داشته باشید که حتی اگر مشکلی در چشمان خود نداشته باشید، خیره شدن برای مدت طولانی به صفحهنمایش کنسول و یا کامپیوتر سبب خستگی چشمهایتان خواهد شد که برای جلوگیری از این امر میتوانید این کارها را انجام دهید: کمکردن روشنایی اتاق برای اجتناب از کنتراست شدید؛ حفظ فاصله مناسب (50 تا 100 سانتیمتر) از صفحهنمایش، زاویه مناسب با صفحهنمایش، تنظیم روشنایی و کنتراست با توجه به چشم فرد، تمیزکردن صفحهنمایش از گرد و خاک و استراحتهای مکرر هنگام استفاده از کامپیوتر یا کنسول. برای آشنایی بیشتر با این مشکل و پیشگیری و درمان آن میتوانید به این مطلب مراجعه کنید.
اختلال کمر
یکی دیگر از آسیب های بازی های رایانه ای که ممکن است در طولانی مدت رخ دهد، اختلال کمر است که از جمله شایعترین مضرات بازی های کامپیوتری محسوب میشود و معمولا به دو شکل «کژپشتی» و «گوژپشتی» نمود پیدا میکند. در حالت اول فرد مورد نظر معمولا به مبل راحتی لم میدهد و در حالت دوم بازیکن جهت تمرکز بیشتر کمر خود را به سمت جلو خم میکند. در هر کدام از این حالتها (مخصوصا حالت دوم) فشار مضاعفی به آرنجها، پاها، مچها، انگشتها و سر وارد میشود و با ادامه این امر ممکن است به درد شانه، آرنج، انگشت شست و کمر مبتلا شوید. اگر قصد دارید برای مدتی طولانی به بازیکردن بپردازید، توصیه ما آن است که از کاناپه صرفنظر کنید و به دنبال یک صندلی گیمینگ ارگونومیک باشید که با نشستن در آن، تمام اعضای بدنتان به شکلی صحیح در جای خود باقی بمانند. نهایتا اگر این مورد هم اتفاق نیفتاد، همواره سعی کنید هنگام بازیکردن قوز نکنید و سر و ستون فقرات خود را صاف نگه دارید و از این طریق از اغلب مواردی که گفته شد، جلوگیری کنید.
صدمه به افراد دیگر
چهارمین مورد فهرست آسیب های بازی های رایانه ای، صدمه به افراد دیگر را شامل میشود که منظور از آن، آسیبهای فیزیکی جدیتری است که نظیر آنها را در ورزشکارها مشاهده میکنیم. قسمت بزرگی از دلیل پدیدآمدن این آسیبها مربوط به کنسول بازی Wii است که با وجود فواید و نوآوریهایش، از زمان عرضهاش آسیبهای جدیدی را نیز به همراه خود آورده است. تنها اندکی از زمان انتشار کنسول Wii گذشته بود که گزارشات زیادی مبنی بر آسیبهای مختلف از آن دیده شد. از جمله این موارد میتوان به فشار کمر و مهمتر از آن، رها شدن کنترلر از دست گیمرها و برخورد آن با افراد دیگر اشاره کرد. با افزایش این گزارشات، سازندگان کنسول بیانیهای منتشر کرده و به گیمرها توصیه کردند که هنگام استفاده از این کنسول از «حرکات اغراقآمیز و با نیروی زیاد» پرهیز کنند؛ حتما همیشه از دستبند مچ همراه با کنسول استفاده کنند و علاوه بر آن اطمینان حاصل کنند که با افراد و اشیای دیگر فاصله مناسب را داشته باشند.
کشیدگی و پیچخوردگی عضلات
کشیدگی و پیچخوردگی عضلات یکی دیگر از آسیب های بازی های رایانه ای است. حتی ماراتونکارها نیز به خوبی آگاه هستند که قبل از هرگونه فعالیت فیزیکی قابلتوجه، نیازمند گرمکردن و کشش هستند وگرنه دچار اختلالات بسیاری همانند کشیدگی عضلات خواهند شد. گرمکردن عضلات، بدن شما را برای استرس فیزیکی پس از آن آماده میکند. با انتشار کنسول Wii و همچنین تکنولوژیهای دیگر با کارکرد مشابه، شاهد سیل عظیمی از گیمرها بودیم که قبل از آن به نشستن در کاناپه عادت کرده بودند و به صورت ناگهانی و با هیجان تجربه جدید، مشغول به انجام بازیهایی همانند تنیس، بوکس و بولینگ آنهم برای ساعتهای متوالی و بدون گرمکردن بدن میشدند و پس از آن نیز مجبور به رویارویی با کشیدگی و درد شدید عضلات، رگ به رگ شدن و بسیاری از اختلالات فیزیکی دیگر میشدند. بنابراین اگر به فعالیت فیزیکی با تکنولوژیهای جدید کنسولهای پیشرو علاقهمند هستید گرمکردن بدن خود را به هیچ وجه فراموش نکنید.
اختلال پوست آتاری
مقوله ششم در فهرست آسیب های بازی های رایانه ای، اختلال پوست آتاری نام دارد که مربوط به کنترلرهای قدیمی آتاری است. شاید عجیب به نظر برسد که این کنترلرها به افرادی که آنها را استفاده میکردند، مضرات زیادی رساندهاند؛ تا جایی که بازیکنها اختلالات مختلفی را از پوستهای کندهشده گرفته تا ترکبرداشتنها و چسبیدن انگشتان به کنترلر تجربه کردند! این نارسایی تا جایی پیش رفت که به صورت معمول شاهد پینهبستن و خونیشدن انگشتان و عفونتهای باکتریایی نیز بودیم. کنترلرهای آتاری همانطور که گفته شد، منبع عجیبی از باکتریها و قارچها نیز محسوب میشدند و نامعمول نبود که با زخمیشدن دستتان در نتیجه استفاده از این کنترلرها، دچار عفونت خونی نیز بشوید. شاید جالب باشد که بدانید در سال 1983 بیماریهای مربوط به کنترلر آتاری به شیوه نامعمولی تا آن زمان شیوع پیدا کردند.
اختلال انگشت شست پلی استیشن
اختلال انگشت شست پلی استیشن (Playstation Thumb) هفتمین موردی است که در فهرست آسیب های بازی های رایانه ای میخواهیم به آن اشاره کنیم. این مورد برای افرادی که به شکلی معمول با کنسولهایی همانند پلیاستیشن 2 بازی کردهاند، یک اختلال آشنا است؛ چرا که یکی از مهمترین مشکلات بازی با دستههای پلیاستیشن 2 برای مدتهای طولانی، سایشی بود که پس از این امر در دستان خود و به ویژه انگشتان شست خود احساس میکردید. بخش مهمی از این سایش مربوط به استفاده طولانی از قسمت آنالوگ این دستهها بود. لازم به ذکر است که بسیاری از گیمرها در انجام بازیهایی همانند فیفا و یا کالآفدیوتی مجبور بودند فشار زیادی را در قسمت انگشت شست خود متحمل شوند.
اختلال هایپرتروفی ایکس باکس
مقوله هشتم در فهرست «آسیب های بازی های رایانه ای» اختلال هایپرتروفی ایکسباکس نام دارد. میتوان گفت هر کنسولی محاسن و معایب مختص خود را دارد؛ اما این اختلال همانطور که از نام آن مشخص است، مخصوص استفادهکنندگان از کنسول ایکسباکس بوده و هایپرتروفی نام دارد. منظور از این اصطلاح، وضعیت دستان شما هنگام استفاده مکرر از کنترلرهای کنسول ایکسباکس است که در برخی موارد ممکن است سبب تورم و از فرمافتادگی دستانتان شود. یکی از بزرگترین دلایل این امر نحوه جایگیری کنترلرها در دستههای ایکسباکس است که با دستههای کنسولهای دیگر کمی متفاوت محسوب میشود.
اختلال بیهوشی و حملات ناگهانی
نهمین موردی که در فهرست آسیب های بازی های رایانه ای قصد اشاره به آن را داریم، اختلال بیهوشی و حملات ناگهانی است که البته ارتباط قطعی آن با بازیهای رایانهای هنوز مورد بحث است. به عبارت دیگر میتوان گفت در حال حاضر سندی قطعی و علمی در رابطه با اینکه بازیهای رایانهای در طولانی مدت سبب حملات صرع میشوند وجود ندارد؛ اما این مورد هنوز به تازگی در حال بررسی است. با وجود موارد گفته شده، تاکنون شاهد چندین واقعه در رابطه با این قضیه بودهایم؛ به این صورت که افرادی را شاهد بودیم که از صرع رنج میبردند اما از آن اطلاع نداشتند و حین تجربه بازیهای ویدیویی به آن پیبردهاند. این حملات با وجود آنکه در اغلب موارد مهلک و یا کشنده نیستند، ممکن است سبب اختلالات مغزی و یا فیزیکی دیگر شوند.
اختلال توهم بازی در دنیای واقعی
مورد آخری که در آسیب های بازی های رایانه ای میخواهیم معرفی کنیم، اختلال توهم بازی در دنیای واقعی است. این اختلال هنگامی رخ میدهد که وقایع بازیهایی را که تجربه کردهاید، در دنیای واقعی مشاهده کنید. شاید مهمترین اختلال در این رابطه اثر تتریس (Tetris Effect) باشد که اگر به آن مبتلا شوید، آجرهای بازی تتریس را در آسمان دنیای واقعی مشاهده خواهید کرد و در ذهن خود شروع به چینش این آجرها میکنید؛ البته تا زمانی که دچار حادثه شوید. یک نسخه دیگر از اختلال توهم هنگامی رخ میدهد که رابط کاربری یک بازی بر اثر خیره شدن بیش از حد به صفحه نمایش در چشمان شما باقی بماند. بسیاری از بازیکنان بازی گیتار هیرو (Guitar Hero) پس از تجربه بازی مورد نظر، این مورد را گزارش کردهاند.
در این مطلب مهمترین آسیب های بازی های رایانه ای را بررسی و برای شما معرفی کردیم. واقعیت امر آن است که با رعایت برخی نکات ساده میتوان از بسیاری از آسیبهای گفته شده جلوگیری کرد و تجربه سالمتری را با بازیهای رایانهای رقم زد. امیدواریم هنگام تجربه عناوین محبوب خود با رعایت برخی نکات همانند استراحت بین بازیها، استفاده از لوازم بازی سازگارتر با آناتومی بدن و رعایت کلی در رابطه با نحوه نشستن خود پشت صندلی و همچنین موارد دیگر، مضرات بازی های رایانه ای را به حداقل برسانید.
نظر شما در مورد فهرست آسیب های بازی های رایانه ای چیست؟ نظرات و تجربیات خود را میتوانید از طریق بخش کامنتهای سایت با ما در میان بگذارید.