راهنمای خرید کارت گرافیک دست دوم؛ آیا خرید گرافیک کارکرده تصمیم درستی است؟

با توجه به بالا رفتن قیمت کارت گرافیک، بسیاری تصمیم گرفتند به سراغ مدل‌های دست دو بروند تا در هزینه‌ها صرفه جویی کنند. اگر شما هم جزو این دسته افراد هستید، پیش از هرچیز ابتدا باید راهنمای نحوه خرید کارت گرافیک کارکرده دست دوم را مطالعه کنید تا با نکات مهم در خرید این قطعه کلیدی آشنا شوید و در این زمینه آموزش های لازم را داشته باشید.

هرسال با بالا رفتن قیمت رمزارزها، بهترین کارت‌های گرافیک هم از بازار غیب می‌شوند و به ماینرها می‌رسند. 3 سال گذشته و از آغاز همه‌گیری ویروس کرونا و کاهش تولید کارت‌های گرافیک در سال 2020 مشکل نابرابر عرضه و تقاضا هم اضافه شده بود. به طوری که این چند سال اخیر بدترین زمان برای گیمرهایی بوده که می‌خواستند مهمترین قطعه سیستم خود را ارتقا دهند. خوشبختانه حالا بالاخره شرایط به حالت نرمال بازگشته و قیمت کارت‌های گرافیک، به‌خصوص مدل‌های کارکرده، با سرعت زیادی کاهش پیدا کرده است. اکنون سوالی که مطرح است این است که اصلا کارت گرافیک دست دوم بخریم یا نه؟

پاسخ این است که با وجود ترکیدن حباب رمز ارزها و کاهش قیمت‌ها در بازارهای جهانی، قیمت GPU در ایران همچنان به دلیل قیمت بالای ارز، بسیار بالا است؛ به همین خاطر است که خرید کارت گرافیک کارکرده و دست دوم همچنان می‌تواند یک انتخاب عاقلانه به‌حساب بیاید. ما در این راهنمای نحوه خرید کارت گرافیک کارکرده دست دوم و استوک به مهمترین نکاتی که باید پیش از خرید باید به آن‌ها توجه کنید پرداخته‌ایم.

فهرست مطالب

راهنمای خرید کارت گرافیک دست دوم

یکی از مهمترین نکات خرید کارت گرافیک دست دوم پایین آوردن سطح انتظارات شما براساس بودجه است. اول از همه باید بودجه خود را مشخص کنید و سپس براساس آن به‌سراغ مدل‌هایی که در همان بازه قیمتی، بهترین انتخاب هستند بروید. سپس می‌توانید به نکات دیگری که در ادامه به آن‌ها بیشتر خواهیم پرداخت، توجه کنید.

نحوه خرید کارت گرافیک کارکرده؛ تناسب قیمت با عملکرد

اولین مورد در آموزش خرید گرافیک دست دو این است که ابتدا بودجه و سپس نیازهایتان را مشخص کنید تا معلوم شود به چه کارتی نیاز دارید و سپس بنچمارک‌های کارت‌های گرافیک مختلف را در وبسایت‌هایی مثل User Benchmark با دیگر کارت‌ها مقایسه کنید. برای مثال نمودارهای زیر از وبسایت Tom’sHardware، عملکرد نسل‌های مختلف کارت‌های گرافیک را براساس مدل و میانگین فریم‌ریت در رزولوشن‌های 1080p ،1440p و 4K و در تنظیمات گرافیکی Ultra و Medium نشان می‌دهد.

با کمک این نمودارها می‌توانید درک نسبتا کاملی از نحوه عملکرد هر کارت گرافیک در رزولوشن‌ها و تنظیمات گرافیکی مختلف داشته باشید و گزینه‌های مختلف را با هم مقایسه کنید. از 2 نسل قبلی هیچ کارتی وجود ندارد که از لحاظ عملکرد با کارت‌های رده‌بالای نسل قبل مثل RTX 3080 یا RX 6800 XT، قابل مقایسه باشد. اما در عوض یک کارت ارزشمند مثل RTX 2070 Super در خیلی از مواقع بهتر از یک RTX 3060 عمل می‌کند.

به همین ترتیب یک کارت جدیدتر مثل RX 6500 XT نیز عملکرد ضعیف‌تری از GTX 1060 6GB دارد که در سال 2016 عرضه شده است.

البته توصیه کلی برای کسانی که دنبال نحوه خرید کارت گرافیک کارکرده هستند این است که اصلا کارت دست دوم نخرند تا با مشکلات احتمالی روبه رو نشوند اما در شرایط فعلی چاره دیگری وجود ندارد. اما حتی در صورت خرید گرافیک دست دوم باید به عملکرد و قیمت توجه داشت.

مثلا اگر بتوانید یک کارت گرافیک دست دوم را با عملکرد مشابه یک کارت نو خریداری و فرضا 3 تا 8 میلیون در هزینه‌هایتان صرفه جویی کنید آن وقت می‌توان گفت خریداری سخت افزار دست دوم کارت گرافیک، ارزش دارد. حتی اگر کارتی که خریداری می‌کنید متعلق به 2 نسل قبل باشد. به عبارت دیگر خود شما باید با بررسی قدرت و قیمت گرافیک مشخص کنید یک کارت ارزش خرید دارد یا خیر.

برای مثال RTX 3060 را در نظر داشته باشید که حداقل 15 میلیون تومان مدل‌های نو آن قیمت دارند، در حالی که مدل‌های کارکرده آن به‌سختی به زیر 10 میلیون تومان می‌رسند.

در حقیقت باید خود شما بسته به انتظارات و بودجه‌ای که دارید، مشخص کنید که کارت مدنظرتان ارزش هزینه درخواستی فروشنده را دارد یا خیر. خرید کارت‌های نسل قبل تنها با قیمت بین 10 تا 20 درصد کمتر از مدل نو، ارزشش را دارد.

کارتی که ارزش خرید داشته باشد باید یک کارت نسل فعلی باشد که حداکثر 25 درصد بالاتر از قیمت رسمی به فروش برسد یا کارتی که حداکثر یک نسل عقب‌تر بوده و فروشنده برای قیمت گذاری آن کارت گرافیک دست دوم، از قیمت نو بالاتر نرفته باشد. مثلا گرافیک RX 6600 تنها کمی از GTX 1080 Ti سریع‌تر است و البته مصرف برق آن هم 45 درصد کمتر است. به این ترتیب خرید یک گرافیک GTX 1080 Ti دست دوم تنها زمانی ارزش پیدا می‌کند که قیمت آن بسیار کمتر از RX 6600 باشد.

نکات خرید گرافیک دسته دو؛ برای بدترین ها آماده باشید

دومین نکته مهم در این راهنمای خرید کارت گرافیک استوک و دست دوم این است که خودتان را برای بدترین شرایط آماده کنید چرا که به هیچ وجه نمی‌توانید حدس بزنید صاحب قبلی کارت چگونه از آن استفاده کرده است. به اطلاعاتی که فروشنده می‌دهد اطمینان نکنید. هر آگهی که ادعا می‌کند کارت برای ماینینگ استفاده نشده به احتمال خیلی زیادی دروغ است.

البته برخی فروشنده‌ها خودشان در آگهی عنوان می‌کنند که از کارت برای ماینینگ استفاده کردند ولی حتی در این صورت هم باید این احتمال را بدهید که کارت اورکلاک شده و بیش از ظرفیت حداکثری از آن کار کشیدند. قانون مورفی بیشتر از همه در اینجا صدق می‌کند. یعنی این احتمال را درنظر داشته باشید که فروشنده هر بلایی که توانسته سر کارت آورده است.

اما این به این معنی نیست که نمی‌توانید از آن کارت گرافیک دسته دوم استفاده کنید یا هر کارتی که برای ماینینگ استفاده شده دچار افت عملکرد می‌شود. ممکن است گرد و خاک به مرور زمان وارد کارت و فن شده باشد و یا گریس‌های گرمایی آن از بین رفته باشند و با کمی تمیزکاری و نگه‌داری درست بتوان کارتی که به سختی کار می‌کرد را مانند روز اولش کرد. بنابر این علاوه بر هزینه خود کارت، برای خرید فن‌های جدید و تمیز کردن کارت هم هزینه جداگانه کنار بگذارید.

اما در اینجا یک استثنا وجود دارد و آن هم بررسی کارت به صورت حضوری و قبل از خرید است. در این صورت با یک نگاه ساده به کارت می‌توانید به سرعت از وضعیت آن مطلع شوید. ببینید خبری از گرد و خاک هست یا خیر؟ آیا پیچ‌های کارت درآورده شدند یا خیر؟ اگر کارت تمیز بود به احتمال زیاد فروشنده 24 ساعت شبانه روز از آن برای ماین کردن استفاده نکرده است.

راهنمای خرید گرافیک گیمینگ دست دوم؛ سن و سال کارت

یکی از مهمترین نکات خرید گرافیک دست دو که در این راهنمای خرید کارت گرافیک کارکرده به آن می‌پردازیم سن کارت است. خرید گرافیک دست دوم شباهت زیادی به خرید ماشین دست دوم دارد. اگر تنها یک سال از زمان تولید یک کارت می‌گذرد حتی اگر از آن کارت به شدت کار گرفته شده باشد باز هم از گارانتی باقی مانده و احتمال کمی وجود دارد که در آینده به مشکل بربخورد.

مثلا اگر یک کارت دست دوم RTX 3050 با قیمت مناسب پیدا کنید، در بدترین حالت از اول سال 2022 به صورت 24 ساعته در طول شبانه‌روز برای ماینینگ از آن استفاده شده است و با وجود اینکه ماینینگ به صورت بی‌وقفه از طول عمر کارت می‌کاهد اما کارتی که کمتر از یک سال از زمان ساختش می‌گذرد، همچنان می‌تواند بازی‌ها را بدون مشکل اجرا کند. در صورتی که GTX 1080 Ti پنج سال از زمان عرضه‌اش می‌گذرد و حتی اگر به صورت مداوم برای ماینینگ مورد استفاده قرار نگرفته باشد هم احتمال زیادی دارد که وضعیت درست و حسابی نداشته باشد.

به طور خلاصه از نکات خرید گرافیک دسته دو این است که خرید گرافیک دست دومی که متعلق به جدیدترین نسل باشد امن‌تر از خرید کارت‌های گرافیک قدیمی است. همچنین اگر قصد خرید گرافیک‌های خیلی قدیمی را دارید باید به اطلاعتان برسانیم که AMD پشتیبانی از تمام گرافیک‌های R9 سری 300 و قبل‌تر و همچنین سری R9 Fury و Nano را متوقف کرده است. انویدیا نیز دیگر از GTX 500 به قبل پشتیبانی نمی‌کند و در سال 2021 پشتیبانی از سری GTX 600 و 700 را پایان داده است.

این موضوع در کوتاه مدت ممکن است اهمیتی نداشته باشد اما این احتمال وجود دارد که ویندوز 11 و بازی‌هایی که در آینده عرضه می‌شوند، روی این کارت‌ها اجرا نشوند. بنابر این اگر به دنبال کارت‌های قدیمی هستید نهایتا از سری RX 400 و یا GTX 900 عقب‌تر نروید.

امکان مرجوع کردن کارت گرافیک دست دوم

به طور کلی اگر از طریق وبسایت‌های معتبر خرید خود را انجام دهید، حتی اگر فروشنده مدعی شود که جنس را پس نمی‌گیرد، درصورت خراب بودن کالا یا مغایرت آن با مشخصات اعلام شده می‌توانید پول خود را پس بگیرید. علاوه بر این به سابقه فروشنده هم توجه کنید و از یک فروشنده تازه‌کار خریداری نکنید. به صورت کلی اگر همه چیز بیش از حد خوب به نظر می‌رسد معنایش این است که یک مشکلی هست. فردی که قبلا چند صد بار به صورت موفق کالای خود را فروخته کمتر تمایلی به خراب کردن اسم و اعتبارش دارد.

آموزش خرید گرافیک استوک؛ انویدیا یا AMD

ما پیشتر به مقایسه انویدیا با AMD پرداختیم اما آن مطلب بیشتر به گرافیک‌های نو مربوط است و به راهنمای خرید کارت گرافیک استوک و دست دوم ارتباطی ندارد. اگر بخواهیم یک گرافیک دست دوم بخریم، به خصوص اگر چندین سال از عمر کارت گذشته باشد، شرایط کمی متفاوت است.

در این شرایط باید به ویژگی‌ها توجه کنید. مثلا ری ترسینگ فقط در گرافیک‌های سری RTX انویدیا و RX 6000 ای ام دی قابل استفاده است. یا DLSS نیز تنها در کارت‌های RTX انویدیا وجود دارد. علاوه بر این از دیگر نکات خرید گرافیک دسته دو توجه به توان مورد نیاز کارت است. مطمئن شوید پاور شما قدرت کافی برای برق رسانی به کارتی که می‌خواهید بخرید را داشته باشد.

به غیر از این موارد تفاوت چندانی میان گرافیک‌های AMD و انویدیا وجود ندارد و همانطور که پیشتر گفتیم همه چیز به بودجه شما و عملکرد موردنیازتان برمی‌گردد. اگر کارتی پیدا کردید که قدرت کافی برای استفاده شما دارد و قیمتش هم مناسب است، برند GPU اهمیت زیادی ندارد.

اما مورد مهم بعدی که در این آموزش خرید گرافیک استوک و دست دوم باید به آن اشاره کنیم میزان VRAM است که با عرضه جدیدترین بازی‌ها تبدیل به یک فاکتور مهم شده است. گرافیک‌هایی با وی‌رم کمتر از 4 گیگابایت ممکن است بخشی از تنظیمات بازی‌ها را برایتان محدود کنند و یا حتی نتوانند جدیدترین عناوین را با تنظیمات Low اجرا کنند. اگر می‌خواهید جدیدترین بازی‌ها را اجرا کنید گرافیکی که خریداری می‌کنید باید حداقل 6 گیگابایت وی‌رم داشته باشد و در حالت ایده‌آل نیز سعی کنید گرافیک مدنظرتان دارای 8 گیگابایت وی‌رم باشد.

تست کارت گرافیک دست دوم

اما پس از تشخیص کارت گرافیک دست دوم که تمامی فاکتورهای مورد نیازمان را دارد، باز هم یک قدم مهم باقی می‌ماند و آن هم تست کردن کارت است. بنچمارک‌های کارت‌ها را به راحتی در وبسایت‌های مختلف می‌توانید پیدا کنید اما نکته مهم عملکرد پایدار و یکنواخت کارت است.

پیشنهاد ما این است که به محض دریافت کارت، تست‌های سنگین بنچمارک را روی آن انجام دهید تا مطمئن شوید به درستی کار می‌کند. 3DMark یا FurMark هردو بنچمارک‌های خوبی هستند اما به طور کلی اجرای هر بازی 3 بعدی سنگین هم برای تست کارت کافی است. به علاوه باید دمای کارت، سرعت کلاک و فن‌ها و میزان برق مصرفی را هم با استفاده از نرم‌افزارهای تست کارت گرافیک درنظر بگیرید.

هدف از تست کارت این است که آن را تحت فشار قرار دهید تا مطمئن شوید که درست کار می‌کند. در غیر این صورت هرچه زودتر بتوانید کارت را پس دهید و پولتان را پس بگیرید، بهتر است.

اگر از برنامه‌هایی مثل HWInfo64 یا MSI Afterburner استفاده و نتایج را ذخیره می‌کنید، حواستان به این باشد که آیا سرعت عملکرد کارت همزمان با بالا رفتن حرارت دچار افت شده است یا خیر. بیشتر کارت‌ها تحت بار حداکثری، دمایی بین 70 تا 80 درجه دارند ولی اگر دمای کارت به بالای 80 می‌رسد، ممکن است مشکل داشته باشد.

سوالات متداول

سخن پایانی

اگر با خواندن این راهنمای نحوه خرید کارت گرافیک کارکرده دست دوم و استوک نگران شدید که ممکن است به جای یک گرافیک، پولتان را خرج یک دستگاه به درد نخور کنید، حق دارید. با توجه به گسترش دنیای ماینینگ باید هم برای خرید گرافیک دست دوم دو دل باشید اما ماینینگ روی عملکرد کارت تاثیر زیادی نمی‌گذارد اما ممکن است طول عمر آن را کاهش دهد. اگر گرافیک شما پاسخگوی نیازهایتان نیست یا باید بودجه‌تان را برای گرافیک‌های نو افزایش دهید یا اینکه ریسک خرید کارت گرافیک دست دوم را بپذیرید.