بازیگران زن ایرانی نماینده لطافت، ظرافت و استقامت سینمای کشورمان و نشان دادن آنها به جهانیان هستند. این زنان با ایفای نقشهای جذاب خود بارها در عرصه هنر دیده شدهاند. با معرفی بهترین بازیگران زن ایرانی همراه شما هستیم.
سینمای ایران در تاریخ خود تاکنون بدهکاری زیادی به بانوان بازیگر داشته است. چه زمان ایفای نقش که همیشه محدودیتهای بیشتری را نسبت به بازیگران مرد داشتهاند، چه زمانیکه راه پرپیچ و خمی مملو از باندبازی و گاه پیشنهادات غیراخلاقی را به سلامت طی کردهاند و چه شنیدن حرف و حدیثهای مغرضانهای که گاه و بیگاه از طرف تهیهکنندگان و کارگردانان سمت این هنرمندان روانه شده است.
بانوان سینمای ایران با تمام مشکلات، محدودیتها و بیمهریها، خم به ابرو نیاورده و با ایستادگی خود نه تنها برای خود و خانوادهشان افتخارآفرینی کرده، بلکه نام ایران را در جهان پرآوازه ساختهاند. در این مقاله اختصاصی لیست بهترین بازیگر زن تاریخ سینمای ایران را با هم مرور کردهایم. با پلازا همراه باشید.
فهرست مطالب:
معرفی بهترین بازیگران زن ایرانی
در ادامه با معرفی بازیگران زنی که جوایز، افتخارات و اعتبار زیادی را نصیب خود و سینمای ایران کردهاند همراه شما هستیم.
1. مرحوم جمیله شیخی ؛ از بهترین بازیگران زن ایرانی
تاریخ تولد: 9 اردیبهشت 1309
تاریخ فوت: 2 خرداد 1380
مطرحترین آثار سینمایی و تلویزیونی: پدرسالار، تولدی دیگر، پس از باران، سفر عشق، کاغذ بیخط
جوایز داخلی: برنده 2 جایزه و نامزد 2 سیمرغ بلورین از جشنواره فیلم فجر
افتخارات: جمیله شیخی به سبب سالهای فعالیت در تئاتر و تربیت صدها هنرمند تئاتر نشان دکترای افتخاری تئاتر را دریافت کرده است.
قدیمیترین هنرمند زن در فهرست بهترین بازیگران زن ایران، جمیله شیخی، مادر آتیلا پسیانی و مادربزرگ ستاره پسیانی است. جمیله شیخی با اینکه بسیار دیر و در سال 1354 با فیلم «خانه خراب» فعالیتش در سینما را آغاز کرد، اما آغاز کار او در تلویزیون به تله تئاترهایی در سال 1339 به کارگردانی علی نصیریان برمیگردد.
2. ثریا قاسمی
تاریخ تولد: 28 آذر 1319
مطرحترین آثار سینمایی و تلویزیونی: مارال، ویلاییها، پس از باران، شب دهم، شام آخر
جوایز داخلی: برنده 2 جایزه و نامزد 2 سیمرغ بلورین از جشنواره فیلم فجر
نفر دوم فهرست بهترین بازیگران زن ایرانی، ثریا قاسمی، فرزند حمیده خیرآبادی، بانوی توانمند سینمای ایران است. ثریا قاسمی در سال 1349 با فیلم سینمایی «آرامش در حضور دیگران» به کارگردانی خسرو سینایی فعالیت خود را در سینما آغاز کرد.
3. پروانه معصومی ؛ از بهترین بازیگران زن ایرانی
تاریخ تولد: 11 اسفند 1323
تاریخ فوت: 6 آذر 1402
مطرحترین آثار سینمایی و تلویزیونی: کوچک جنگلی، امام علی (ع)، پلیس جوان، یوسف پیامبر، ناخدا خورشید، گلهای داوودی، جهیزیهای برای رباب، سفر
جوایز داخلی: برنده 2 جایزه و نامزد 3 سیمرغ بلورین از جشنواره فیلم فجر
سکینه کبودرآهنگی ملقب به پروانه معصومی نفر بعدی فهرست بهترین بازیگران زن ایرانی است. معصومی از معدود تحصیلکردههای زبان انگلیسی در بین همکاران همنسلش است و در دانشگاه رشته زبان خوانده است. معصومی در سال 1350 وارد عرصه سینما شد و پس از ایفای نقشی کوتاه، در اثر بهرام بیضایی به عنوان بازیگر نقش اول زن بازی کرد.
4. گلاب آدینه
تاریخ تولد: 22 آبان 1332
مطرحترین آثار سینمایی و تلویزیونی: سلطان و شبان، روسری آبی، زیر پوست شهر، زندان زنان، مهمان مامان، یک تکه نان
جوایز داخلی: برنده 1 جایزه و نامزد 7 سیمرغ بلورین از جشنواره فیلم فجر
مهمترین جوایز خارجی: برنده دو جایزه خارجی بهترین بازیگر زن برای فیلمهای «آبجی» و «دوباره زندگی»
استاد بازیگری در سینمای ایران، همسر سابق مهدی هاشمی و مادر نورا هاشمی یکی از بهترین بازیگران زن ایرانی است که افتخارات زیادی در زمینه بازیگری دارد. البته او کماکان تمرکزش را روی تئاتر و آموزش اجرای صحنهای به هنرجویان جوان قرار داده و خیلی کم در سینما یا تلویزیون ظاهر میشود. گلاب آدینه در آغاز فعالیتش در سینما در سال 1359، هم به عنوان بازیگر و هم منشی صحنه در فیلم «چوپانان کویر» به کارگردانی حسین محجوب حضور داشت.
5. گوهر خیراندیش
تاریخ تولد: 1 شهریور 1333
مطرحترین آثار سینمایی و تلویزیونی: ارتفاع پست، واکنش پنجم، دعوت، رسم عاشقکشی، میوه ممنوعه، سفر سبز، زیرخاکی
جوایز داخلی: برنده 1 جایزه و نامزد 6 سیمرغ بلورین از جشنواره فیلم فجر
گوهر سینمای ایران، یکی دیگر از پرافتخارترینها در فهرست بهترین بازیگران زن سینمای ایران است. گوهر خیراندیش همسر مرحوم جمشید اسماعیلخانی از هنرمندان بزرگ سینما و تلویزیون ایران است. گوهر خیراندیش فعالیت حرفهای خود را در تئاتر با همراهی مرحوم جمشید اسماعیلخانی در سال 1349 آغاز کرد. ایشان پس از 15 سال فعالیت مستمر در تئاتر، در سال 1364 با سریال «آیینه» و در سال 1365 با فیلم «روزهای انتظار» به طور رسمی کار خود را در تلویزیون و سینما آغاز کردند.
6. فاطمه معتمدآریا ؛ از بهترین بازیگران زن ایرانی
تاریخ تولد: 7 آبان 1340
مطرحترین آثار سینمایی و تلویزیونی: ریحانه، اینجا بدون من، دختر شیرینی فروش، آباجان، عینک دودی، کلاه قرمزی و پسرخاله، گیلانه، روسری آبی، هنرپیشه
جوایز داخلی: برنده 4 جایزه و نامزد 12 سیمرغ بلورین از جشنواره فیلم فجر
مهمترین افتخارات خارجی: برنده جایزه بهترین بازیگر زن جشنواره مونترال و داوری در چندین و چند جشنواره معتبر سینمایی در خارج از کشور
یکی از بهترین بازیگران زن ایرانی، بیشک بانو فاطمه سیمین معتمدآریاست. ایشان به سیمین سینمای ایران معروف است و در دورهای به همراه ایرج طهماسب یکی از به یادماندنیترین زوجهای تاریخ سینمای ایران را خلق کردهاند. فاطمه معتمدآریا از اواسط دهه پنجاه وارد تئاتر و هنرهای نمایشی شد، اما جدیترین و اولین فعالیت سینمایی ایشان به ایفای نقش روجا در فیلم «جدال» در سال 1364 برمیگردد.
7. رویا نونهالی
تاریخ تولد: 24 بهمن 1341
مطرحترین آثار سینمایی و تلویزیونی: خواب و بیدار، ساعت شنی، شهرزاد، زندان زنان، یک تکه نان، خانهای روی آب، عصر جمعه، بوی کافور عطر یاس، ماهیها عاشق میشوند
جوایز داخلی: برنده 2 جایزه و نامزد 5 سیمرغ بلورین از جشنواره فیلم فجر
مهمترین جوایز خارجی: برنده جایزه بهترین بازیگر زن الهام بخش در جشنواره فاستیگوس آمریکا
رویا نونهالی که این روزها یکی از داوران برنامه «عصر جدید» است، یکی دیگر از بهترین بازیگران زن ایرانی است. او بیشتر در همکاریهایش با مهدی فخیمزاده دیده شد که اوج آن ایفای نقش زنی خطرناک به نام ناتاشا در سریال «خواب و بیدار» بود. نونهالی کار خود را در سینما با فیلم «یار در خانه» در سال 1366 آغاز کرده است.
8. نیکی کریمی
تاریخ تولد: 19 آبان 1350
مطرحترین آثار سینمایی و تلویزیونی: عروس، سارا، دو زن، پری، روانی، دیوانهای از قفس پرید، واکنش پنجم، من همسرش هستم، محاکمه در خیابان
جوایز داخلی: برنده 1 جایزه و نامزد 6 سیمرغ بلورین از جشنواره فیلم فجر
مهمترین افتخارات خارجی:
داوری در بیست و پنج جشنواره خارجی به ویژه جشنواره برلین و جشنواره کن
برنده جایزه مونگولفیه نقرهای بهترین بازیگر زن از جشنواره نانت فرانسه
برنده جایزه بهترین بازیگر زن جشنواره سن سباستین اسپانیا
برنده جایزه عصای سفید از جشنواره فیلم تورین
نامزدی و دریافت بیش از پانزده جایزه معتبر خارجی در زمینه بازیگری و کارگردانی
یکی دیگر از فوقستارههای سابق سینمای ایران که به همراه ابوالفضل پورعرب با فیلم «عروس» بهروز افخمی دیده شدند و در ادامه با آثاری درخشان به قلههای سینمای ایران دست پیدا کردند، نیکی کریمی است. او در سالهای اخیر به سبب دغدغههایش در زمینه کارگردانی خیلی کم به عنوان بازیگر در فیلمها حاضر میشود و تمرکز خود را روی کارگردانی قرار داده است. کریمی فیلم دیدنی «آتابای» را در کارنامه کاری خود داشت که با تحسین مخاطبان و منتقدان رو به رو شد. نیکی کریمی کار خود در سینما را با فیلم «وسوسه» آغاز کرد، اما یک سال بعد با ایفای نقش اول زن فیلم «عروس» به شدت دیده شد.
9. لیلا حاتمی ؛ از بهترین بازیگران زن ایرانی
تاریخ تولد: 9 مهر 1351
مطرحترین آثار سینمایی و تلویزیونی: رگ خواب، لیلا، بیپولی، ارتفاع پست، پله آخر، ایستگاه متروک، جدایی نادر از سیمین، سالاد فصل، من، نهنگ آبی
جوایز داخلی: برنده 2 جایزه و نامزد 10 سیمرغ بلورین از جشنواره فیلم فجر
مهمترین افتخارات خارجی:
عضویت در آکادمی اسکار
عضو اصلی هیئت داوران جشنواره کن 2014
دریافت نشان شوالیه فرهنگی فرانسه و ایران
سابقه داوری در هفت جشنواره خارجی معتبر سینمایی
برنده خرس نقرهای بهترین بازیگر زن از جشنواره برلین
برنده جایزه بهترین بازیگر زن جشنواره فیلم مونترال
و…
فرزند علی حاتمی بزرگ و همسر علی مصفای توانمند، خودش به تنهایی یکی از درخشانترین و برترین بازیگران زن ایرانی است. حاتمی سابقه داوری در جشنواره معتبر کن را هم در کارنامه دارد که البته در ایران با حواشی زیادی برایش همراه شد. لیلا حاتمی به سبب کارگردان بودن پدرش، از همان دوران خردسالی با دوربین و سینما بزرگ شده است. اما اولین فعالیت حرفهایاش به آثار «هزاردستان» و «لیلا» برمیگردد که هر دو را کارگردان تکرارنشدنی سینمای ایران علی حاتمی کارگردانی کرده است.
10. فرشته صدرعرفایی
تاریخ تولد: 8 دی 1341
مطرحترین آثار سینمایی و تلویزیونی: زیر نور ماه، شبی که ماه کامل شد، کوچه بینام، حوض نقاشی، کافه ترانزیت، بادکنک سفید
جوایز داخلی: برنده 2 جایزه و نامزد 3 سیمرغ بلورین از جشنواره فیلم فجر
فرشته صدرعرفایی یکی از بهترین بازیگران زن اهل ایران است که در سال 1352 با حضور در تئاتر شروع کرد. سپس در سال 1362 با فیلم ببری طوفان عظیم جنگل وارد سینما شد. این بازیگر نخست با فیلم بادکنک سفید توانست توجهات را به خود جلب کند و نامزد دریافت جایزه مکمل زن جشنواره فجر شود. خانم صدرعرفایی همسر مرحوم کامبوزیا پرتوی بود و این موجب شد که او بازیگر نقش اول فیلم کافه ترانزیت شود و برای آن فیلم سیمرغ بلورین بهترین بازیگر زن را دریافت کند. این بازیگر برای بازی در فیلم شبی که ماه کامل شد نیز توانست به سیمرغ بلورین بهترین بازیگر مکمل زن دست یابد. فرشته صدرعرفایی بازی بسیار قویای دارد و بارها به عنوان بازیگر برگزیده در فیلمها انتخاب شده است.
11. مهتاب نصیرپور
تاریخ تولد: 29 آذر 1344
مطرحترین آثار سینمایی و تلویزیونی: من، ترانه ۱۵ سال دارم، به نام پدر، فرزند خاک، آستیگمات
جوایز داخلی: برنده 2 جایزه سیمرغ بلورین از جشنواره فیلم فجر
مهتاب نصیرپور نیز در این فهرست قرار میگیرد. او بازیگری را از سال 1365 با حضور در تئاتر شروع کرد. سپس در سال 1370 با فیلم مسافران وارد سینما شد. خانم نصیرپور نخست با نقشآفرینی در من، ترانه ۱۵ سال دارم توانست مورد توجه قرار گیرد. وی سپس برای نقشآفرینی در فیلمهای به نام پدر و فرزند خاک توانست برنده سیمرغ بلورین بهترین بازیگر نقش مکمل زن شود. از جمله دیگر آثار تحسینشده وی سریال معمای یک قتل است که برای آن برنده دیپلم افتخار بهترین بازیگر زن شد.
12. هدیه تهرانی
تاریخ تولد: 4 تیر 1351
مطرحترین آثار سینمایی و تلویزیونی: قرمز، شوکران، کاغذ بیخط، چهارشنبه سوری، هفت دقیقه تا پاییز، پارتی
جوایز داخلی: برنده 2 جایزه و نامزد 5 سیمرغ بلورین از جشنواره فیلم فجر
مهمترین جوایز خارجی:
برنده جایزه بهترین بازیگر زن جشنواره تورنتو
برنده جایزه بهترین بازیگر زن در جشنوارههای پیونگ یانگ و پوسان
هدیه تهرانی پس از سالها دوری از فضای سینما در سریال «همگناه» به عرصه تصویر برگشت، زمانی سوپراستار سینمای ایران بود. او اگر فعالیت خود را متوقف نمیکرد، قطعا تعداد سیمرغها و جوایز و افتخاراتش چندین برابر الان بود. این بازیگر نشان درجه یک هنر ایران را از علی جنتی وزیر ارشاد دولت اول رئیس جمهور روحانی دریافت کرده است. او در سالهای اخیر با کم کردن فعالیتهای سینمایی خود، به سمت فعالیت در زمینه محیط زیست، کودکان کار و برگزاری نمایشگاههای نقاشی روی آورده است. هدیه تهرانی کار خود را در سینما با فیلم «سلطان» مسعود کیمیایی آغاز کرد.
13. مریلا زارعی ؛ از بهترین بازیگران زن ایرانی
تاریخ تولد: 25 فروردین 1353
مطرحترین آثار سینمایی و تلویزیونی: ولایت عشق، پلیس جوان، شیار 143، سربازهای جمعه، واکنش پنجم، دستهای خالی، درباره الی، کیفر، هیس دخترها فریاد نمیزنند
جوایز داخلی: برنده 4 جایزه و نامزد 8 سیمرغ بلورین از جشنواره فیلم فجر
مریلا زارعی قطعا یکی از ماندگارترین و بهترین بازیگران زن ایرانی است. او با توجه به سن و سالش در زمینه نامزدی و کسب سیمرغ به طرز خارقالعادهای رکورددار است. از مریلا زارعی آثار سینمایی و تلویزیونی بسیار ماندگاری در ذهن مخاطبان و سینمادوستان نقش بسته است. او سال گذشته با درخشش در سریال «مانکن» نشان داد هنوز هم یکی از فوقالعادههای سینمای ایران است. مریلا زارعی فعالیت حرفهای خود در سینما و تلویزیون را بطور همزمان در سال 1374 آغاز کرده است. فیلم «پاتک» اولین اثر سینمایی این بازیگر است.
14. شبنم مقدمی
تاریخ تولد: 3 فروردین 1351
مطرحترین آثار سینمایی و تلویزیونی: به نام پدر، فرزند خاک، شبی که ماه کامل شد، خجالت نکش، امروز، ابد و یک روز، اکسیدان، پاداش سکوت
جوایز داخلی: برنده 2 جایزه و نامزد 5 سیمرغ بلورین از جشنواره فیلم فجر
شبنم مقدمی که در چند سال اخیر درخشش خیرهکنندهای داشته است، با اطمینان یکی از بهترین بازیگران زن ایرانی در دوران فعالیتش بوده است. این بازیگر در سالهای 76 و 77 با ایفای نقشهایی کوتاه در سریالهای تلویزیونی وارد عرصه تصویر شد و اولین فیلم سینماییاش را در سال 1379 بازی کرد.
15. مهتاب کرامتی
تاریخ تولد: 25 مهر 1349
مطرحترین آثار سینمایی و تلویزیونی: مردان آنجلس، خاک سرخ، مردی از جنس بلور، بیست، زندگی خصوصی آقا و خانم میم، فرزند چهارم، اشباح، ماجان، جاده قدیم
جوایز داخلی: برنده یک سیمرغ بلورین بهترین بازیگر زن مکمل، نامزد سه سیمرغ بلورین بهترین بازیگر زن و یک دیپلم افتخار جشنواره فجر
مهمترین جوایز خارجی: برنده بهترین بازیگر زن جشنواره BIAFF و برنده بهترین بازیگر زن برای جشنواره ایماجین ایندیا
مهتاب کرامتی یکی از بهترین بازیگران زن ایرانی است که شروع بازیگریاش با کلاسهای امین تارخ بود. او سپس با مردان آنجلس وارد تلویزیون ایران شد و توانست با سریال خاک سرخ شهرت کسب کند. مهتاب کرامتی سینما را نیز با فیلم مردی از جنس بلور شروع کرد. او برای فیلم بیست برنده سیمرغ بلورین بهترین بازیگر مکمل زن و سه بار نامزد بهترین بازیگر نقش اول زن شد. خانم کرامتی مدتی سفیر حسن نیت و صلح یونیسف بود و جز بازیگران برجسته زن سینمای ایران محسوب میشود.
16. طناز طباطبایی
تاریخ تولد: 20 اردیبهشت 1363
مطرحترین آثار سینمایی و تلویزیونی: میوه ممنوعه، رخ دیوانه، صداها، خشم و هیاهو، هیس دخترها فریاد نمیزنند، شنای پروانه، بیرویا، یاغی
جوایز داخلی: یکبار برنده و سه نامزدی بهترین بازیگر نقش اول زن، یکبار برنده و دو نامزدی بهترین بازیگر نقش مکمل زن جشنواره فیلم فجر
مهمترین جوایز خارجی: برنده بهترین بازیگر نقش اول زن جشنواره زنان مستقل آمریکا، بهترین بازیگر نقش اول زن جشنواره بینالمللی فیلم فیجی
طناز طباطبایی بازیگر بعدی این لیست است. او بازیگری را با شرکت در کلاسهای بازیگری هیوا شروع کرد و در مجموعه تلویزیونی ذبیح اولین تجربه بازیگری خود را داشت. فیلم دیشب باباتو دیدم آیدا شروع سینمایی اینهنرپیشه بود. خانم طباطبایی با ایفای نقش در سریتل میوه ممنوعه به شهرت رسید و پس از چند دوره نامزدی برای فیلمهای شنای پروانه و بیرویا برنده جایزه جشنواره فیلم فجر شد.
17. سحر دولتشاهی
تاریخ تولد: 16 مهر 1358
مطرحترین آثار سینمایی و تلویزیونی: طلا و مس، عرق سرد، عصر یخبندان، شکاف، چهارشنبه سوری، چهارراه استانبول
جوایز داخلی: برنده 2 جایزه و نامزد 2 سیمرغ بلورین از جشنواره فیلم فجر
مهمترین جوایز خارجی: تندیس برترین بازیگر زن در جشنواره فیلمهای ایرانی استرالیا، بهترین بازیگران گروه بینالمللی جشنواره بینالمللی فیلم زنان بیروت
سحر دولتشاهی در سالهای اخیر به یکی از بازیگران زن مطمئن در سینمای ایران تبدیل شده است که از عهده ایفای هر نقشی به راحتی برمیآید و خیال کارگردان از بابت او راحت است. دولتشاهی فعالیت نمایشی خود را در سال 1380 آغاز کرد و پس از چند سال بازی در تئاتر، در سال 1384 با «چهارشنبهسوری» اصغر فرهادی، کارگردان صاحب سبک سینمای ایران، وارد سینما شد. او با همایون شجریان به تازگی ازدواج کرده است.
18. ترانه علیدوستی ؛ از بهترین بازیگران زن ایرانی
سن: 22 دی 1361
مطرحترین آثار سینمایی و تلویزیونی: من ترانه پانزده سال دارم، درباره الی، چهارشنبه سوری، زندگی با چشمان بسته، فروشنده، شهرزاد
جوایز داخلی: برنده 1 جایزه و نامزد 5 سیمرغ بلورین از جشنواره فیلم فجر
مهمترین جوایز خارجی:
داوری در جشنواره های معتبر سینمایی فرانسه، توکیو و ویتنام
برنده جایزه بهترین بازیگر زن جشنواره لوکارنو سوئیس
برنده جایزه بهترین بازیگر زن از جشنواره وزول فرانسه
جوانترین برنده سیمرغ بلورین در تاریخ ادوار جشنواره فیلم فجر، در سالهای اخیر با ایفای نقشهایی متفاوت و درخشان خودش را به عنوان بهترین زن بازیگر ایرانی به سینمای ایران تحمیل کرد. «شهرزاد» نقشی درخشان و ماندگار در کارنامه ترانه علیدوستی است. ترانه علیدوستی با ایفای نقش اول زن فیلم «من ترانه پانزده سال دارم» در سال 1380 نه تنها بطور رسمی وارد سینمای ایران شد، بلکه با برنده شدن سیمرغ بلورین بهترین زن بازیگر ایران نوید ظهور ستارهای جدید در سینما را داد.
19. باران کوثری
تاریخ تولد: 25 مهر 1364
مطرحترین آثار سینمایی و تلویزیونی: خون بازی، بهترین بابای دنیا، دایره زنگی، کوچه بینام، سد معبر، روز سوم، صاحبدلان، عصبانی نیستم، لانتوری، عرق سرد، زیر پوست شهر، روسری آبی
جوایز داخلی: برنده 2 جایزه و نامزد 5 سیمرغ بلورین از جشنواره فیلم فجر
مهمترین افتخارات خارجی:
داوری جشنواره سینمایی وزول فرانسه
برنده جایزه ویژه هیئت داوران جشنواره دوبلین در سال 2019
فرزند هنرمند رخشان بنیاعتماد و جهانگیر کوثری هم مسیری همچون مسیر مریلا زارعی را طی میکند. باران کوثری فقط با سی و نه سال سن تاکنون 7 بار بطور رسمی نامزد دریافت سیمرغ بلورین شده است که دو بار برای فیلمهای «خونبازی» و «کوچه بینام» این جایزه را برنده شده است. زوج درخشان او در سینما، حامد بهداد است که تاکنون با هم کاراکترهای ماندگاری را خلق کردهاند. باران سینمای ایران در نخستین تجربه تصویری خود در فیلم «بهترین بابای دنیا» مقابل دوربین داریوش فرهنگ قرار گرفت.
20. هنگامه قاضیانی
تاریخ تولد: 30 اردیبهشت 1348
مطرحترین آثار سینمایی و تلویزیونی: به آهستگی، من مادر هستم، به همین سادگی، برادرم خسرو، هم گناه
جوایز داخلی: برنده 2 جایزه و نامزد 1 سیمرغ بلورین از جشنواره فیلم فجر
هنگامه قاضیانی از جمله بهترین بازیگران زن تاریخ سینمای ایران است که در سال 1349 به دنیا آمد. او بازیگری را از سال 1379 با فیلم «سایهروشن» شروع کرد و با به «همین سادگی» به شهرت رسید و توانست جایزه سیمرغ بلورین کسب کند. او در فیلم «میگرن» نیز ایفای نقش جذابی داشت و به واسطه آن نامزد جشنواره فجر شد و دومین سیمرغ خود را نیز برای روزهای زندگی به دست آورد. سریالهای این بازیگر زیاد نیستند اما همگی مورد توجه قرار گرفتند «سرزمین مادری» از تلویزیون پخش شد و در شبکه نمایش خانگی نیز شاهد آثار همچون «هم گناه» و «آمستردام» بودیم. این هنرپیشه از بهترین بازیگران خانم ایرانی در آخرین سریال خود یعنی «پدر گواردیولا» ایفای نقش داشت و پس از آن در سال 1402 اعلام کرد که از دنیای بازیگری خداحافظی کرده است.
21. هانیه توسلی ؛ از بهترین بازیگران زن ایرانی
تاریخ تولد: 14 خرداد 1358
مطرحترین آثار سینمایی و تلویزیونی: شبهای روشن، دیشب باباتو دیدم آیدا، دهلیز، خط ویژه، سیانور، جهان با من برقص، وفا، میوه ممنوعه، زخم کاری
جوایز داخلی: برنده 1 جایزه و نامزد 5 سیمرغ بلورین از جشنواره فیلم فجر
در میان اسامی بازیگران زن ایرانی برتر، باید هانیه توسلی را نیز قرار دهیم. او از سال سال 1379 و «فیلم آخر بازی» در سینما شروع کرد. این هنرپیشه خیلی زود با «شبهای روشن» دیده شد و همچنین توانست نامزد جشنواره فجر نیز شود. در سال 1384 سریال «وفا» و پس از آن «میوه ممنوعه» باعث شناخته شدن او شدند. هانیه توسلی در سی و یکمین جشنواره فیلم فجر با فیلم «دهلیز» موفق شد برنده بهترین بازیگر نقش اول زن شود. «زخم کاری» یکی از برترین نقشآفرینیهای او در شبکه نمایش خانگی بود. این هنرپیشه از بازیگران برتر خانم ایران جز پرافتخارترینهای دنیای بازیگری محسوب میشود.
22. سارا بهرامی
تاریخ تولد: 2 بهمن 1361
مطرحترین آثار سینمایی و تلویزیونی: خانهای در خیابان چهل و یکم، من دیهگو مارادونا هستم، هزارپا، دارکوب، ایتالیا، ایتالیا، روشن، علفزار، جنگل پرتقال، پروانه، درمانگر، خونسرد
جوایز داخلی: برنده 1 جایزه و نامزد 3 سیمرغ بلورین از جشنواره فیلم فجر
مهمترین جوایز خارجی: بهترین بازیگر زن جشنواره فیلم کوتاه پورتو پرتغال، بهترین بازیگر نقش اول زن جشنواره فیلمهای ایرانی استرالیا، بهترین بازیگر زن جشنواره فیلم مالزی
در ادامه معرفی بهترین بازیگر ایرانی زن باید به سارا بهرامی اشاره کنیم. او متولد سال 1361 است و بازیگری را از سال 1388 و فیلم «تهرون» شروع کرد. سپس در سال 1391 با سریال معروف «پروانه» مطرح شد و در «خانهای در خیابان چهل و یکم» حضور داشت. این هنرپیشه برای فیلم «دارکوب» سیمرغ بلورین کسب کرد و چندین بار نامزد این جایزه شده است. یکی از دیدنیترین فیلمهای او، «علفزار» است که تسلط این بازیگر را بر روی نقش خود نشان میدهد. جدیدترین اثر این بازیگر از هنرپیشه های زن ایرانی سریال «بازنده» است.
23. الناز شاکردوست ؛ از بهترین بازیگران زن ایرانی
تاریخ تولد: 7 تیر 1363
مطرحترین آثار سینمایی و تلویزیونی: باد در علفزار میپیچد، مبارک، شبی که ماه کامل شد، مطرب، تی تی، ابلق
جوایز داخلی: برنده 1 جایزه و نامزد 3 سیمرغ بلورین از جشنواره فیلم فجر
مهمترین جوایز خارجی: لوح تقدیر و جایزه جشنواره فیلم سان فرانسیسکو آمریکا برای فیلم تابو
الناز شاکردوست از بهترین بازیگران زن ایرانی جوان است که از سال 1382 با فیلم «اینجا… آخر دنیا» وترد سینما شد و توجهها را به خود جلب کرد. این هنرپیشه در ابتدای کار خود با فیلم «باد در علفزار میپیچد»سیمرغ بلورین بهترین بازیگر زن جشنواره فیلم فجر شد و سپس به واسطه زیبایی ظاهری در برخی آثار حضور داشت اما چهره حرفهای او نشان داده نمیشد تا اینکه سال 1395 با فیلم «مبارک» باری دیگر او را درخشان دیدیم. خانم شاکردوست از فهرست برترین بازیگر زن ایران در سال 1397 با بازیای هنرمندانه در «شبی که ماه کامل شد» توانست برنده سیمرغ بلورین بهترین بازیگر زن شود و در سال 1399 نیز فیلم «ابلق» را بازی کرد. فیلم «بیبدن» این بازیگر نیز موضوعی جنجالی داشت و با نقش آفرینی خوب او همراه بود.
24. پریناز ایزدیار
تاریخ تولد: 8 شهریور 1364
مطرحترین آثار سینمایی و تلویزیونی: یک مرد یک شهر، ابد و یک روز، ویلاییها، خوک، متری شیش و نیم، لتیان، مغز استخوان، سه کام حبس، ملاقات خصوصی، زمانه، جیران
جوایز داخلی: برنده 1 جایزه و نامزد 2 سیمرغ بلورین از جشنواره فیلم فجر
مهمترین جوایز خارجی: برنده بهترین بازیگر نقش اول زن جشنواره بینالمللی فیلم داکا برای تابستان داغ و جشنواره فیلم بینالمللی پزارو برای سه کام حبس
پریناز ایزدیار از برترین بازیگران دختر ایران در سال 1386 با فیلم «یک مرد، یک شهر» وارد سینما شدو سپس با سریال پرطرفدارن «زمانه» به شهرت رسید. این بازیگر به حدی پیشرفت کرد که موفق شد برای فیلم «ابد و یک روز» سیمرغ بلورین بهترین بازیگر نقش اول زن بگیرد. او شخصیت اصلی سریال معروف «جیران» نیز بود و از جمله افراد لیست بهترین هنرپیشه زن ایران قرار میگیرد.
25. ژاله صامتی
تاریخ تولد: 14 فروردین 1351
مطرحترین آثار سینمایی و تلویزیونی: دشت ارغوانی، گیلانه، آخرین بار کی سحر را دیدی، درخونگاه، سرهنگ ثریا، نفس، زیرخاکی
جوایز داخلی: برنده یک جایزه حافظ بهترین بازیگر زن کمدی، سه بار نامزد سیمرغ بلورین جشنواره فجر
یکی از بهترین بازیگران زن ایرانی، خانم ژاله صامتی است. این بازیگر ابتدا در حوزه تئاتر فعالیت میکرد و سپس در سال 1372 با فیلم «دت یعنی دختر» وارد سینما شد. در سال 1373 او با فیلم «دشت ارغوانی» برای اولین بار نقش اول اول را تجربه کرد. خانم صامتی برای بازی در فیلم «رفیق بد» برنده بهترین کمدین زن جشنواره سینمای کمدی گلآقا شد. خانم صامتی تا کنون سه بار برای فیلمهای «آخرین بار کی سحر را دیدی؟»، «درخونگاه» و فیلم «سرهنگ ثریا» نامزد سیمرغ بلورین جشنواره فیلم فجر شد. یکی از شاخصترین آثار این هنرپیشه سریال «زیرخاکی» بود که برای آن توانست جایزه حافظ بهترین بازیگر زن کمدی را دریافت کند.
26. پگاه آهنگرانی ؛ از بهترین بازیگران زن ایرانی
تاریخ تولد: 2 مرداد 1363
مطرحترین آثار سینمایی و تلویزیونی: دختری با کفشهای کتانی، زندان زنان، آتش سبز، راه آبی ابریشم، ورود آقایان ممنوع، دربند، بدون قرار قبلی
جوایز داخلی: یک جایزه سیمرغ بهترین بازیگر نقش مکمل زن جشنواره فجر، یک نامزدی سیمرغ بهترین بازیگر نقش مکمل زن جشنواره فجر
پگاه آهنگرانی هنرپیشه بعدی این فهرست است. خانم آهنگرانی از سنین کودکی در فیلم «گربه آوازخوان» حضور پیدا کرد و بعد از آن با فیلم «دختری با کفشهای کتانی» خوش درخشید. این بازیگر در پروژههای مهمی تا کنوح ایفای نقش داشته و فیلمهای «ورود آقایان ممنوع» و «مکس» در گیشه موفقیتهای زیادی کسب کردند. پگاه آهنگرانی تا کنون برای فیلم «زادبوم» نامزد سیمرغ بهترین بازیگر نقش مکمل زن و برای فیلم «دربند» برنده سیمرغ بهترین بازیگر نقش مکمل زن شد. جدیدترین جایزه این بازیگر متعلق به جشنواره بینالمللی فیلم مسکو است که برای فیلم «بدون قرار قبلی» توانست برنده جایزه بهترین بازیگر زن شود.
27. مارال بنی آدم
تاریخ تولد: 10 آبان 1360
مطرحترین آثار سینمایی و تلویزیونی: در آغوش درخت، پروین، همگناه، مترجم
جوایز داخلی: یک جایزه سیمرغ بلورین بهترین بازیگر نقش اول زن جشنواره فجر، یک نامزدی سیمرغ بلورین بهترین بازیگر نقش اول زن جشنواره فجر
مارال بنی آدم یکی از بهترین هنرپیشگان زن ایرانی محسوب میشود که بازیگری را از تئاتر شروع کرد و در سال 1394 نقشی کوتاه در فیلم معروف «فروشنده» ایفا کرد. خانم بنی آدم با سریال «همگناه» توانست توجهها را به خود جلب کند و پس از آن برای فیلمهای «در آغوش درخت» و «پروین» توانست نامزد سیمرغ بلورین بهترین بازیگر نقش اول زن جشنواره فیلم فجر شود که دومین بار آن را برنده شد.
28. الناز حبیبی
تاریخ تولد: 21 مرداد 1367
مطرحترین آثار سینمایی و تلویزیونی: زاپاس، شاه ماهی، دوپینگ، رمانتیسم عماد و طوبا، فسیل، دردسرهای عظیم
جوایز داخلی: یک نامزدی سیمرغ بلورین بهترین بازیگر نقش اول زن
الناز حبیبی هنرپیشه معروفی است و جز بهترین بازیگران زن ایرانی محسوب میشود. او بازیگری را از سنین کودکی شروع کرد و سپس در سال 1386 با فیلم «رفیق بد» وارد سینما و با سریال «روزگار قریب» وارد تلویزیون شد. شهرت خانوم حبیبی به نقش بهار او در سریال «دردسرهای عظیم» برمیگردد. او بیشتر از اینکه صاحب جایزه شود، در آثار معروف حضور داشته که از میان آنها میتوانیم به سریالهای «سی امین روز»، «دودکش»، «دل دار»، سریال «سیاهچاله»، سریال «حیثیت گمشده»، فیلمهای «زاپاس»، «رمانتیسم عماد و طوبی»، فیلم «فسیل» و فیلم «تمساح خونی» اشاره کنیم.
29. نگار جواهریان
سن: 22 دی 1361
مطرحترین آثار سینمایی و تلویزیونی: طلا و مس، تنها دو بار زندگی میکنیم، اینجا بدون من، یه حبه قند، حوض نقاشی، خاتون
جوایز داخلی: یک سیمرغ بلورین بهترین بازیگر نقش اول زن و یک نامزدی سیمرغ بلورین بهترین بازیگر نقش اول زن
نگار جواهریان از جمله مطرحترین بازیگران زن اهل ایران است که در سال 1361 متولد شد. او بازیگری را از سال 1377 شروع کرد و یکی از کاندیدهای انتخابی برای بازی در فیلم «من ترانه 15 سال دارم» بود. نگار جواهریان تبحر خاصی در بازیگری دارد و کاراکترهای چالشبرانگیزی را تا کنون به مخاطب نشان داده است. او برای فیلم «طلا و مس» برنده سیمرغ بهترین بازیگر نقش اول زن از بیست و هشتمین جشنواره فیلم فجر شد و برای فیلم «حوض نقاشی» توانست نامزد دریافت سیمرغ بلورین بهترین بازیگر نقش اول زن از سی و یکمین جشنواره فیلم فجر شود. یکی از شاخصترین نقشهای این بازیگر، کاراکتر خاتون در سریال «خاتون» بود که بسیار مورد توجه قرار گرفت.
30. هدی زین العابدین
تاریخ تولد: 23 خرداد 1368
مطرحترین آثار سینمایی و تلویزیونی: عرق سرد، زالاوا، عطرآلود، سقوط یک فرشته، رهایم کن، در انتهای شب
جوایز داخلی: نامزد یک سیمرغ بلورین بهترین بازیگر نقش مکمل زن و یک سیمرغ بلورین بهترین بازیگر نقش اول زن
هدی زینالعابدین نیز جز بازیگران مستعد و کاربلد زن اهل ایران است. او فعالیت خود را با مدلینگ و تبلیغات تلویزیونی شروع کرد و در نهایت توانست با سریال «سقوط یک فرشته» توجهها را جلب کند. این بازیگر اگرچه از دهه هشتاد تا کنون فعالیت میکند اما راه خود را آهسته و پیوسته طی کرده است. او برای فیلم «عرق سرد» نامزد سیمرغ بلورین بهترین بازیگر نقش مکمل زن شد و برای فیلم «عطرآلود» نیز توانست نامزدی سیمرغ بلورین بهترین بازیگر نقش اول زن را دریافت کند. سریالهای مطرح خانم زینالعابدین «رهایم کن» و «در انتهای شب» هستند که در آنها نقشآفرینی جذابی داشت.
31. رعنا آزادی ور
تاریخ تولد: 15 فروردین 1362
مطرحترین آثار سینمایی و تلویزیونی: مارمولک، زخم کاری، درباره الی، پارک وی، محمد رسولالله، خشم و هیاهو، چهارراه استانبول
جوایز داخلی: برنده تندیس حافظ برای بهترین بازیگر زن درام تلویزیونی
رعنا آزادیور بازیگر بعدی این فهرست است. شروع مسیر هنری او با حضور در فیلم مارمولک بود؛ فیلمی که در همان ابتدای کار نگاهها را به سمتش چرخاند. او در سالهای بعد با انتخابهای متفاوت در سینما جایگاه ویژهای به دست آورد. آزادیور با بازی در سریال زخم کاری بار دیگر در کانون توجه قرار گرفت و توانست تندیس حافظ را به خانه ببرد. او با ترکیب جسارت در انتخاب نقشها و بازیهای متنوع، خودش را بهعنوان یکی از چهرههای جدی سینمای امروز معرفی کرده است.
32. پانته آ پناهی ها
تاریخ تولد: 9 آذر 1356
مطرحترین آثار سینمایی و تلویزیونی: لاک قرمز، درخونگاه، من دیهگو مارادونا هستم، شهرزاد، خانوم، نفس، تاسیان
جوایز داخلی: دیپلم افتخار بهترین بازیگر برای بازی در فیلم خانوم در بخش نگاه نو جشنواره فیلم فجر، سه نامزدی سیمرغ بلورین بهترین بازیگر نقش اول و مکمل زن
پانتهآ پناهیها از آن دسته بازیگرانی است که مسیرش را آرام و با تکیه بر تئاتر آغاز کرد. او پیش از ورود به پرده بزرگ سینما، تجربه منشیصحنه بودن را هم پشت سر گذاشته بود. بازی در فیلمهایی مثل لاک قرمز و درخونگاه او را در زمره بازیگران توانمند و جدی قرار داد. صدای خاص و لحن متفاوتش امضا و هویت ویژهای برای نقشهایش ساخته است. حضور پناهیها در سریال شهرزاد نیز باعث شد محبوبیت او فراتر از سالنهای سینما گسترش پیدا کند.
33. آزاده صمدی
تاریخ تولد: 17 دی 1357
مطرحترین آثار سینمایی و تلویزیونی: راه بیپایان، سیانور، خوب بد جلف، آفریقا، نبودنت، افعی تهران، سووشون
جوایز داخلی: دیپلم افتخار بهترین بازیگر نقش اول زن (بخش سینما ویدئو) جشنواره فیلم فجر، نامزد سیمرغ بهترین بازیگر نقش مکمل زن جشنواره فیلم فجر
آزاده صمدی نخستین تجربه جدی خود در قاب تصویر را با سریال راه بیپایان پشت سر گذاشت و خیلی زود توانست با نقش غزل در ذهن تماشاگران بماند. پیش از آن در تئاتر فعال بود و با اجرای نمایشهایی روی صحنه رفته بود. صمدی بعدها در آثار سینمایی و مجموعههای پرمخاطب حضور پیدا کرد و چهرهای آشنا برای علاقهمندان تلویزیون شد. او با انتخاب نقشهای متنوع نشان داده که میتواند از فضای طنز تا درامهای جدی طیف گستردهای از شخصیتها را ایفا کند.
34. مهناز افشار
تاریخ تولد: ۲۱ خرداد ۱۳۵۶
مطرحترین آثار سینمایی و تلویزیونی: فیلم شور عشق، فیلم سعادت آباد، فیلم برف روی کاجها، فیلم طبقه سوم، فیلم دارکوب، فیلم قسم، سریال عاشقانه
جوایز داخلی: برنده سیمرغ بلورین بهترین بازیگر نقش مکمل زن جشنواره فجر، برنده جایزه بهترین بازیگر نقش اول زن از انجمن منتقدان، برنده تندیس بهترین بازیگر زن جشن دنیای تصویر، نامزد سیمرغ بلورین بهترین بازیگر نقش اول زن جشنواره فجر
مهناز افشار در ۲۱ خرداد ۱۳۵۶ در تهران و در خانوادهای با اصالت تبریزی به دنیا آمد. او در کلاسهای بازیگری استاد حمید سمندریان آموزش دید و در سال ۱۳۷۶ با سریال گمشده وارد دنیای بازیگری شد. یک سال بعد با فیلم دوستان پا به سینما گذاشت و با بازی در فیلم شور عشق به محبوبیت رسید. شباهت چشمگیر او به گوگوش در آغاز کار سوژه مطبوعات شد، اما افشار بهسرعت هویت هنری مستقلی برای خود ساخت. بازی در فیلم سعادت آباد سیمرغ بلورین را برایش به ارمغان آورد و با آثاری چون برف روی کاجها، طبقه سوم، دارکوب و قسم جایگاه خود را به عنوان یکی از ستارههای اول سینمای ایران تثبیت کرد. او یکی از معدود بازیگرانی است که چندین نامزدی و برد از جشنواره فجر را در کارنامه دارد. توانایی افشار در بازی نقشهای پیچیده احساسی و شخصیتهای چندلایه، از او بازیگری ماندگار در تاریخ سینمای ایران ساخته است.
35. فریبا نادری
تاریخ تولد: ۲۳ فروردین ۱۳۶۳
مطرحترین آثار سینمایی و تلویزیونی: سریال مروارید سرخ، سریال چک برگشتی، سریال ستایش ۲ و ۳، سریال از سرنوشت، فیلم خائنکشی، فیلم شوهر ستاره
جوایز داخلی: برنده سیمرغ بلورین بهترین بازیگر نقش اول زن جشنواره فجر، نامزد بهترین بازیگر زن جشن حافظ
فریبا نادری در ۲۳ فروردین ۱۳۶۳ در تهران به دنیا آمد و دارای مدرک لیسانس گرافیک است. ورود او به بازیگری کاملاً اتفاقی بود؛ در جوانی برای یک تست بازیگری به دفتر مسعود رسام رفت و پذیرفته شد. این آغاز ساده، مسیر زندگی او را برای همیشه تغییر داد. در سال ۱۳۸۳ با سریال مروارید سرخ اولین تجربه حرفهای خود را کسب کرد و با سریال چک برگشتی در میان مخاطبان تلویزیون شناخته شد. اما بزرگترین جهش شهرتش با ایفای نقش پریسیما در سریال ستایش ۲ و ۳ رقم خورد؛ نقشی که به یادماندنیترین شخصیت کارنامهاش شد. فریبا در انتخاب نقشها سنجیده عمل میکند و توانایی برجستهای در تصویر شخصیتهای پیچیده و چندوجهی دارد. اوج افتخارات حرفهایاش در چهلوسومین جشنواره فیلم فجر رقم خورد، جایی که سیمرغ بلورین بهترین بازیگر نقش اول زن را برای فیلم شوهر ستاره دریافت کرد و بزرگترین آرزوی حرفهایاش محقق شد.
36. میترا حجار
تاریخ تولد: ۱۵ بهمن ۱۳۵۵
مطرحترین آثار سینمایی و تلویزیونی: فیلم متولد ماه مهر، فیلم سگکشی، فیلم اعتراض، فیلم صورتی، سریال پلیس جوان، فیلم دلتنگیهای عاشقانه، فیلم یادم تو را فراموش
جوایز داخلی: برنده سیمرغ بلورین بهترین بازیگر نقش اول زن جشنواره فجر، نامزد سیمرغ بلورین بهترین بازیگر نقش اول زن جشنواره فجر برای فیلم صورتی، نامزد سیمرغ بلورین بهترین بازیگر نقش مکمل زن جشنواره فجر
مهمترین جوایز خارجی: برنده جایزه بهترین بازیگر زن جشنواره فیلم فیلیپین، برنده جایزه بهترین بازیگر زن جشنواره ایرانی سانفرانسیسکو
میترا حجار در ۱۵ بهمن ۱۳۵۵ در مشهد به دنیا آمد. او فعالیت هنری خود را از سال ۱۳۷۵ با مجریگری در شبکه جام جم آغاز کرد و سپس در سال ۱۳۷۶ با فیلم غریبانه قدم به سینما گذاشت. با بازی در فیلم فریاد به کارگردانی مسعود کیمیایی شروع به دیدهشدن کرد، اما نقطه عطف کارنامهاش بازی در فیلم متولد ماه مهر به کارگردانی احمدرضا درویش بود که سیمرغ بلورین بهترین بازیگر نقش اول زن از هجدهمین جشنواره فجر را برایش به ارمغان آورد. در فیلم سگکشی به کارگردانی بهرام بیضایی و فیلم اعتراض با کیمیایی باز هم توانایی خود را در نقشهای دشوار نشان داد. نقشآفرینی در سریال پلیس جوان او را در میان مخاطبان تلویزیونی نیز محبوب کرد. حجار برای غنیسازی مهارتهایش در سال ۱۳۸۳ به فرانسه رفت و سپس رشته کارگردانی سینما را در آمریکا به پایان رساند. تجربه بینالمللیاش با بازی در نمایشهایی چون هملت و دایی وانیا در فرانسه، بُعد دیگری به تواناییهای او افزود. برنده شدن جوایز بینالمللی در فیلیپین و سانفرانسیسکو، جایگاه او را فراتر از مرزهای سینمای ایران تثبیت کرده است.
کلام آخردر این مقاله سعی کردیم فهرستی از پرافتخارترین، ماندگارترین و بهترین بازیگران زن ایرانی را برایتان معرفی کنیم. البته که واضح است اگر این مطلب طولانیتر و حوصله شما بیشتر بود، میشد بازیگران موفق دیگری را از بین هنرمندان زن به این فهرست اضافه کنیم. شما نیز در این باره نظرات خود را با ما در میان بگذارید. به نظرتان کدامیک از بازیگران زن ایرانی جزو بهترینها هستند؟ اگر قرار بود از بین بازیگران زن سینمای ایران پنج بازیگر بزرگ و ماندگار را انتخاب کنید، چه کسانی را انتخاب میکردید؟
