ابوالحسن داودی، دبیر و سخنگوی شورایعالی تهیهکنندگان سینمای ایران، با هشدار نسبت به کاهش چشمگیر مخاطبان و افت بیش از ۳۰ درصدی فروش بلیت در جشنواره اخیر، از احتمال بروز بحرانی جدی در چرخه تولید و اکران سینما در سال آینده خبر داد. او در عین حال اعلام کرد دو طرح مهم «تقسیم پول از مبدأ» و «قیمتگذاری شناور بلیت» از نوروز پیشرو اجرایی میشود؛ طرحهایی که به گفته او میتواند به حفظ حیات سینمای ایران کمک کند.
هشدار درباره آینده نگرانکننده سینمای ایران
به گفته داودی، در نشست اخیر شورایعالی تهیهکنندگان که روز ۲۷ بهمن برگزار شد، مهمترین محور گفتوگو بررسی چشمانداز پیشروی سینما در سال آینده بوده است. او با اشاره به ریزش مستمر تماشاگران تأکید کرد اگر از همین حالا تدابیر جدی اندیشیده نشود، هم بخش تولید و هم بخش نمایش با بحرانی عمیق مواجه خواهند شد.
سخنگوی شورا با بیان اینکه سینما در شرایط فعلی نیز با حداقل توان خود فعالیت میکند، افزود: ضروری است سازوکارهای حمایتی مشخصی برای سال آینده پیشبینی شود تا این صنعت فرهنگی از وضعیت موجود هم محروم نشود و بتواند سرپا بماند.
اجرای طرح «تقسیم پول از مبدأ» از نوروز
یکی از مهمترین مصوبات اخیر، اجرای طرح «تقسیم پول از مبدأ» است؛ طرحی که سالها مطالبه اصلی تهیهکنندگان بوده است. بر اساس این سازوکار جدید، سهم تهیهکننده و سینمادار همزمان با فروش هر قطعه بلیت — چه بهصورت آنلاین و چه در گیشه — بهطور مستقیم و جداگانه به حساب هر طرف واریز میشود.
داودی با اشاره به مشکلات گذشته گفت: در سالهای اخیر، در برخی موارد تهیهکنندگان حتی تا یک سال پس از اکران فیلم به سهم خود از فروش دسترسی نداشتند. با توجه به تورم بالا، این تأخیرها زیان سنگینی به سرمایهگذاران وارد میکرد و انگیزه سرمایهگذاری در تولیدات بعدی را کاهش میداد.
به گفته او، این توافق با همراهی سازمان سینمایی و نمایندگان صنوف مختلف نهایی شده و اکنون اجرای آن منوط به آمادهسازی زیرساختهای فنی است. داودی این اقدام را یک تصمیم «برد-برد» توصیف کرد که هم شفافیت مالی را افزایش میدهد و هم بخشی از مشکلات مالیاتی سینماداران را کاهش خواهد داد.
قیمتگذاری شناور بلیت؛ تغییر مدل سنتی فروش
دومین طرح آماده اجرا، «قیمتگذاری شناور بلیت» است. در مدل جدید، قیمت بلیت دیگر بهصورت یکسان و ثابت تعیین نمیشود، بلکه بسته به ساعت نمایش، روز هفته و میزان تقاضا متغیر خواهد بود.
بر این اساس، سانسهای کممخاطب در میانه روز با قیمت پایینتر عرضه میشوند و سانسهای پیک و روزهای پایانی هفته نرخ بالاتری خواهند داشت. داودی معتقد است این شیوه که در بسیاری از کشورهای دارای صنعت سینمای پیشرفته اجرا میشود، میتواند به عدالت بیشتر در دسترسی مخاطبان کمک کند و در نهایت به نفع هر سه ضلع چرخه سینما — تهیهکننده، سینمادار و تماشاگر — باشد.
افت ۳۰ درصدی فروش جشنواره؛ زنگ خطر جدی
سخنگوی شورایعالی تهیهکنندگان با اشاره به آمار فروش جشنواره اخیر گفت فروش بلیت نسبت به دورههای گذشته بیش از ۳۰ درصد کاهش داشته است؛ آماری که به باور او نشانهای نگرانکننده برای آینده سینما محسوب میشود.
او تأکید کرد روند کاهش مخاطب از پیش آغاز شده بود، اما شرایط اجتماعی و اقتصادی اخیر آن را تشدید کرده است. همچنین بخشی از تولیدات نیز نتوانستهاند با سلیقه و نیاز مخاطب امروز همگام شوند؛ مسئلهای که به کاهش استقبال عمومی دامن زده است.
انتقاد از سهم بالای سرمایهگذاریهای دولتی
داودی در بخش دیگری از سخنان خود به ترکیب سرمایهگذاری در آثار جشنواره اخیر اشاره کرد و گفت سهم بخش خصوصی و سینمای مستقل بسیار محدود بوده و بخش عمده آثار با حمایت نهادهای دولتی تولید شدهاند. به اعتقاد او، چنین ساختاری به چرخه طبیعی اقتصاد سینما آسیب میزند.
او همچنین با اشاره به عملکرد برخی نهادهای حمایتی از جمله بنیاد سینمایی فارابی اظهار کرد نتایج بهدستآمده با وعدههای اعلامشده درباره عدالت و رفع تبعیض همخوانی نداشته و در برخی موارد، اهداف غیرسینمایی بر اولویتهای حرفهای غلبه کرده است.
به گفته داودی، ادامه روند فعلی که در آن سرمایههای دولتی صرف تولید آثاری میشود که حتی هزینههای نمایش خود را تأمین نمیکنند، در شرایط اقتصادی موجود میتواند چرخه سینما را با اختلال جدی مواجه کند.
ضرورت بازنگری در سیاستهای نظارتی و تولید
سخنگوی شورایعالی تهیهکنندگان در پایان تأکید کرد برای عبور از بحران احتمالی، باید در سیاستهای حمایتی، شیوههای نظارت و مسیر تولید بازنگری اساسی صورت گیرد. او معتقد است سینما زمانی میتواند دوباره مخاطب جذب کند که همپای جامعه حرکت کند، به دغدغههای ملموس مردم بپردازد و مسیر تولید آثار متناسب با نیاز بازار هموار شود.
منبع/ایسنا