رونق زیرساخت‌های هوش مصنوعی، بازار حافظه فلش NAND را با کمبود عرضه مواجه کرده و هزینه تهیه SSDها را برای مصرف‌کنندگان و تولیدکنندگان رایانه افزایش داده است.
قیمت حافظه‌های ذخیره‌سازی SSD تحت‌تاثیر رشد تقاضای مرتبط با هوش مصنوعی به‌شدت افزایش یافته است. براساس داده‌های منتشرشده توسط Tech Insider، قیمت قراردادی یک SSD با ظرفیت ۲۵۶ گیگابایت و حافظه TLC در سه‌ماهه سوم سال ۲۰۲۶ به حدود ۱۳۴.۲۰ دلار رسید؛ رقمی که در مقایسه با ۳۳.۳۰ دلار در مدت مشابه سال قبل، افزایشی معادل ۳۰۳ درصد را نشان می‌دهد. قیمت این محصول همچنین نسبت به سه‌ماهه پیشین حدود ۲۰ درصد بیشتر شده است.
در همین بازه، قیمت قراردادی SSD با ظرفیت ۵۱۲ گیگابایت از حدود ۶۲.۴۰ دلار به ۲۵۲ دلار افزایش یافت. همچنین قیمت تراشه NAND TLC با ظرفیت یک ترابیت در فاصله شش‌ماهه منتهی به ۲۱ اکتبر ۲۰۲۶ (۲۹ مهر ۱۴۰۵) حدود ۱۲۳ درصد رشد کرد. این ارقام مربوط به قراردادهای تامین هستند و لزوما به معنای افزایش چهاربرابری قیمت تمام SSDهای موجود در فروشگاه‌ها نیستند؛ بااین‌حال، فشار فزاینده بر بازار ذخیره‌سازی را نشان می‌دهند.
هوش مصنوعی، عامل اصلی کمبود NAND
گسترش زیرساخت‌های پردازش هوش مصنوعی، به‌ویژه سامانه‌های استنتاج، تقاضا برای SSDهای سازمانی با ظرفیت بالا را افزایش داده است. این سامانه‌ها به فضای ذخیره‌سازی گسترده‌ای نیاز دارند و مدل‌های مجهز به حافظه QLC از جمله گزینه‌های موردتوجه مراکز داده هستند. موسسه TrendForce پیش‌بینی کرده است تقاضای SSDهای سازمانی براساس ظرفیت ذخیره‌سازی در سال ۲۰۲۶ بیش از ۸۰ درصد نسبت به سال قبل رشد کند. این افزایش تقاضا باعث شده تولیدکنندگان حافظه، بخش بیشتری از ظرفیت خود را به مشتریان بزرگ سازمانی اختصاص دهند و سهم کمتری برای محصولات مصرفی باقی بماند.
احتمال ادامه گرانی تا سال ۲۰۲۷
براساس پیش‌بینی ترندفورس، قیمت قراردادی NAND در سه‌ماهه چهارم سال ۲۰۲۶ ممکن است بین ۱۵ تا ۲۰ درصد افزایش یابد. انتظار می‌رود قیمت SSDهای سازمانی نیز در همین دوره ۲۳ تا ۲۸ درصد رشد کند. محدودیت عرضه در شرکت‌های بزرگ این صنعت نیز بر شرایط بازار تاثیر گذاشته است. گزارش‌ها حاکی از آن هستند که ظرفیت تولید NAND شرکت SK hynix تا پایان سال ۲۰۲۶ تخصیص یافته است. ازسوی‌دیگر، شرکت Micron اعلام کرده بیش از ۷۵ درصد تولید پیش‌بینی‌شده آن برای سال مالی ۲۰۲۷ از قبل به مشتریان اختصاص پیدا کرده است.
شرکت سن‌دیسک نیز اعلام کرده ظرفیت تولید NAND آن همچنان حدود ۳۰ درصد کمتر از اوج سال ۲۰۲۲ است. افزایش ظرفیت کارخانه‌ها فرایندی زمان‌بر محسوب می‌شود و تحلیل‌های صنعتی، تاثیر محسوس ظرفیت‌های جدید اس‌کی هاینیکس و میکرون بر عرضه را به نیمه دوم سال ۲۰۲۷ موکول می‌کنند.
تاثیر افزایش قیمت SSD بر مصرف‌کنندگان
افزایش هزینه تامین حافظه هم‌اکنون در بازار خرده‌فروشی نیز دیده می‌شود. طبق گزارش‌ها، میانگین قیمت یک SSD یک‌ترابایتی NVMe نسل چهارم در اواسط اکتبر به حدود ۱۴۴ دلار رسیده است. قیمت مدل Samsung 990 Evo Plus 1TB نیز در مقطعی ۲۳۷ دلار اعلام شده؛ درحالی‌که در گذشته پایین‌ترین قیمت آن حدود ۵۹ دلار بود. تولیدکنندگان رایانه برای کنترل هزینه‌ها به راهکارهایی مانند استفاده از موجودی انبار، کاهش سفارش‌ها و عرضه برخی لپ‌تاپ‌ها و رایانه‌های رومیزی با ظرفیت SSD کمتر روی آورده‌اند.
افزایش قیمت SSDها نتیجه هم‌زمان رشد تقاضای هوش مصنوعی و محدودیت ظرفیت تولید NAND است. اگر ظرفیت‌های جدید تا سال ۲۰۲۷ به‌طور موثری وارد بازار نشوند، مصرف‌کنندگان ممکن است برای خرید حافظه‌های پرظرفیت هزینه بیشتری بپردازند و کاهش تخفیف‌ها نیز ادامه پیدا کند. البته شدت افزایش قیمت نهایی به نوع محصول، موجودی فروشندگان و شرایط قراردادهای تامین بستگی خواهد داشت.