بازی بسیار بسیار زیبای Stronghold یا دژ محصول شرکت Firefly Studios یکی از بهترین بازی های استراتژیک تاریخ است. Stronghold به ویژه در ایران طرفداران بیشماری دارد و یکی از معدود عناوینی است که نسخه های مختلف آن بیش از یک دهه گیمرهای ایرانی را سرگرم کرده است.
نسخه ی اول Stronghold بی نظیر بود و به سرعت برق و باد بین گیمرها دست به دست شد. علاقمندانی که ساعت ها برای فتح قلمرو دشمن پشت سیستم های خود نشسته بودند پس از اتمام بازی چشم انتظار Firefly بودند تا شاهکاری را که خلق کرده ادامه دهد.
Stronghold 1 با عنوان جنگ های صلیبی در سال 2001 منتشر شد و در مدت کوتاهی توانست هواداران فراوانی پیدا کند. بازی داستان چهار حاکم شورشی (رت، اسنیک، وولف و پیگ) است که علیه پادشاه توطئه می کنند و به جنگ با نیروهای سطلنتی می روند. هر کدام از نسخه های Stronghold به طور کلی به دو بخش تقسیم می شود: اداره قلمرو و جنگ. بازیکن باید هر بخش را همزمان مدیریت کند و غافل شدن از هر کدام خیلی زود باعث از دست رفتن قلمرو بازیکن می شود.
Stronghold 1 در ایران به سرعت دست به دست شد و علاقمندان میلیونی پیدا کرد. علاقه ی شدید مخاطبان به این بازی باعث شد تا پس از مدتی دوبله شود. گروه نرم افزاری دارینوس تمام حرف ها و دستورات بازی را به فارسی ترجمه کرد و صداهای ترجمه شده را جایگزین نمود. اینکه دوبله ی بازی تا چه حد درست انجام شده بود مساله ی دیگری است اما آنچه اهمیت دارد این است که دوبله شدن Stronghold 1 به میلیون ها کاربر علاقمند که از حرف ها و روند بازی سر در نمی آوردند امکان داد تا از تجربه ی دلچسب بازی بهره مند گردند.
با توجه به موفقیت کم نظیر 1 Stronghold همه انتظار داشتند نسخه ی دوم ادامه ی بازی اول یا حتا ویرایشی از آن باشد. اما Stronghold 2 همه ی طرفداران را شگفت زده کرد. همه چیز در بازی عوض شده بود و تنها اسکلت اصلی بازی خراب نشده بود که البته آن را هم قدری تغییر داده بودند.
این تغییر کاملا برای طرفداران ناخوشایند بود. استقبال آن ها از این نسخه به هیچ وجه به اندازه ی نسخه ی اول نبود. در واقع Firefly با Stronghold 2 توی ذوق طرفداران زده بود. از یک طرف آن ها هنوز از حال و هوا و دنیای Stronghold 1 سیر نشده بودند و می خواستند ماجراهای جدیدی را در دنیای نسخه ی اول تجربه کنند. از طرف دیگر Stronghold 2 به هیچ وجه به پای نسخه ی اول نمی رسید. آهنگ تند و دوست داشتنی بازی کند شده بود. این کندی در نگاه اول به شدت خودنمایی می کرد؛ طوری که بازیکنان اندکی پس از شروع بازی در نسخه ی دوم وارد تنظیمات می شدند و سرعت بازی را بالا می بردند.
یکی دیگر از اشتباهات مهلک Firefly این بود که در مورد ویژگی های غیر ضروری اشتباه قضاوت کرده بود. تقریبا هیچ چیز در Stronghold 1 غیر ضروری و اضافی نبود. اما سازندگان برخی ویژگی ها را حذف نموده بودند. چیزهایی که سازندگان در نسخه ی دوم حذف کرده بودند بسیار مورد علاقه ی گیمرها بود. برای نمونه، آن مرد کتاب به دست که میزان رضایت مردم را نشان می داد. در نسخه ی اول، فردی در گوشه ی تصویر بود و کتابی در دست داشت که روی جلد آن درصد محبوبیت شاه یا رضایت مردم از وضع جامعه نوشته شده بود. اگر رضایت مردم 100% بود مرد کتاب به دست لبخند می زد و هرچه رضایت کمتر می شد، لبخند او رفته رفته به اخم تبدیل می شد. این یکی از ویژگی هایی بود که خیلی زود توجه گیمرها را به خود جلب می کرد و آن ها علاقه ی خاصی به این ویژگی داشتند.
اشتباه دیگر سازندگان که از قضاوت اشتباه آنان نشات می گرفت حذف کارکترهای بازی بود. در نسخه ی اول کاراکترها به شکلی بامزه و دوست داشتنی طراحی شده بودند. تهدیدات آن ها هنگام حمله یا خط و نشان کشیدنشان قبل از جنگ یکی از چیزهایی بود که بازیکنان را بسیار به هیجان می آورد. انتخاب این شخصیت ها بسیار هوشمندانه انجام شده بود، در میان آنان هم سلاطین عرب، هم پادشان مسلمان و هم روسای قبایل وجود داشت.
با این همه، Stronghold 1 آنقدر بی نظیر و عالی ساخته شده بود که اگر کسی عمدا سعی می کرد کیفیت آن را پایین بیاورد، نتیجه ی کار یک بازی متوسط و قابل قبول از آب در می آمد. Stronghold 2 با وجود تمامی اشتباهات سازندگان باز هم یک بازی خوب و خوش ساخت است که می توان آن را در میان ده بازی برتر استراتژیک تاریخی قرار داد.
طرفداران و علاقمندان بی شمار Stronghold پس از برآورده نشدن انتظاراتشان در نسخه ی دوم چشم انتظار نسخه ی بعدی بودند تا شاید بازی به حال و هوای ی اولیه بازگردد. اما Firefly تصمیم گرفت بازی را به سمت تم فانتزی و افسانه ای ببرد. Stronghold legends نسبت به نسخه های قبلی قدری از حالت استراتژیک خارج شده و روی جنگ تمرکز کرده است. در این نسخه در کنار آیتم هایی همچون شمشیر زن و کماندار و شوالیه چیزهایی مانند گرگ، خرس قطبی، جادوگر سوار بر جارو، غول و جانوران جهنمی قرار گرفته است. Stronghold 3 که پس از نسخه ی legends ساخته شد هم رویه ی مشابهی را در پیش گرفت. بازی روی هم بیس نسخه ی دوم ساخته شد و طراحان سعی کردند نوآوری هایی در آن ایجاد کنند اما هرگز تا آن حد که می خواستند موفق نبودند.
این دو نسخه در مجموع بازی استراتژیک خوبی هستنداما آنچه هواداران انتظار داشتند نبودند. میلیون ها طرفدار Stronghold در ذهن خود با این پرسش رو به رو بودند که چرا Firefly نسخه ی دوست داشتی اول را ادامه نمی دهد. طرفداران پس از انتشار نسخه ی سوم به نوعی از دیدن دوباره ی بازی نسخه اول ناامید شدند.
با این وجود خواست عمومی برای تجربه ی حال و هوای آن همچنان وجود داشت و از شدت آن کم نمی شد. همین خواست، سازندگان را بر آن داشت تا چند ویرایش از نسخه ی اول منتشر کنند. این ویرایش ها تنها مراحل دیگری را به بازی اضافه کردند و گیمرها یک بار دیگر توانستند چالش های دلنشین جنگ های صلیبی را تجربه کنند.
سر انجام پس از گذشت یک دهه Firefly به این نتیجه رسید که هیچ کدام از محصولاتش به گرد پای Stronghold 1 نمی رسد. به همین خاطر سراغ ساخت ادامه ی آن رفت و در سال 2014 نسخه ی دوم جنگ های صلیبی را منتشر کرد.
حالا پس از سال ها یک نسخه ی ویرایش شده از Stronghold 2 قرار است روی سرور برود. این نسخه که Stronghold 2: Steam Edition دارد به کمک سرورهای Steam امکان بازی مولتی پلیر را به علاقمندان می دهد. 8 بازیکن در نقشه های بزرگ با یکدیگر رقابت می کنند. بازیکنان در حالت Deathmatch سعی می کنند با ارتش های خود حریف را از صفحه ی بازی محو کنند و در حالت Kingmaker یا « شاه کش» سراغ کشتن شخصیت های بانفوذ می روند.
در این نسخه ی آنلاین که نمی توان آن را جدید به حساب آورد، نقشه های نسخه ی اورجینال بازی وجود دارد و 6 نقشه هم به آن ها اضافه شده است. همچنین گرافیک بازی بهتر شده و رابط کاربری هم تغییر کرده است. Stronghold 2 امکان دسترسی به ورک شاپ Steam را هم به بازیکنان می دهد. این بدان معناست که آن ها می توانند در نقشه های دست ساز خودشان به جنگ یکدیگر بروند.
قیمت تعیین شده برای بازی 12.74 دلار است که شامل 15 درصد تخفیف می شود. همچین یک آپشن برای دسترسی به مجموعه ی پنج نسخه از Stronghold وجود دارد که قیمت آن 20 دلار تعیین شده است.