هنگامی که قصد دارید خودرو دست دوم و کارکرده خود را خرید و فروش کنید، یکی از اقدامات مهم، تعویض پلاک خودرو است. هر روز تعداد زیادی خودرو در سطح کشور خرید و فروش میشوند و نیاز به تعویض و ثبت پلاک دارند. به همین دلیل مراکز تعویض و ثبت پلاک، یکی از اماکن شلوغ اداری هستند و فرآیند کاری در آنها زمانبر است. برای سرعت بخشیدن به کارها بهتر است قبل از شروع ساعت اداری به این مراکز مراجعه کنید تا روند کار تعویض پلاک با سرعت بیشتری پیش برود.
قبل از حضور در این مراکز، باید دو طرف معامله تمامی مدارک مورد نیاز را در اختیار داشته باشند. در صورتی که در ارائه مدارک نقصی وجود داشته باشد، روند کار متوقف میشود و باید در زمان دیگری به مرکز مراجعه کنید. در این مقاله قصد داریم مراحل مختلف تعویض پلاک خودرو را به طور کامل بیان کنیم. به صورت ساده و در یک پاراگراف میتوان در مورد تعویض پلاک گفت:
«تعویض پلاک؛ یکی از مهمترین مراحل نقل و انتقال خودرو است که خریدارن و فروشندگان را درگیر میکند. یکی از اهداف اصلی تغییر پلاک خودرو، دسترسی سریع به هویت و نشانی مالک وسیله نقلیه است. بدین منظور طرفین معامله باید مستندات و مدارک تعویض پلاک خودرو را آماده کنند و با مراجعه به مراکز مربوطه اقدامات لازم را انجام دهند.»
تعویض پلاک و سه مرحله آن:
1)حضور در مرکز تعویض پلاک خودرو
در ابتدای کار باید هر دو طرف معامله همراه با هم به یکی از مراکز تعویض پلاک مراجعه کنند. هنگام ورود، شماره نوبت دریافت میکنید و بعد از اعلام باجه مورد نظر به آن مراجعه کنید و مدارک مورد نیاز را به مسئول باجه تحویل دهید. در این باجه فرمهایی در اختیار خریدار و فروشنده قرار میگیرد. این فرمها را باید به طور کامل پر کنید و هزینههای مربوط به تعویض پلاک، پست سند و کارت خودرو را پرداخت کنید. این هزینهها در سال ۹۹ به ترتیب ۱۲۰ هزار و 37731 تومان است. فراموش نکنید که پرداخت این دو هزینه بر عهده خریدار خودرو است، اما پرداخت هزینه خلافی خودرو بر عهده فروشنده است.
نکته مهم این است که در هنگام پرداخت هر کدام از هزینهها در روند تعویض پلاک حتما از کارت بانکی استفاده کنید و از پرداخت وجه نقد خودداری کنید. بعد از پر کردن فرمها و پرداخت هزینهها اصالت خودرو مورد ارزیابی قرار میگیرد.
2) بررسی اصالت خودرو
در این مرحله متصدی باجه برگهای به شما تحویل میدهد که باید آن را به بازرسان مرکز تعویض پلاک ارائه دهید تا اصالت خودرو توسط کارشناسان بررسی شود. کارشناسان همه مشخصات خودرو مانند شماره موتور، شماره شاسی و… را با مشخصات درج شده روی برگه مطابقت میدهند و بعد از آن که اصالت خودرو مورد تایید قرار گرفت، مجوز فک پلاک قبلی و تعویض پلاک جدید صادر میشود.
بعد از تایید اصالت خودرو، خریدار باید به انبار پلاک برود و پلاک جدید را تحویل بگیرد. برای دریافت پلاک جدید چند حالت متفاوت برای انتخاب پلاک وجود دارد و خریدار میتواند یکی از آنها را انتخاب نماید. اگر قبلا خودرو داشتید و پلاک آن آزاد است، میتوانید از همان پلاک برای خودروی جدید استفاده کنید و آن را از انبار پلاک تحویل بگیرید.
اگر از زمان فک پلاک قبلی نهایتا تا ۳ سال زمان گذشته باشد، میتوان از همان پلاک استفاده کرد و نیازی به پرداخت هزینه ساخت پلاک جدید نیست. اگر چندین پلاک آزاد در اختیار دارید، میتوانید شماره پلاک مورد نظر خود را به متصدی انبار پلاک بدهید. اگر آن پلاک در انبار موجود باشد، همان را نصب کند و در غیر این صورت پلاک به شماره مورد نظر شما ساخته میشود.
با توجه به محل سکونت، زمان تحویل پلاک آزاد متفاوت است. برای افرادی که ساکن تهران هستند، تحویل پلاک آزاد قدیمی بلافاصله در مرکز انجام میشود. اما افراد ساکن شهرستان و استانهای دیگر حدودا ۲۴ تا ۴۸ ساعت زمان نیاز دارد تا پلاک جدید پست شود. در نظر داشته باشید که استفاده از پلاکهای آزاد قدیمی فقط در صورتی مقدور است که بیشتر از سه سال از زمان آن نگذشته باشد؛ در غیر این صورت باید هزینه ساخت پلاک را مجددا پرداخت کنید تا آن را بسازند.
اگر تا به حال هیچ پلاکی به نام شما ثبت نشده باشد، در این حالت پلاک جدید با شماره جدیدی برای شما ثبت میشود. بعد از انجام تمامی مراحل تعویض و نصب پلاک، کارت خودرو صادر شده و برای خریدار پست میشود.
3) انتخاب شماره پلاک خودرو
شاید شما به عنوان خریدار خودرو دوست داشته باشید که شماره خاصی را برای پلاک خودرو خود انتخاب کنید. اما باید گفت که انتخاب شماره پلاک فقط در دو حالت صورت میگیرد. صورت اول این است که از بین پلاکهای آزادی که در گذشته در اختیار داشتید، یکی را انتخاب کنید و آن را به عنوان شماره پلاک جدید در نظر بگیرید. صورت دوم انتخاب یک پلاک رند است که هزینه بر است. در نظر داشته باشید که شما حقی در انتخاب زوج یا فرد بودن پلاک ندارید؛ این مسئله کاملا تصادفی است.
هر شهر با توجه به کد بندی خاصی که دارد شماره پلاک ابتدایی آن متفاوت است. در تهران با توجه به وسعت و گستردگی شهر، مناطق مختلف کد پلاکهای متفاوتی دارند. به طور مثال در مناطق شمالی پلاک ایران 11، ایران ۴۴ و ایران ۷۷ درج میشود.
همچنین پلاک خودروی هر شخص با توجه به محل سکونت او تعیین میشود. برای شخصی که ساکن تهران باشد، پلاک شهر دیگری صادر نمیشود و شخصی که ساکن سایر استانها است، باید پلاک همان استان و شهر را دریافت نماید.
تعویض پلاک خودرو چقدر زمان میبرد؟
مراکز تعویض پلاک خودرو جزء ادارات شلوغ و پر بازدید هستند؛ به همین دلیل نمیتوان انتظار داشت که خیلی سریع روند کار تعویض و نصب پلاک انجام شود. اما در حالت کلی برای انجام این کار حداقل به یک الی دو ساعت زمان نیاز دارید. مراکز تعویض پلاک در روزهای شنبه تا چهارشنبه از ساعت ۷ صبح تا ساعت ۱۴:۳۰ و در روز پنجشنبه از ساعت ۷ صبح تا ۱2:00 آماده ارائه خدمات هستند. در ماه مبارک رمضان این زمان تغییر میکند.
تعویض پلاک در سه مرحله کلی صورت میگیرد و برای انجام آن باید خریدار و فروشنده همراه با هم به یکی از مراکز تعویض پلاک مراجعه کنند تا فک پلاک قبلی و تعویض و نصب پلاک جدید صورت گیرد. این کار در مراکز تعویض پلاک حداقل نیاز به یک تا دو ساعت زمان دارد؛ به همین دلیل بهتر است برای این انجام این کار از ساعات ابتدایی صبح به مراکز تعویض پلاک مراجعه کنید تا روند کار سرعت بگیرد.