عبدالناصر همتی در اظهاراتی تازه با رد برداشت مکانیکی از رابطه پایه پولی و نقدینگی، بر ضرورت مدیریت ذخایر بانکی، نظارت دقیق بر ترازنامه بانک‌ها و کنترل عوامل خلق نقدینگی تأکید کرد.
نقد فرمول قدیمی نقدینگی و ضریب فزاینده
به گزارش پلازا، رئیس کل بانک مرکزی با اشاره به ناکافی بودن سازوکار سنتی تحلیل نقدینگی اعلام کرد که تحلیل رابطه پایه پولی و نقدینگی نیازمند توجه عمیق به عوامل مؤثر بر خلق نقدینگی و چگونگی تأمین ذخایر است. نقدینگی حاصل تکثیر مکانیکی پایه پولی با یک ضریب فزاینده ثابت نیست و ضریب فزاینده صرفاً نسبت نقدینگی به پایه پولی را نشان می‌دهد، بدون آنکه توضیح‌دهنده کافی سازوکار خلق پول باشد. بخش عمده نقدینگی در جریان اعتباردهی بانک‌ها و ایجاد سپرده ناشی از آن شکل می‌گیرد و بانک‌ها برای تسویه پرداخت‌ها و ایفای تعهد ذخیره قانونی به ذخایر نزد بانک مرکزی نیاز مبرم دارند.
مدیریت ذخایر و چالش‌های بازار بین‌بانکی
محدود کردن عرضه ذخایر بدون مهار عوامل ایجادکننده نیاز به آن، می‌تواند فشار سنگینی را به بازار بین‌بانکی و اضافه‌برداشت بانک‌ها منتقل کند. بااین‌حال، تأمین نیاز شبکه بانکی به معنای عرضه نامحدود و بی‌قید و شرط ذخایر نیست و منشأ عرضه ذخایر اهمیت کلیدی دارد. تأمین ذخایر از محل افزایش خالص دارایی‌های خارجی بانک مرکزی، خالص مطالبات آن از دولت یا عملیات بازار باز، آثار متفاوتی بر نیاز بانک‌ها به استقراض و هزینه تأمین ذخایر بر جای می‌گذارد. مدیریت دقیق عرضه، نرخ و شرایط دسترسی به ذخایر در کنار نظارت مستمر بر ترازنامه بانک‌ها، ابزارهای کلیدی بانک مرکزی برای کاهش رشد نقدینگی و مهار پایدار تورم به شمار می‌روند.