چه کسی باید به روان پزشک مراجعه کند؟

تمام الگوهای رفتاری ما قابل تغییراست و در واقع به صورت تصادفی شکل نگرفته است. رفتارهای ما نظیر بدخلقی، تند مزاجی و غیره نتیجه تجربیات رشدی ما هست و می توان آن ها را  تغییر داد. در حقیقت اختلال در رفتار و خلق و خو گفته می شود که برای خود فرد یا دیگران آزاد دهنده باشد. توجه داشته باشید که فرد می تواند در هر سطحی از سلامت روان که قرار گرفته است، خود را ارتقا دهد و به رضایت مندی بیشتری در زندگی دست پیدا کند. روان، بخشی از وجود ما هست و باید مشکلات و بیماری های آن هم مانند دیگر بخش های بدن انسان پذیرفته شود. البته در دهه های اخیر، مردم نسبت به این موضوع پذیرش بهتری داشته اند و افراد خیلی راحت تر به روان پزشکان و روان شناسان مراجعه می کنند.

در مقاله قصد داریم سخنان مهمان برنامه طبیب که هر هفته از پخش زنده شبکه 3 ارائه می شود را به قلم درآوریم تا علاقمندان به این مبحث بتوانند این موضوع را پیگیری کنند. برنامه طبیب در این قسمت از برنامه خود، میزبان متخصص اعصاب و روان و  فلوشیپ روان درمانی و عضو هیئت علمی دانشگاه شهید بهشتی بوده تا در خصوص روان درمانی به بحث و گفتگو بپردازد و شما عزیزان را با این شیوه درمانی آشنا نماید. به دلیل اهمیت موضوع روان درمانی و به منظور بالا رفتن آگاهی افراد، این قسمت از برنامه طبیب را به صورت نوشتاری تقدیم به شما عزیزان می نماییم.

فهرست عناوین مطلب:

روان شناس و روان پزشک چه تفاوت هایی دارند؟

روان پزشکان متخصصین سلامت روانی هستند که از شاخه رشته پزشکی وارد این حرفه می شوند. به این صورت که بعد از گذراندن رشته پزشک عمومی، در مقطع تخصص، رشته روان پزشکی را  انتخاب می کنند. در حقیقت رویکرد روان پزشکان، برای سلامت روان، به صورت بیولوژیکی است و برای درمان افراد می توانند از دو شیوه درمان دارویی و مداخلات غیر دارویی استفاده کنند.

در حالی که  همکاران روان شناس از حوزه روان شناسی وارد این حرفه می شوند و اجازه تجویز دارو برای بیماران و مراجعین را نخواهند داشت. البته لازم به ذکر است که هر دو طیف روان پزشک و روان شناس می توانند در حوزه مشاوره و روان درمانی فعالیت داشته باشند. در این برنامه  می خواهیم  به  تفاوت  مشاور و روان درمانگر بپردازیم.

به گفته عضو هیئت علمی دانشگاه شهید بهشتی در پخش زنده شبکه 3 ، در ابتدا بحث را با یک مثال ساده شروع می کنیم. به عنوان نمونه اگر بین زوجین اختلاف وجود داشته باشد و مرد در دعوا اقدام به کتک زدن همسرش کند، باید زوجین به روان پزشک مراجعه کنند. تا وی بر اساس ارزیابی هایی که انجام می دهد، دانش و تجربه اش، مشخص نماید که علت این پرخاشگری ها، به مشکلات روانی افراد مربوط بوده و باید تحت درمان قرار گیرند و یا به علت اختلاف بین زوجین رخ داده است و برای برطرف شدن آن نیاز به مراجعه نزد زوج درمانگر را خواهند داشت یا حتی برای برطرف شدن مشکل، نیاز به هر دو گزینه وجود دارد.

به این نکته توجه داشته باشید، زوج درمانی یکی از انواع روان درمانی است که در زمینه روابط زوجین کار می کند. به این صورت که روان درمان گر همراه با زوجین بوده و به آن ها کمک می کند تا تعارضات خود را حل کنند.

آشنایی با مداخلات دارویی در حوزه سلامت روان

در حوزه سلامت روان، برای روش های غیر دارویی سه دسته مداخلات وجود دارد. دسته اول آموزش است. در این روش به مردم جامعه آموزش می دهیم که به سلامت روان خود اهمیت داده و سواد سلامت خود را بالا ببرند. همان طور که امروزه سواد سلامت در حوزه های مختلف نظیر دیابت، فشار خون، سکته های مغزی بالا رفته است، باید در حوزه روان هم سواد جامعه را ارتقا دهیم تا بدین طریق افراد نسبت به وضعیت خود آگاهی کامل داشته باشند و متوجه شوند که چه زمانی دچار اختلال شده و به روان درمانی نیاز خواهند داشت.

به گفته متخصص اعصاب و روان برنامه طبیب از پخش زنده شبکه 3 ، برخی از نشانه های مربوط به بیماری های روان آشکار هستند، بدین صورت که فرد خیلی افسرده است، همیشه بغض دارد،  گریه می کند، بی خوابی شدید دارد، حرف های نا امید کننده می زند یا دچار وسواس شده و یک سری کارها را تکرار می کند. در چنین حالاتی، اطرافیان متوجه اختلالات روانی فرد می شوند. علائم پنهان بیماری های روان به این صورت است که فرد زیاد غرغر می کند یا بهانه گیر شده یا در کارهایش خیلی احمال می کند و در مجموع برای این افراد، زندگی بی هدف شده و حتی روی به مصرف مواد مخدر آورده است.

بنابراین از اهداف مهم آموزش، این است که مردم با این نشانه ها آشنا شوند و بتوانند در غربالگری کمک کنند. در واقع با آموزش صحیح در حوزه روان شناسی، هر فرد سفیر سلامت روان می شود و می تواند، خود و اطرافیانش را از نظر نشانه های بیماری های روان غربال کند. هم چنین با آموزش می توان مهارت های زندگی نظیر کنترل خشم، خود ابرازی، کنترل استرس، قاطعیت و غیره را مدیریت کرد و حتی باورهای غلط را اصلاح نمود.

یکی از باورهای غلط در جامعه مربوط به افرادی که یک سری اختلالات رفتاری و هیجانی دارند، لقب روانی داده می شود و در واقع این کار بسیار اشتباه است. در نظر داشته باشید که، نگاه ما به سلامت روان به صورت طیفی است و همه آدم ها از یک طیف و میزان سلامت روان برخوردار هستند. از این رو افراد در هر سطحی که قرار گرفته اند، می توانند سلامت روان خود را ارتقا دهند.

روان درمانی چیست؟

روان درمانی زیر شاخه ای از علم روان شناسی یا روان پزشکی است و در واقع یکی از انواع درمان هاست که  در آن دارویی تجویز نخواهد شد و درمان بر اساس صحبت کردن، صورت می گیرد.

روان درمانی برای چه افرادی مناسب است؟

روان درمانی برای تمام افرادی که دچار اختلال شده اند، مناسب خواهد بود. به عنوان مثال افرادی که که دچار مشکلاتی نظیر اضطراب، عدم عزت نفس، افسردگی، بد بینی هستند یا در روابط بین فردی با مشکل مواجه شده اند. حتی برخی افراد در ظاهر کار و زندگی خوبی دارند، اما زمانی که با خودشان تنها می شوند، احساس رضایت از خود و اطرافیانشان نخواهند داشت. در حقیقت تمام طیف این افراد می توانند از روان درمانی سود ببرند.

افراد شاید تمایل داشته باشند، که با دوست صمیمی، همسر یا والدین خود صحبت کنند. اما به یاد داشته باشند که صحبت کردن با افراد ذکر شده، اثر روان درمانی نخواهد داشت. زیرا روان درمان گر در این خصوص آموزش دیده است و از یک بدنه نظری برخوردار است و می تواند رفتارها و روان هر آدمی را تحلیل کند و حتی برای گوش کردن به صحبت های افراد مراجعه کننده هم آموزش دیده است.