ایلان ماسک اعلام کرد تسلا تولید سایبرتراک را تا پایان تابستان ۲۰۲۷ ادامه میدهد تا سفارشهای معوق این وانت برقی را تکمیل کند. این تصمیم در عمل حدود دو تا سه ماه به عمر تولید این خودرو اضافه میکند؛ آن هم تنها پنج روز پس از اعلام اولیه تسلا مبنی بر توقف تولید آن.
سه تاریخ متفاوت برای پایان تولید در پنج روز
ماسک در ۶ نوامبر گفت تسلا تولید سایبرتراک را در گیگافکتوری تگزاس حدود اواسط سال آینده متوقف میکند تا فضای لازم برای تولید سایبرکب فراهم شود. او در ۹ نوامبر بار دیگر توضیح داد خط تولید طی حدود هشت ماه تعطیل خواهد شد و تسلا ناچار است پیشپرداخت شمار زیادی از مشتریان را بازگرداند. اکنون تاریخ جدید پایان تولید به اواخر تابستان ۲۰۲۷ موکول شده است.
دلایل ماسک برای این تصمیم نیز چند بار تغییر کردهاند؛ ابتدا کمبود فضای کارخانه مطرح شد، سپس محدود بودن تعداد نیروهای متخصص و متعهد، و در نهایت پیچیدگی ساخت سایبرتراک و هزینه فرصت ناشی از آن.
پیشتر نیز درباره هر یک از این دلایل گزارشهایی منتشر شده بود؛ از جمله اینکه فروش سایبرتراک تنها به حدود ۱۰ درصد برنامه اولیه رسیده، ادعای ماسک درباره میزان تقاضا با آمار فروش همخوانی ندارد و خود او نیز به محدودیت توان تسلا برای مدیریت همزمان چند برنامه تولید خودرو اعتراف کرده است.
سفارشهای معوق نتیجه تصمیم خود تسلا
نکته مهم اینجاست که سفارشهای معوق سایبرتراک تا حد زیادی نتیجه شرایطی است که خود تسلا ایجاد کرده است. پیش از اعلام توقف تولید، این خودرو با سرعت تقریبی ۳۰ هزار دستگاه در سال فروخته میشد؛ رقمی معادل تنها ۱۰ درصد هدف ۲۵۰ هزار دستگاهی تسلا. این در حالی است که ظرفیت نصبشده خط تولید از ۱۲۵ هزار دستگاه در سال فراتر میرود.
اعلام خبر توقف تولید طبیعتاً باعث هجوم مشتریان برای ثبت سفارش در آخرین فرصت میشود؛ بنابراین افزایش ناگهانی سفارشها لزوماً به معنای شکلگیری تقاضایی تازه نیست که تسلا پیش از این از آن بیخبر بوده باشد.
افزایش ۱۰ درصدی قیمت و حذف ارزانترین نسخه
تسلا در همان روز قیمت سایبرتراک را تا ۱۰ درصد افزایش داد و ثبت سفارش نسخه پایه دو موتوره را نیز متوقف کرد. اکنون ارزانترین نسخه قابل سفارش این خودرو ۹۲ هزار و ۴۹۰ دلار قیمت دارد؛ در حالی که قیمت آن در اوایل ماه اوت ۶۹ هزار و ۹۹۰ دلار بود. برخی افراد در فهرست سفارشهای معوق مدت زیادی در انتظار خودروی خود ماندهاند و چند کاربر در پاسخ به پستهای ماسک اعلام کردند هنوز منتظر نسخه ۵۹ هزار و ۹۹۰ دلاری سایبرتراک هستند؛ مدلی که تسلا در ماه فوریه تنها به مدت ۱۰ روز عرضه کرد. یکی از مشتریان نیز پرسید آیا تسلا سفارشهای نسخه پریمیوم و سایبربیست را در اولویت قرار میدهد یا خیر؛ پرسشی که ماسک به آن پاسخ نداد.
سؤال بزرگتر طرفداران درباره آینده تسلا
جالبترین واکنشها به تصمیم ماسک به خود سایبرتراک مربوط نبود؛ کاربران درباره آینده محصولات تسلا سؤال داشتند. چاک کوک، یکی از شناختهشدهترین آزمایشکنندگان سیستم رانندگی خودکار کامل تسلا در میان کاربران این شرکت، از ماسک خواست تصمیمش را تغییر دهد و توضیح داد سایبرکب نمیتواند برای حمل زنبورهای عسلش استفاده شود. یکی دیگر از طرفداران قدیمی تسلا به نام فیل تروبِی نیز خواستار انتشار نقشه راه محصولات این شرکت پس از اواخر تابستان ۲۰۲۷ شد و پرسید آیا تسلا قصد دارد خودروی دیگری تولید کند یا خیر.
این دقیقاً همان پرسشی است که تسلا هنوز پاسخی برای آن ارائه نکرده و هیچ خودروی مصرفی کاملاً جدیدی نیز برای پاسخ به این نگرانی معرفی نکرده است. تسلا سال ۲۰۲۶ را با پنج برنامه تولید خودروی مصرفی آغاز کرد: مدل اس، مدل ایکس، مدل ۳، مدل وای و سایبرتراک. این شرکت در فصل بهار تولید مدل اس و مدل ایکس را با استناد به تمرکز بر فناوری رانندگی خودکار متوقف کرد و اکنون سایبرتراک نیز در مسیر خروج از خط تولید قرار گرفته است.
در نتیجه، تا پاییز ۲۰۲۷ سبد محصولات مصرفی تسلا احتمالاً تنها شامل مدل ۳ و مدل وای خواهد بود؛ دو خودرویی که بهترتیب در سالهای ۲۰۱۷ و ۲۰۲۰ معرفی شدند. پاسخ تسلا به وعده چندینساله خود برای تولید خودروی ارزانقیمت نیز عرضه نسخههای سادهسازیشده از همین دو مدل بود. در چین، دومین بازار بزرگ این شرکت، تسلا کارخانه گیگافکتوری شانگهای را به مرکزی برای صادرات تبدیل کرده و فروش خردهفروشی داخلی آن در ماه اکتبر ۶۶ درصد سقوط کرده است؛ پایینترین سطح طی بیش از چهار سال گذشته. حتی شرکت آنپلاگد پرفورمنس، بزرگترین تیونر خودروهای تسلا، پیشنهاد داده خط تولید سایبرتراک را تحویل بگیرد و در ازای آن حق امتیاز پرداخت کند.
آینده تسلا به کدام سمت میرود؟
الگوی تصمیمهای تسلا از سال ۲۰۲۴، زمانی که این شرکت برنامه تولید خودروی ارزانقیمت را کنار گذاشت و تمرکز خود را به تاکسیهای رباتیک معطوف کرد، کاملاً مشخص است. هیچ پلتفرم خودرویی جدیدی معرفی نشده، تولید مدل اس و مدل ایکس با بهانه تمرکز بر رانندگی خودکار متوقف شده و اکنون سایبرتراک نیز به دلیل آمادهسازی برای تولید سایبرکب کنار گذاشته میشود. از سوی دیگر، تسلا همچنان از رودستر جدیدی صحبت میکند که معرفی آن به حدود ۹ سال پیش بازمیگردد و اکنون بیشتر به نمایشی برای نمایش یک قابلیت با استفاده از پیشرانههای رانشی شباهت دارد.
تقریباً تمام تصمیمهای مربوط به محصولات این شرکت نشان میدهند تسلا بهتدریج از فروش خودرو به مشتریان فاصله میگیرد و سرمایهگذاری خود را به سمت تاکسیهای رباتیک و ربات انساننمای اپتیموس هدایت میکند؛ دو حوزهای که در حال حاضر درآمد قابلتوجهی برای شرکت ایجاد نمیکنند. تمدید دو تا سه ماهه تولید سایبرتراک هیچ تغییری در این روند ایجاد نخواهد کرد؛ این تصمیم بیشتر اقدامی برای آرام کردن پرصداترین گروه از طرفداران تسلا به نظر میرسد و در عین حال به شرکت فرصت میدهد چند هزار دستگاه خودروی دیگر را با قیمتهایی تا ۱۰ درصد بالاتر از هفته گذشته بفروشد. با این حال، افرادی که به مأموریت اولیه تسلا برای سرعت بخشیدن به گذار جهانی به انرژی پایدار باور داشتند، اکنون متوجه میشوند که این شرکت در حال تبدیل شدن به شرکتی است که دو خودروی برقی قدیمی خود را برای تأمین مالی سرمایهگذاری در فناوری رانندگی خودکار میفروشد و بر اساس معیارهای عمومی منتشرشده، همچنان از ویمو عقبتر قرار دارد.
