گزارشی تازه ادعا می‌کند انویدیا برای جذب مشتری و فروش تراشه‌های بیشتر، به شرکت‌های فعال در حوزه هوش مصنوعی کمک مالی کرده است. این سیاست در شرایط مازاد سفارش تراشه و محدودیت عرضه، نگرانی‌هایی درباره تقاضای مصنوعی و تاثیر آن بر قیمت پردازنده‌های گرافیکی ایجاد کرده است.
گزارش The Wall Street Journal درباره کولت کرس، مدیرعامل موقت و مدیر مالی پیشین انویدیا، جزئیات بیشتری از معاملات مالی این شرکت با مشتریان حوزه هوش مصنوعی را فاش کرده است. براساس این گزارش، انویدیا در سال ۲۰۲۶ تلاش کرد با ارائه ضمانت‌های اعتباری و حمایت مالی از شرکت‌های ابری و توسعه‌دهندگان مراکز داده، فروش تراشه‌های خود را تقویت کند.
این مدل که از آن با عنوان «تامین مالی چرخه‌ای» (Circular Financing) یاد می‌شود، به وضعیتی اشاره دارد که یک شرکت به مشتریانش پول یا اعتبار می‌دهد تا بتوانند محصولات همان شرکت را خریداری کنند. در نتیجه، بخشی از تقاضایی که در بازار دیده می‌شود، با حمایت مالی فروشنده شکل می‌گیرد؛ موضوعی که درباره تقاضای واقعی بازار تردیدهایی ایجاد می‌کند.
انویدیا این رویکرد را سرمایه‌گذاری راهبردی می‌داند، اما منتقدان معتقدند چنین معاملاتی می‌توانند وابستگی شرکت‌های فعال در صنعت هوش مصنوعی به سرمایه و محصولات انویدیا را افزایش دهند. کرس نیز پیش‌تر گفته بود انویدیا از بازده سرمایه‌گذاری‌های خود اطمینان دارد و ریسک این حمایت‌ها را محدود می‌داند.
مازاد تراشه‌های سفارش‌داده‌شده، انویدیا را نگران کرد
طبق گزارش وال‌استریت ژورنال، کرس درباره ابعاد تعهدات مالی انویدیا به شرکت‌های ابری و مجموعه‌هایی مانند OpenAI نگرانی‌هایی داشت. این اختلاف‌نظرها در تابستان ۲۰۲۶ شدت گرفت؛ زمانی که حجم زیادی از ویفرها و تراشه‌های سفارش‌داده‌شده از شرکت TSMC در مسیر تحویل قرار داشتند، اما مشتری برای تمام آن‌ها وجود نداشت.
یکی از بزرگ‌ترین نمونه‌ها، مذاکره انویدیا برای تضمین مالی پروژه مرکز داده OpenAI در ایالت اوهایو بود. رقم اولیه این حمایت تا ۲۵۰ میلیارد دلار برآورد شده بود، اما پس از بازنگری کرس، تعهد مالی پیشنهادی به نصف کاهش یافت. انویدیا همچنین برخی توافق‌های حمایتی دیگر را متوقف یا محدود کرد.
در ادامه، جنسن هوانگ در جلسه‌ای با مدیران شرکت‌های بزرگ مشتری انویدیا، بر اهمیت حفظ تنوع مشتریان و کنترل میزان عرضه تاکید کرد. او با مثال فروشنده سوپ ژاپنی توضیح داد که فروشنده نباید تمام موجودی خود را در اختیار یک یا دو مشتری قرار دهد؛ زیرا محدودیت عرضه و توزیع متعادل محصولات می‌تواند به حفظ ارزش آن‌ها کمک کند.
آیا تامین مالی چرخه‌ای باعث گرانی کارت‌های گرافیک شد؟
انویدیا در سال‌های اخیر بخش بزرگی از ظرفیت تولید تراشه و حافظه را به پردازنده‌های موردنیاز مراکز داده هوش مصنوعی اختصاص داده است. این روند در کنار تقاضای بالا برای حافظه DRAM و NAND، فشار قابل‌توجهی بر بازار قطعات مصرفی وارد کرده و قیمت کارت‌های گرافیک گیمینگ را نیز افزایش داده است.
گزارش TechSpot این تحولات را به سیاست تامین مالی انویدیا مرتبط می‌داند و احتمال می‌دهد حمایت مالی از مشتریان، تقاضای بازار را بالاتر از سطح واقعی نگه داشته باشد. بااین‌حال، گزارش اصلی وال‌استریت ژورنال مستقیما ثابت نمی‌کند که هدف این معاملات، افزایش قیمت خرده‌فروشی کارت‌های GeForce بوده یا این سیاست به‌تنهایی باعث گرانی آن‌ها شده است. بنابراین، ارتباط میان تامین مالی مشتریان و قیمت نهایی GPUها همچنان به بررسی مستقل نیاز دارد.
بررسی قیمت‌های بازار در گزارش سه‌ماهه چهارم TechSpot نیز از افزایش شدید قیمت کارت‌های گرافیک به‌ویژه RTX 5090، حکایت دارد؛ اما این ارقام به‌تنهایی دلیل مشخصی برای نسبت‌دادن گرانی به معاملات مالی انویدیا نیستند.
درنهایت، تامین مالی مشتریان می‌تواند به رشد بازار هوش مصنوعی کمک کند؛ اما اگر بخش مهمی از تقاضا به حمایت مالی تولیدکننده وابسته باشد، ارزیابی سلامت واقعی بازار دشوارتر خواهد شد. هنوز شواهد کافی برای اثبات دست‌کاری مستقیم قیمت کارت‌های گرافیک وجود ندارد، اما معاملات انویدیا پرسش‌های جدی درباره پایداری رونق هوش مصنوعی و وابستگی مالی بازیگران این صنعت مطرح کرده‌اند.