سرشماری ثبتی‌مبنا به عنوان روشی نوین در جمع‌آوری داده‌های آماری، با اتصال اطلاعات سامانه‌های اداری و ثبتی، نیاز به مراجعه حضوری به درِ منازل و روش‌های سنتی را از میان برمی‌دارد.
تفاوت بنیادین میان سرشماری سنتی و ثبتی‌مبنا
به گزارش پلازا، برای درک بهتر نحوه کارکرد سرشماری ثبتی‌مبنا و تفاوت آن با روش‌های قدیمی، می‌توان دو پارچه‌فروشی بزرگ را تصور کرد. فروشگاه نخست نه پارچه‌های ورودی به مغازه را ثبت می‌کند و نه میزان فروش آن‌ها را یادداشت می‌کند، در حالی که فروشگاه دوم برای هر طاقه پارچه شناسه‌ای تعریف کرده و متراژ و فروش را از طریق بارکدخوان ثبت می‌کند. اگر از این دو فروشگاه درباره موجودی کالا سوال شود، فروشگاه اول باید روزها طاقه‌ها را اندازه‌گیری کند، اما فروشگاه دوم ظرف چند دقیقه آمار دقیق را ارائه می‌دهد.
سرشماری سنتی دقیقا مانند فروشگاه اول عمل می‌کند که برای جمع‌آوری اطلاعات به سراغ تک‌تک افراد و خانوارها می‌رود. در مقابل، سرشماری ثبتی‌مبنا با تکیه بر اطلاعات موجود در پایگاه‌های ثبتی و اداری و تطبیق هوشمندانه این داده‌ها، اطلاعات آماری مورد نیاز کشور را در کوتاه‌ترین زمان ممکن تولید می‌کند.
نقش پایگاه‌های ثبتی و اداری در تولید آمار ملی
در این روش مدرن، منظور از پایگاه‌های ثبتی و اداری، تمامی داده‌هایی است که در سامانه‌های سازمان‌ها و دستگاه‌های مختلف کشور نگهداری می‌شوند. این داده‌ها شامل اطلاعات حیاتی ثبت‌شده در سازمان ثبت احوال کشور، وزارت راه و شهرسازی، وزارت کشور، فراجا و شرکت ملی پست است. با اتصال و تبادل امن اطلاعات میان این دستگاه‌ها، سرشماری ثبتی‌مبنا بدون نیاز به مراجعه میدانی، آمار دقیق و به روزی را برای برنامه‌ریزی‌های کلان اقتصادی و اجتماعی فراهم می‌سازد.