وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی با صدور ابلاغیهای تازه به کمیتههای استانی، شیوه بررسی درخواستهای بازنشستگی در مشاغل سخت و زیانآور را تغییر داد.
به گزارش پلازا و نقل از تسنیم بر اساس این ابلاغیه، از این پس بررسی پروندهها باید صرفاً بر مبنای چهار عامل محیطی شامل عوامل فیزیکی، شیمیایی، مکانیکی و بیولوژیکی انجام شود؛ موضوعی که میتواند مسیر بازنشستگی زودتر از موعد را برای برخی کارگران دشوارتر کند.
معیارهای جدید برای تشخیص مشاغل سخت
در این دستورالعمل تأکید شده است که کمیتههای استانی هنگام بررسی درخواست بازنشستگی، تنها باید شرایط محیط کار را بر اساس شاخصهای علمی ارزیابی کنند. این عوامل شامل موارد زیر است:
عوامل فیزیکی: مانند گرمای شدید، سر و صدای بالا یا ارتعاشات مداوم
عوامل شیمیایی: تماس با مواد سمی، گازها و آلایندههای خطرناک
عوامل مکانیکی: فشارهای ناشی از کارهای سنگین یا حرکات تکراری
عوامل بیولوژیکی: تماس با عوامل بیماریزا یا محیطهای آلوده
در واقع هدف از این رویکرد، استانداردسازی تصمیمگیریها و کاهش اعمال سلیقه در بررسی پروندهها عنوان شده است.
چالشهای احتمالی برای کارگران
با وجود تأکید بر معیارهای علمی، برخی کارشناسان معتقدند این ابلاغیه میتواند مشکلاتی نیز ایجاد کند. مهمترین نگرانیها شامل موارد زیر است:
نادیده گرفتن فشارهای روانی و استرس شغلی: استفاده از واژه «صرفاً» ممکن است باعث شود عواملی مانند استرس شدید یا فرسودگی تدریجی جسمی در ارزیابیها لحاظ نشود.
دشواری ارائه مدارک علمی: در بسیاری از کارگاههای کوچک تجهیزات اندازهگیری دقیق برای ثبت میزان صدا، آلایندهها یا فشارهای فیزیکی وجود ندارد؛ موضوعی که میتواند به رد درخواست بازنشستگی منجر شود.
اهمیت بازنشستگی در مشاغل سخت
مشاغل سخت و زیانآور به فعالیتهایی گفته میشود که شرایط محیطی آنها باعث فرسایش سریعتر سلامت جسمی و روانی کارگر میشود. بسیاری از کارگران این حوزه پیش از رسیدن به سن معمول بازنشستگی با بیماریهایی مانند مشکلات ریوی، آسیبهای مفصلی یا کاهش شنوایی مواجه میشوند؛ به همین دلیل قانون برای آنها امکان بازنشستگی زودتر از موعد را در نظر گرفته است.
پیشنهادهایی برای اجرای بهتر ابلاغیه
کارشناسان حوزه کار معتقدند برای جلوگیری از تضییع حقوق کارگران، لازم است چند اقدام تکمیلی انجام شود:
اعزام تیمهای ارزیاب مستقل برای اندازهگیری واقعی شرایط محیط کار
در نظر گرفتن سوابق پزشکی و معاینات دورهای کارگران در کنار شاخصهای محیطی
تسریع در بررسی پروندهها در کمیتههای استانی
در مجموع، بازنشستگی در مشاغل سخت و زیانآور از نگاه بسیاری از فعالان کارگری یک امتیاز نیست، بلکه حق کارگرانی است که سالها در شرایط دشوار کار کردهاند. نحوه اجرای این ابلاغیه میتواند تعیین کند که آیا این تغییر به شفافتر شدن روندها منجر میشود یا مسیر بازنشستگی برای برخی کارگران پیچیدهتر خواهد شد.