همگام با گسترش قابلیتهای هوش مصنوعی در مرورگرهای وب و انتقال پردازشها از فضای ابری به دستگاههای کاربران، گوگل کروم و مایکروسافت اج استانداردهای سختگیرانهای را برای اجرای مدلهای محلی تعیین کردهاند. بر اساس اسناد بهروزرسانی شده، برای بهرهمندی از امکانات هوش مصنوعی داخلی در این دو مرورگر، کاربران اکنون به حداقل ۲۰ گیگابایت فضای خالی روی حافظه ذخیرهسازی (SSD/HDD) نیاز دارند. این در حالی است که مایکروسافت علاوه بر این، شرط فنی سختگیرانهتری را برای کارتهای گرافیک در نظر گرفته است که چالشهای جدیدی را برای دارندگان سیستمهای اقتصادی ایجاد میکند.
ورود هوش مصنوعی محلی با پیششرط ۲۰ گیگابایتی
گوگل کروم که پیشتر با دانلود خودکار یک مدل هوش مصنوعی ۴ گیگابایتی خبرساز شده بود، اکنون در راهنمای رسمی خود جزئیات بیشتری از نیازمندیهای سختافزاری این قابلیت را شفاف کرده است. طبق اعلام گوگل، حتی اگر حجم خودِ مدل هوش مصنوعی به این اندازه نباشد، کروم پیش از آغاز فرایند دانلود مدل، به حدود ۲۰ گیگابایت فضای خالی بر روی دیسک نیاز دارد.
به نظر میرسد این فضای ۲۰ گیگابایتی نه صرفاً برای ذخیره مدل، بلکه به عنوان یک فضای بافر (ذخیرهسازی موقت) برای نصب و اجرای روانِ مدلهای محلی در نظر گرفته شده است. این سیاست جدید در دستگاههایی با درایوهای SSD کمظرفیت، میتواند باعث بروز محدودیتهای جدی برای ذخیرهسازی دادههای دیگر کاربران شود.
سختگیری مایکروسافت در اج: نیاز به حافظه گرافیکی قدرتمند
مایکروسافت در مرورگر اج، پا را از محدودیتهای ذخیرهسازی فراتر گذاشته و پیشنیازهای سختافزاری دقیقتری را تدوین کرده است. علاوه بر شرطِ فضای خالی ۲۰ گیگابایتی در درایوِ محل نصب پروفایل اج، مایکروسافت اعلام کرده است که سیستم کاربر باید حداقل ۵.۵ گیگابایت حافظه اختصاصی گرافیکی (VRAM) داشته باشد.
این پیششرط فنی، عملاً بسیاری از لپتاپهای اداری و سیستمهای اقتصادی که از گرافیکهای یکپارچه (Integrated) با حافظه اشتراکی استفاده میکنند را از چرخه بهرهمندی از هوش مصنوعی محلی اج خارج میکند. سایر ملزومات شامل ویندوز ۱۰/۱۱ یا سیستمعامل macOS 13.3 و بالاتر، و همچنین اتصال اینترنتی بدون محدودیت حجمی (غیر از Metered Connection) است.
مدیریت هوشمند منابع و حق انتخاب کاربران
در واکنش به نگرانی کاربران پیرامون اشغال فضا، هر دو شرکت قابلیتهایی را برای مدیریت منابع در نظر گرفتهاند. کاربران کروم اکنون میتوانند قابلیتهای هوش مصنوعی داخلی را بهطور کامل در بخش تنظیمات مرورگر غیرفعال کنند تا از اشغال فضای حافظه جلوگیری شود.
مایکروسافت نیز سازوکار هوشمندتری برای اج طراحی کرده است؛ در صورتی که فضای آزاد دیسکِ دستگاه به کمتر از ۱۰ گیگابایت برسد، مرورگر بهصورت خودکار مدل هوش مصنوعی را حذف میکند تا اولویت حافظه با سایر فعالیتهای مرورگر و سیستمعامل باقی بماند. این مدیریت هوشمند، ریسک پر شدن ناگهانی حافظه را کاهش میدهد اما همچنان مانعی برای کاربرانی است که به دنبال استفاده مداوم از هوش مصنوعی آفلاین هستند.