ویروس هرپس سیمپلکس ۱ و ۲ عامل ایجاد تبخال است. محققان دریافتهاند که احتمال ابتلا به بیماری آلزایمر در افراد آلوده به ویروس هرپس سیمپلکس بیشتر است.
به تازگی مجله پزشکی Frontiers in Aging Neuroscience یک مقاله علمی مروری را منتشر کرده است که شواهدی دال بر تایید این فرضیه بحثبرانگیز دارد که ویروس هرپس سیمپلکس 1 (HSV1) عامل اصلی بیماری آلزایمر است. ویروس هرپس سیمپلکس 1 از نوع ویروس بیماریزای انسانی است که موجب تبخال لب میشود. این مقاله که گروهی از مردم تایوان را مورد بررسی قرار داده، دریافت که احتمال پیشروی زوال عقل پیری در افراد آلوده به ویروس HSV1 یا همان ویروس تبخال بیشتر است.
این ایده که بیماری تخریب سلولهای عصبی با آلودگیهای ویروسی تشدید میشود جدید نیست. سالهای زیادی از قرن بیستم زمزمههای این فرضیه اغواکننده در گوشه و کنار حوزه علم عصبشناسی شنیده شدهاند، درحالیکه فرضیه مشهور آمیلوئید (Amyloid) در اواخر قرن بیست و یکم به اجماع و توافق عمومی رسید.
اخیرا تنی چند از محققان دوباره آتش فرضیه ویروسی را روشن کردند. روت ایتژاکی (Ruth Itzhaki) پروفسور بازنشستهای است که یکی از محققان اصلی این حوزه محسوب میگردد و بیش از 25 سال است که روی رابطه بین این ویروس و بیماری آلزایمر تحقیق میکند. وی در آخرین مقالهاش مروری جالب بر علم از گذشته تا به امروز دارد که جالبترین قسمت آن مباحث مربوط به دادههای تازه منتشر شده تحقیقی است که در تایوان انجام شده است.
تایوان بخاطر پایگاه داده تحقیقاتی بیمه سلامت ملیاش که اطلاعات و سوابق پزشکی 99.9 درصد جمعیت این کشور را در اختیار دارد، گنجینه اطلاعاتی ارزشمندی برای دانشمندان و محققان به شمار میآید. اخیرا سه پژوهش دادههای مربوط به رابطه بین عفونتهای ویروسی و ابتلا به زوال عقل پیری را بررسی کردهاند. پروفسور ایتژاکی میگوید:
این پژوهش تایوانی روی بیش از 8000 نفر با سن بالای 50 سال انجام شده است که اخیرا ویروس هرپس سیمپلکس 1 و 2 در آنها تشخیص داده شده بود. ویروس هرپس سیمپلکس 2 موجب تبخال تناسلی میشود. سپس افراد گروه آزمایش با بیش از 25000 نفر در همان بازه سنی بدون عفونت HSV بعنوان گروه شاهد یا کنترل مقایسه شدند. احتمال ابتلا به بیماری زوال عقل در افراد حاضر در گروه آزمایش که مبتلا به ویروس HSV بودند طی 10 سال آینده 2.5 برابر بیشتر از افراد گروه شاهد بود. دیگر نتیجه جالب این پژوهش این بود که احتمال ابتلا به آلزایمر در افراد مبتلا به ویروس هرپس سیمپلکس که با داروی ضد تبخال درمان شدند در مقایسه با مبتلایان به این ویروس که تحت درمان قرار نگرفتند 10 برابر کمتر بود.نتایج خیره کنندهای به دست آمدهاند؛ ازجمله شواهدی دال بر اینکه ریسک ابتلا به بیماری زوال عقل پیری در افراد مبتلا به ویروس هرپس سیمپلکس (HSV) بیشتر است و اینکه درمان ضدویروسی ضد تبخال تعداد افراد مبتلا به ویروس هرپس سیمپلکس 1 که بعدها منجر به زوال عقل شده را بهمیزان چشمگیری کاهش میدهد.
البته شواهد به دست آمده در حال حاضر صرفا مشاهدهای هستند و هنوز هیچ رابطه علی و معلولی صریحی برای آنها تعریف نشده است، اما ایتژاکی معتقد است که این حجم بالای دادهها برای اشاعه و گسترش این پژوهش به سمت توسعه واکسن ویروس هرپس سیمپلکس 1 به اندازه کافی مجاب کننده است. وی همچنین به ضرورت بررسی بیشتر در زمینه آنتی ویروسهای ضدتبخالی بعنوان درمان بالقوه بیماری آلزایمر اشاره میکند:
با توجه اینکه بیش از 150 مقاله قویا بر نقش و تاثیر ویروس هرپس سیمپلکس 1 در بیماری آلزایمر تاکید دارند، یافتههای پژوهشهای تایوانی مصرف آنتی ویروسهای ضدتبخال را کاملا توجیه میکند، آنتی ویروسهایی که برای درمان بیماری آلزایمر کاملا امن و بی خطر و با تاب آوری بالا هستند.
البته تمام محققان این حوزه وجود رابطه بین ویروس هرپس سیمپلکس و ابتلا به آلزایمر را قبول ندارند. جان هاردی استاد دانشگاه لندن معتقد است که این فرضیه ارزش تحقیق و پژوهش بیشتر دارد اما هنوز شواهد به اندازه کافی نیستند تا علم را متقاعد و مجاب به پذیرش رابطه بین این دو کند. هاردی میگوید:
دکتر ایتژاکی براساس این باور که عفونت تبخالی عامل ریسک ابتلا به بیماری آلزایمر است سالهای سال به تنهایی سردمدار این فرضیه است اما در مقابل بیشتر دانشمندان از جمله بنده نسبت به این امر تردید داریم.
تارا اسپایرز-جونز (Tara Spires-Jones) از دانشگاه ادینبرو نیز این مسئله را زیرسوال میبرد که آیا هیچ ارتباط علی و معلولی بین این ویروس و بیماری آلزایمر وجود دارد یا خیر. وی میگوید:
سخن پایانیاین مقاله مروری حاصل بررسی و مرور ادبیات موضوع است و هیچ داده جدیدی به این بخش اضافه نمیکند. نوع پژوهشهایی که در این مقاله مطرح شدهاند نمیتوانند مشخص کنند که آیا ویروس هرپس سیمپلکس موجب ابتلا به بیماری آلزایمر میگردد یا خیر.
برای اطلاع بیشتر از اخبار علمی با پلازامگ همراه بمانید، شما همچنین میتوانید در بخش نظرات، دیدگاه خود را با ما به اشتراک بگذارید.