مهمترین برگ برنده فیلم «اردوبهشت» موقعیت مرکزی روایت آن است؛ موقعیتی خاص، حساس و پرریسک که پرداخت درست آن میتواند به اثری تأثیرگذار و ماندگار منجر شود. این فیلم به یکی از تلخترین حوادث دهه هشتاد، یعنی غرق شدن هفت دختر دانشآموز به همراه قایقران در پارک شهر تهران میپردازد و تلاش میکند روایتی سینمایی از یک فاجعه واقعی و پیامدهای اجتماعی و اقتصادی آن ارائه دهد.
«اردوبهشت» نشان میدهد که سینمای اجتماعی، همچنان ظرفیت بالایی برای معناپردازی و خلق روایتهای تازه دارد. محمد داوودی در مقام کارگردان ثابت میکند که انتخاب یک ایده جسورانه و کمتر دیدهشده، حتی روی کاغذ هم میتواند جذاب باشد و مخاطب خسته از کلیشههای رایج این ژانر را دوباره با سینما آشتی دهد.
روایت ساده، اما هوشمندانه
یکی از مهمترین نقاط قوت فیلم، انتخاب ساختاری ساده، روان و کنترلشده است. سوژه «اردوبهشت» این قابلیت را داشت که کارگردان به سمت نمایش مهارتهای فرمی و تصویری خود حرکت کند، اما داوودی با هوشمندی مسیر دیگری را برگزیده است: تمرکز بر روایت ملتهب اما قابلفهم.
این انتخاب باعث شده فیلم از اغراقهای مرسوم در آثار اجتماعی–سیاسی فاصله بگیرد. هدایت بازیگران نیز در همین راستا انجام شده و بازیها حدنگهدار، باورپذیر و بهدور از جلوهگریهای معمول هستند.
ضعفها؛ جایی که فیلم متوقف میشود
با وجود نقاط قوت قابل توجه، «اردوبهشت» در مرز تبدیل شدن به یک فیلم کاملاً ممتاز متوقف میشود. در برخی بخشها، به نظر میرسد کارگردان بیش از حد مجذوب اصل ماجرا شده و از پرداخت عمیقتر شخصیتها غافل مانده است.
نمونه بارز این مسئله، شخصیتپردازی مادر نیلوفر با بازی ستاره پسیانی است که از سطح یک تیپ فراتر نمیرود. همچنین استفاده افراطی از برخی دیالوگهای بهظاهر ساختارشکن، به دلیل تکرار، از اثرگذاری اولیه خود فاصله میگیرد.
تعلیق، درگیری و کشش روایی
با وجود این کاستیها، فیلم در گرهافکنی و گرهگشایی عملکرد موفقی دارد. موقعیتهای همدلانه و پرتعلیق بهخوبی طراحی شدهاند و تقابلها، بهویژه درگیری میان شاهمهدی با بازی حامد بهداد با شهردار و رئیس بیمارستان، به شکلی مؤثر شکل میگیرند.
این تضادها باعث شده «اردوبهشت» با وجود زمان نسبتاً طولانی ۱۳۰ دقیقهای، به یک تریلر اجتماعی جذاب تبدیل شود که تماشاگر را تا پایان با خود همراه نگه میدارد.
نقش تهیهکننده؛ تثبیت جایگاه کاظم دانشی
«اردوبهشت» همچنین جایگاه کاظم دانشی را بهعنوان تهیهکنندهای خلاق و کاربلد تثبیت میکند. پس از موفقیتهای «علفزار» و «بیبدن»، همکاری او با محمد داوودی – که پیشتر بهعنوان نویسنده آثار میرکریمی شناخته میشد – نشاندهنده مهارتش در شناسایی استعدادها و هدایت آنهاست.
این همکاری نمونهای از رویکردی متفاوت در تهیهکنندگی است؛ رویکردی که بهجای نگاه مصرفگرایانه، بر ایجاد بستر خلاقیت و نقش فرهنگی سینما تأکید دارد.
جمعبندی؛ فیلمی شریف و بیپروا
«اردوبهشت» فیلمی شریف، زنده و تأثیرگذار است که دچار لکنت نمیشود و از خودسانسوری پرهیز میکند. فیلم حرفش را صریح میزند، مطالبهگر است و تلاش میکند مخاطب را نسبت به مسئولیتهای اجتماعی حساس کند.
این اثر نمونهای قابل احترام از سینمای اجتماعی معاصر ایران است که با وجود برخی ضعفها، موفق میشود روایتی انسانی و جسورانه از یک فاجعه واقعی ارائه دهد.
چهلوچهارمین جشنواره فیلم فجر به دبیری منوچهر شاهسواری تا ۲۲ بهمنماه در پردیس ملت ادامه دارد و «اردوبهشت» یکی از آثار قابل توجه این دوره به شمار میرود.
منبع/ایرنا