ماجرای قیمتگذاری محصولات ایرانخودرو بار دیگر به یکی از موضوعات پرحاشیه بازار خودرو تبدیل شده است. هفته گذشته فهرست جدید قیمتها منتشر شد، اما تنها چند ساعت بعد میان نهادهای مختلف تصمیمگیر اختلاف نظر شکل گرفت. در حالی که سازمان حمایت اعلام کرده بود افزایش قیمتها با مجوز این نهاد انجام شده، سخنگوی وزارت صنعت، معدن و تجارت این موضوع را رد کرد و از اختلاف میان محاسبات سازمان حمایت و ارقام اعلامی خودروساز خبر داد. در نهایت نیز ایرانخودرو یک روز بعد فهرست اصلاحشدهای از قیمتها منتشر کرد.
به گزارش پلازا به نقل از دنیای اقتصاد، با وجود این حواشی، بررسی قیمتهای جدید نشان میدهد تغییرات در بسیاری از محصولات چندان قابل توجه نیست و تنها در چند مدل کاهش قیمت مشاهده میشود. با این حال آنچه بیش از ارقام نهایی اهمیت دارد، تکرار همان روند آشنای اختلاف، تکذیب و اصلاح در فرآیند قیمتگذاری خودرو است؛ روندی که طی سالهای گذشته بارها تکرار شده و بازار را در وضعیت بلاتکلیفی قرار داده است.
در میان این حواشی اما یک واقعیت مهم در بازار خودرو دیده میشود. فاصله قیمت کارخانه و بازار آزاد در بسیاری از خودروهای داخلی نسبت به گذشته کمتر شده است. این موضوع اگرچه برای مصرفکنندگان به معنای ارزانتر شدن خودرو نیست، اما از منظر ساختار بازار اهمیت دارد؛ زیرا کاهش فاصله قیمتها میتواند انگیزه واسطهگری و دلالی را کاهش دهد.
سال گذشته ارزش رانت ناشی از اختلاف قیمت کارخانه و بازار به ارقامی بسیار بالا رسید و بخش قابل توجهی از سود معاملات خودرو نصیب واسطهها شد. اکنون کاهش این فاصله میتواند بخشی از این منافع را به زنجیره تولید بازگرداند و در بلندمدت به تعادل بازار کمک کند.
با این حال بازار خودرو همچنان با چالشهای جدی روبهرو است. از یک سو قدرت خرید خانوارها به دلیل تورم و افزایش هزینههای زندگی کاهش یافته و خرید خودرو برای بسیاری از متقاضیان دشوارتر شده است. از سوی دیگر خودروسازان نیز با افزایش هزینه تولید، رشد قیمت مواد اولیه، مشکلات تأمین قطعه و فشارهای ناشی از شرایط اقتصادی مواجه هستند.
در چنین شرایطی مهمترین چالش، نبود یک سازوکار شفاف و پایدار برای قیمتگذاری خودرو است. وقتی تصمیمگیریها با تأخیر و اختلاف همراه باشد، بازار در وضعیت انتظار باقی میماند و هم مصرفکننده و هم تولیدکننده با عدم قطعیت مواجه میشوند.
کارشناسان معتقدند صنعت خودرو بیش از هر زمان دیگری به یک مدل مشخص و قابل پیشبینی برای تعیین قیمتها نیاز دارد؛ مدلی که در آن هم حقوق مصرفکننده حفظ شود و هم امکان ادامه تولید و سرمایهگذاری برای خودروسازان فراهم بماند. در غیر این صورت، حاشیههای تکراری قیمتگذاری خودرو همچنان یکی از چالشهای اصلی این صنعت باقی خواهد ماند.