ولنتاین چیست؟ هر آنچه در مورد روز ولنتاین (روز عشق ) باید بدانید

ولنتاین (Valentine) یا روز عشق یکی از روزهای مخصوص سال برای عاشقان است. افراد در روز ولنتاین با ذوق و سلیقه هدایایی را برای ابراز عشق به کسی دوستشان دارند، آماده می‌کنند. در این مقاله قصد داریم درباره اینکه ولنتاین چیست صحبت کنیم.

آیا تاکنون به این فکر کرده‌اید که ولنتاین از کجا آمده، ریشه و یا معنای اصلی آن چیست؟ شاید تنها تعریف شما از ولنتاین، روز عشق باشد! اما علت به وجود آمدن روز ولنتاین به زمان ساسانیان برمی‌گردد. روز ولنتاین در هر 14 فوریه (25 بهمن) اتفاق می‌افتد. ولنتاین یک جشنواره سالانه برای تجلیل از عشق، دوستی و محبت است. همه ساله در 14 فوریه، مردم این روز را با ارسال پیام‌های عاشقانه و محبت‌آمیز به خانواده و دوستان خود جشن می‌گیرند. اگرچه این روز و رسومات آن یک آیین خارجی است، اما ایرانی‌ها هم هر ساله آن را جشن می‌گیرند. البته در تقویم ایران نیز یک روز خاص را مانند روز ولنتاین به عنوان روز عشق جشن می‌گیرند که سپندارمذگان نامیده می‌شود.

در ادامه این مقاله از پلازا با هم مروری بر تاریخچه و اینکه ولنتاین چیست داریم و داستان‌ها، رسومات و فلسفه این روز را می‌خوانیم.

فهرست مطالب

ولنتاین چیست

حتما ممکن است برای شما این سوال پبش بیاید که ولنتاین چیست و چه روزی است؟ جشن ولنتاین اکثرا توسط زوج‌ها برگزار می‌شود. زوج‌ها به مناسبت این روز کارت تبریک، گل و هدیه می‌گیرند و برای بیان عشق خود به یکدیگر، زمان ویژه‌ای را در کنار هم می‌گذرانند و روز ولنتاین یا روز عشق را جشن می‌گیرند. البته این روز فقط مخصوص عشاق نیست و هرکس در این روز می‌تواند برای عزیزان خود هدیه بگیرد و عشق و علاقه خود را به آن‌ها ابراز کند.

در سراسر ایالات متحده و سایر نقاط جهان به مناسبت روز ولنتاین میان افرادی که یکدیگر را دوست دارند، هدایایی از قبیل شکلات، گل، عروسک و یا کارت تبریک رد و بدل می‌شود که تمام این کارها به نام سِنت ولنتاین انجام می‌گیرد. روز ولنتاین به نام سِنت ولنتاین، کشیش کاتولیک که در قرن سوم در رم زندگی می‌کرد نام‌گذاری شده است.

داستان‌های زیادی درباره این کشیش وجود دارد و با گذشت زمان این داستان‌ها به افسانه‌ای که امروز می‌شناسیم و هر ساله از آن یاد می‌کنیم تبدیل شده است.

پیشینه تاریخی روز ولنتاین

حتما از خود می‌پرسید که روز عشق چه روزی است؟ روز ولنتاین به میلادی 14 فوریه و به صورت عادی در تاریخ فارسی 25 بهمن است و اگر سال کبیسه باشد، تاریخ روز ولنتاین به شمسی 26 بهمن خواهد بود. ماه فوریه در تاریخ مسیحیان ماه عشق محسوب می‌شود که با جشن‌های این روز همراه است. این روز عشق به عنوان جشن مسیحیان غربی و با ادای احترام به کشیش مقدس سن والنتینوس، در بسیاری از مناطق جهان به عنوان یک جشن مهم فرهنگی، مذهبی و تجاری از عشق و بزرگداشت آن شناخته می‌شود.

اما این قدیس مرموز کیست و این سنت‌ها از کجا آمده‌اند؟ ولنتاین از زمان‌های قدیم و از آیین باستانی روم لوپرکالیا که در اول سال جدید به استقبال بهار می‌رفتند شروع شد. اما آیین و رسومات برگزاری این جشن به تدریج تغییر پیدا کرد و به شکل امروزی که همه ما با آن آشنا هستیم تبدیل شد.

افسانه سن والنتینوس

شاید سوال شما این باشد که ولنتاین چه کسی بود؟ و اصل داستان ولنتاین چیست؟ تاریخچه روز عشق و داستان پدر مقدس آن بسیار پر رمز و راز است. ما می‌دانیم که ماه فوریه مدت طولانی است که به عنوان یک ماه عاشقانه جشن گرفته می‌شود و همانطور که می‌دانید شامل آثاری از سنت مسیحی و روم باستان است. اما سِنت ولنتاین چه کسی بود و چگونه با این آیین باستانی ارتباط پیدا کرد؟

کلیسای کاتولیک حداقل سه قدیس مختلف به نام ولنتاین یا ولنتاینوس را می‌شناسد که همگی به شهادت رسیده‌اند. به همین دلیل افسانه‌های مختلفی درباره تاریخچه ولنتاین وجود دارد.

داستان ولنتاین

یک افسانه ادعا می‌کند که او کشیشی بود که در قرن سوم در رم خدمت می‌کرد. هنگامی که امپراتور کلودیوس دوم به این نتیجه رسید که مردان مجرد، سربازان بهتر و متعهدتری نسبت به مردان متاهل هستند، ازدواج را برای مردان جوان و مجرد ممنوع کرد. ولنتاین از این فرمان ناعادلانه بسیار ناراحت شد و با کلودیوس مخالفت کرد؛ اما امپراتور از فرمان خود بازنگشت و روز عشق از آن پس به طور پنهانی مراسم ازدواج زوج‌های جوانی که به یکدیگر علاقه داشتتند را برگزار می‌کرد و آن‌ها را به عقد هم در می‌آورد. زمانی که کلودیوس متوجه این موضوع شد، او را مدتی به زندان انداخت و سپس دستور اعدام وی را صادر کرد.

داستان‌های دیگر حاکی از آن است که ولنتاین ممکن است به دلیل تلاش در جهت کمک به مسیحیان برای فرار از زندان‌های نمور رومی که اغلب زندانیان در آنجا مورد ضرب و شتم و شکنجه قرار می‌گرفتند به قتل رسیده باشد. افسانه‌ای دیگر نیز می‌گوید زمانی که او در زندان محبوس بود، عاشق دختر زندان‌بان خود شد و‌ در روز 14 فوریه به اعدام محکوم شد. در برخی افسانه‌ها گفته می‌شود که او پیش از مرگ خود برای معشقوش نامه‌ای نوشته بود و در زیر آن نوشته بود: «از طرف ولنتاین تو»؛ عبارتی که امروزه هنوز هم از سوی عشاق مورد استفاده قرار می‌گیرد.

اگرچه حقیقت افسانه‌های ولنتاین مبهم است، اما همه داستان‎ها بر جذابیت او به عنوان چهره‌ای دلسوز، قهرمانانه و از همه مهم‌تر «عاشقانه» تأکید می‌کنند. تا قرون وسطی، شاید به دلیل این شهرت، او به یکی از محبوب‌ترین کشیش‌های انگلیس و فرانسه تبدیل شد.

جابجایی روز ولنتاین برای پوشاندن مناسبتی کهن تر

برخی معتقدند روز ولنتاین در اواسط فوریه برای گرامیداشت سالگرد درگذشت یا خاکسپاری ولنتاین جشن گرفته می‌شود که احتمالاً حدود سال 270 میلادی رخ داده است. اما برخی دیگر ادعا می‌کنند که کلیسای مسیحی ممکن است تصمیم داشته باشد که روز عید ولنتاین را در اواسط فوریه برای تلاش در جهت «مسیحی ساختن» جشن لوپرکالیا (یک جشنواره قدیمی سالانه که از 13 تا 15 فوریه در شهر روم برگزار می‌شد تا ارواح شیطانی را از خود دور ساخته، شهر را پاکسازی کنند و سلامت و باروری را نیز در شهر افزایش دهند) قرار دهند. لوپرکالیا که در 15 فوریه جشن گرفته می‌شد، یک جشنواره باروری بود و به «فاونوس»، خدای رومی کشاورزی و همچنین به بنیان‌گذاران رومی، رومولوس و رموس اختصاص می‌یافت.

برای شروع این جشنواره، اعضای لوپرس، به دستور کاهنان رومی در غار مقدس جمع می‌شوند. آن‌ها اعتقاد داشتند که نوزادان رومولوس و رموس، بنیانگذاران رم در آن غار توسط یک گرگ ماده یا لوپا بزرگ شدند.

کاهنان در این جشن، یک بز را به منظور باروری و یک سگ را برای تطهیر و پاکسازی و همچنین حاصلخیزی قربانی می‌کردند. پس از آن پوست حیوانات را‌ می‌کندند و آن را به خون قربانی آغشته کرده و به خیابان‌‌ها می‌بردند و زنان را با آن پوست‌ها به آرامی شلاق زده و آن‌ها را در مزارع کشاورزی نیز می‌گرداندند. زنان رومی نیز بدون ترس از این کار استقبال می‌کردند؛ زیرا اعتقاد داشتند این پوست‌ها در سال آینده آن‌ها را بارورتر می‌سازند. براساس افسانه‌های دیگر نیز تمام زنان جوان شهر در اواخر روز، نام خود را در یک گلدان بزرگ قرار می‌دادند و مردان مجرد شهر نیز هرکدام یک اسم را انتخاب می‌کردند و با زنی که نامش را از گلدان درآورده بودند در آن سال جفت می‌شدند. این مراسمات و مسابقات در نهایت با ازدواج به پایان می‌رسید.

به هرحال فلسفه ولنتاین هریک از این موارد می‌تواند باشد. اما می‌توانیم در این روز بیخیال عقل و منطق و فلسفه شویم و اجازه دهیم احساساتمان نسبت به افرادی که دوستشان داریم، به جای عقل و منطق سخن بگویند.

روز عشق در سرتاسر جهان

تا بدین جا درباره ولن تاین یعنی چه صحبت کردیم و حال در ادامه باید به نحوه برگزاری جشن روز عشاق در کشورهای مختلف بپردازیم. همچنین شاید این سوال برای شما پیش بیاید که ولنتاین برای چه کسانی است؟ که در ادامه درباره آن صحب خواهیم کرد.

روز عشق در ایالات متحده

به اینکه روز ولنتاین چیست اشاره کردیم. علاوه بر ایالات متحده، جشن ولنتاین در کانادا، مکزیک، انگلستان، فرانسه و استرالیا نیز برگزار می‌شود. در بریتانیای کبیر، روز ولنتاین تقریباً در قرن هفدهم با استقبال گسترده مردم روبرو شد. تا اواسط  قرن هجدهم، ابراز علاقه از طریق یادداشت‌های دست‌نویس برای دوستان و عشاق، در همه طبقات اجتماعی بسیار رایج و معمول بود؛ اما در سال 1900 به دلیل پیشرفت در فناوری چاپ، کارت‌های چاپ‌شده جایگزین کارت‌های دست‌نویس شدند.

کارت‌ تبریک‌های آماده راهی آسان و ساده برای بیان احساسات در زمانی بود که افراد نمی‌توانستند به طور مستقیم احساسات خود را به معشوقشان ابراز کنند. نرخ ارزان‌تر هزینه‌های پستی نیز به افزایش محبوبیت در ارسال پیام تبریک روز ولنتاین کمک بسیاری کرد.

آمریکایی‌ها در اوایل دهه 1700 میلادی، مبادله کارت‌های دست‌ساز این روز را آغاز کردند. در دهه 1840 جزیره هاولند نیز در آمریکا شروع به فروش انبوه اولین کادوهای این جشن کرد. جزیره هاولند به عنوان «مادر ولنتاین» شناخته می‌شود که کارت‌‌ها و جعبه‌های زیبایی را با تصاویر رنگارنگ برای این روز می‌سازد. با توجه به ارزیابی‌‌های انجمن تولید کارت تبریک، هر ساله حدود 145 میلیون کارت برای تبریک روز عشق ارسال می‌شود و این روز را به دومین مناسبت بزرگ ارسال کارت تبریک در سال تبدیل کرده است. معمولا خانم‌ها به این جشن علاقه بیشتری دارند و تقریبا 85 درصد از خرید کادوها توسط آن‌ها صورت می‌گیرد.

روز عشق در اسلوونی

در حالی که بیشتر کشورها، ولنتاین را با هدیه دادن به روش سنتی جشن می‌گیرند، اما مردم در سراسر جهان این مناسبت را به روش‌های دیگری نیز جشن می‌گیرند. این روز برای نخستین بار در کشورهای آنگلیکا متمرکز شد، اما تعطیلات اکنون در سراسر جهان جشن گرفته می‌شود.

در اسلوونی، تعطیلات با کشاورزی همراه است؛ زیرا این تعطیلات، شروع بهار در نظر گرفته می‌شود. این امر ممکن است با کشاورزی و عشق‌ورزی از نظر افزایش باروری ارتباط داشته باشد؛ همان آیینی که صدها سال پیش با جشنواره بت‌پرستی پیوند خورده بود. این روز غالبا روز اولی است که کارگران به سمت مزارع باز می‌گردند.

در دیگر کشورهای اسکاندیناوی نیز این تعطیلات عمدتا با تبلیغات تجاری همراه است که اغلب توسط صنعت گل و شیرینی و به منظور تحریک فروش ترویج می‌شود.

روز ولنتاین در شرق آسیا

در کشور چین، افراد به طور معمول به یکدیگر گل و شکلات‌های قلبی هدیه می‌دهند، اما به دلیل نزدیکی آن به سال نو قمری، این مناسبت را در سال جشن می‌گیرند.

سنت کره جنوبی این است که زنان در 14 فوریه به مردان شکلات می‌دهند و مردان در 14 مارس نیز نوع دیگری از شکلات را به زنان می‌دهند. در 14 آوریل که به روز سیاه (Black Day) معروف است، کسانی که هیچ شکلات یا هدیه‌ای دریافت نکرده‌اند، با خوردن نودل یا رشته فرنگی سیاه، تنهایی خود را جشن می‌گیرند.

این روز در ژاپن صرفاً به دلیل ارائه تبلیغات از سوی شرکت‌های تولید شکلات، تنها به رد و بدل کردن شکلات می‌گذرد. این شرکت‌ها معمولا بخش عمده سود خود را در این زمان سال کسب می‌کنند.

ولنتاین در آمریکای لاتین

آمریکای لاتین نیز از روز ولنتاین به عنوان D dela del Amor y la Amistad یا روز عشق و دوستی یاد می‌کند. این جشن به نوعی از آن روزی که در تعطیلات وجود دارد و در آن به گرامیداشت عشق و دوستی پرداخته می‌شود متمایز است.

با این حال، تعطیلات در آمریکای لاتین به دلیل نزدیکی تاریخ 14 فوریه با جشن‌های مربوط به ماردی گراس (دوره‌ای از جشن‌های سنتی سالیانه که در بسیاری از کشورهای دنیا انجام می‌شود)، معمولاً در ماه ژوئن برگزار می‌شود. کشور فنلاند همچنین در روز ولنتاین، «روز دوست» که روزی مشابه آن است را نیز جشن می‌گیرد.

سپندارمذگان، جشن عشق ورزیدن ایرانیان باستان

سپندارمذگان (Sepandārmazgān) یا اسپندگان (Espandegān) یک روز ایرانی باستانی با ریشه‌های زرتشت است. این روز مخصوص عشق و عشق‌ورزی است و قدمت آن به دوران امپراتوری هخامنشیان، اولین امپراتوری پارسی می‌رسد. تاریخ برگزاری این جشنواره همانطور که در دوره ساسانیان مشاهده شده است، در پنجمین روز از ماه اسپندرماد بود. در ایران قدیم هر روز ماه، نام به خصوصی داشت و یک روز از ماه هم نام خود ماه بود و زمانی که نام روز و نام ماه یکسان بود، همیشه «جشن نام» برگزار می‌شد

طبق گفته ابوریحان بیرونی، در قرن یازدهم میلادی جشنواره‌ای برگزار شد که در آن نام‌های روز و ماه یکسان بودند. بنا به گفته وی، اسپندارمَذ خداوندگار موکل بر زمین و خداوندگار محافظ و نگهدار زنان شوهر دوست و پاکدامن بوده و به همین مناسبت این روز را «جشن زنان» نام‌گذاری کردند و مردم برای گرامیداشت زنان، به آن‌ها هدیه می‌دادند.

توضیحات این جشنواره در منابع تاریخ‌نگاری قرون وسطایی مانند گاردزی، بیرونی و ابو‌الحسن المسعودی آورده شده است. علاوه بر این، ابوریحان بیرونی همچنین خاطرنشان می‌کند که در این روز، افراد معمولا کشمش و دانه انار می‌خوردند. به گفته گردیزی (Gardizi) جغرافی‌دان و تاریخ‌نگار ایران باستان، این جشن مخصوص بانوان بوده و آن‌ها این روز را مرد گیران یا تصاحب مردان می‌نامیدند. احیای مجدد این جشنواره به سلسله پهلوی بازمی‌گردد که با حمایت ابراهیم پورداوود، ایران‌شناس باستان از آن به عنوان «روز پرستاران» یاد می‌شود.

تاریخ برگزاری جشنواره مدرن در تاریخ بیست‌و‌نهم بهمن در تقویم ایران (18 فوریه) است؛ زیرا تقویم ایران در قرن یازدهم توسط عمرخیام، مجددا سازماندهی و تنظیم شد. اگرچه این جشن در تقویم رسمی ما وجود دارد و از آن به عنوان روز عشق پارسی یاد می‌شود، اما مردم معمولا 25 بهمن یعنی ولنتاین را به عنوان روز عشق در نظر می‌گیرند.

چند حقیقت جالب درباره ولنتاین

در ادامه مقاله ولنتاین چیست به بیان چند حقیقت جالب درباره ولنتاین می‌پردازیم.

• رومیان اولین کسانی بودند که ولنتاین را جشن گرفتند.
• روز عشق در ابتدا جز تعطیلات بود.
• مسیحیان درباره اینکه ولنتاین چیست و آیا شخص سنت ولنتاین حقیقی است، شک داشتند و نام او را از دفتر قدیسان خط زدند.
• روز عشق در زمان شاه چارلز ششم و در پاریس برای اولین بار به صورت رسمی جش گرفته شد.
• به غیر از خود سنت ولنتاین که هنوز کسی نتوانسته حقیقت وجودی او را اثبات کند، قدیمی‌ترین نامه‌ای که با عبارت «ولنتاین تو» نوشته شده مربوط به 600 سال پیش و نامه یکی از دوک‌های انگلیس به همسر زندانی خود است.
• سالانه چیزی حدود 145 میلیون کارت تبریک برای روز عشق خریده می‌شود و به همین دلیل پس از کریسمس بیشترین میزان کارت تبریک در این روز خریده می‌شود.
• در قرن نوزدهم افرادی به نام نویسندگان ولنتاین وجود داشتند و برای افرادی که نمی‌توانستند جملات عاشقانه خود را بنویسند، کارت تبریک می‌نوشتند.
• اولیور چیس (Oliver Chase) کسی بود که آبنبات و شکلات‌های قلبی را باب کرد. او ابتدا دستگاهی برای قرص گلو و جلوگیری از صرفه ساخت و سپس با دیدن طرفداران شکلات و آبنبات، کاربرد دستگاه خود را عوض کرد.
• باتوجه به آمارها 65% مردم آمریکا رنگ‌های قرمز و صورتی را رنگ عشق می‌نامند.
• گل‌های رز در روز ولنتاین بیشتر از همیشه فروش دارند و به گل‌های عشق معروف هستند. این گل‌ها در واقع، موردعلاقه ونوس الهه عشق هستند.
• براساس ترجمه اشتباهی که نخستین بار یک شرکت شکلات سازی در ژاپن کرد، در روز 14 فوریه فقط خانم‌ها برای کسانی که دوستشان داشتند، هدیه می‌خریدند. البته این اشتباه اصلاح شد اما تا مدت‌ها در ژاپم زنان در روز 14 فوریه و مردان در روز 14 مارس برای کسانی که دوستشان داشتند، هدیه می‌خریدند.
• فیلیپین صاحب رمانتیک‌ترین روز عشق دنیاست زیرا تعداد زیادی از فیلیپینی‌ها در این روز ازدواج می‌کنند.

سخن پایانی

با مقاله valentine’s day یعنی چه همراه شما بودیم و درباره تاریخچه و افسانه‌های گوناگون آن صحبت کردیم. همانطور که خواندید، درباره ولنتاین افسانه‌ها و قصه‌های فراوانی وجود دارد؛ اما موضوع واحد در همه این داستان‌ها «عشق» و «محبت» است و به همین خاطر این روز را روز ولنتاین یا همان روز عشق می‌نامند. افراد در ولنتاین برای معشوق خود و یا هرکسی که دوستش دارند، هدیه می‌گیرند و محبت و علاقه خود را به آن‌ها ابراز می‌کنند. البته در قدیم مراسم روز ولنتاین بدین شکل برگزار نمی‌شد و آیین و مراسمات خاص خود را داشت. با این حال، ولنتاین بهانه خوبی است که به عزیزان خود ابزار علاقه کنید و آن‌ها را با هدایایی هرچند کوچک خوشحال کنید.

البته برای ابراز علاقه به معشوق و عزیزانتان، نباید منتظر یک روز به خصوص باشید. تا زنده هستید از هر فرصتی برای نشان دادن مهر و محبت خود به اطرافیانتان استفاده کنید. زیرا زندگی کوتاه است و باید از لحظه لحظه آن لذت برد. شما کدام روز را به عنوان روز عشق در نظر می‌گیرید؟ آیا در روز ولنتاین به عزیزان خود ابراز علاقه می‌کنید یا در روز سپندارمذگان؟ لطفا تجارب خود را درباره روز عشق در قسمت ارسال دیدگاه با ما در میان بگذارید.

سوالات متداول