لئو تولستوی از نویسندگان شهیر روسی است و «جنگ و صلح» نیز مهمترین اثر وی در ادبیات جهان شناخته میشود. اگر می خواهید با آثار تولستوی و زندگینامه او بیشتر آشنا شوید، در ادامه با ما همراه باشید.
علاوه بر کتاب شناخته شده «جنگ و صلح»، کتاب «آنا کارنینا» نیز جزو بزرگترین رمانهای دنیا شناخته میشود که توسط لئو تولستوی (Leo Tolstoy) به رشته تحریر در آمدهاند. نه تنها این دو رمان، بلکه این نویسنده معروف روسی کتابهای دیگری نیز در زندگینامه پر فراز و نشیبش دارد که آشنایی با بیوگرافی وی و آثارش خالی از لطف نخواهد بود. از این رو ما در این مطلب همانطور که در عنوان آمده است، به موضوع زندگینامه لئو تولستوی و همچنین معرفی معروفترین کتابهایش میپردازیم.
آنچه در ادامه میخوانید:
زندگینامه لئو تولستوی
سفر به اروپا و آغاز کارهای فرهنگی در روسیه
خانواده و همسر لئو تولستوی
معرفی برخی از کتاب های لئو تولستوی
کتاب جنگ و صلح
رمان آنا کارنینا
کتاب هنر چیست؟
و …
جملات لئو تولستوی
سخن پایانی
زندگینامه لئو تولستوی
تولستوی در آگوست سال 1828 میلادی در منطقهای که در 160 کیلومتری مسکو قرار داشت به دنیا آمد. وی از خانوادهای اشرافی با پیشینهای کهن بود. با همه اینها وی دو ساله بود که مادرش شاهزاده خانم، ماریا نیکلایونا والکونسکایا را از دست داد و در سن 9 سالگی پدرش دار فانی را وداع گفت. بعد از آن وی به سرپرستی عمهاش بزرگ شد. وی در سال 1844 وارد دانشگاه شد و در رشته زبانهای شرقی تحصیل خود را آغاز کرد. اما سه سال بعد از این رشته انصراف داد و وارد رشته حقوق شد.
او با هدف خاصی حقوق را برگزیده بود؛ چراکه قصد داشت به زندگی 350 کشاورز که پس از مرگ پدرش به وی واگذار شده بودند رسیدگی کند و با بهبود شرایط و وضعیت بتواند زندگی بهتری را برایشان رقم بزند. اما این پایان تغییر روند زندگی تولستوی نبود و داستان زندگیاش ماجراجویانهتر از این حرفها گذشت.
وی بعد از رها کردن رشته حقوق در سال 1847 به زادگاهش بازگشت و در سال 1851 نیز در ارتش نام نویسی کرد و راهی قفقاز شد. در همان سال بود که وی اولین اثر خود را به نام «کودکی» خلق کرد و یک سال بعد این داستان در مجله معاصر چاپ شد. اما در هنگام خدمت در ارتش بود که نوشتن را به صورت حرفهای آغاز کرد. درواقع بودن در جنگ ایدههای خوبی برای رمانها و داستانها پیش روی تولستوی قرار میداد. از این رو وی با نگاه جستجوگرانه در بین مردم اطرافش این امکان را داشت تا نوشتههایی پربار را خلق کند.
سفر به اروپا و آغاز کارهای فرهنگی در روسیه
وی در سال 1856 پس از کناره گیری از ارتش، سفری شش ماهه به اروپا داشت که در این سفر از کشورهایی همچون فرانسه، انگلستان، آلمان، ایتالیا و سوئیس دیدن کرد تا با شیوه زندگی مردمان آن دیار بیشتر آشنا شود. همه این تجربهها به نوعی دستمایهای شدند تا وی بتواند آثاری درخشان را به دنیا عرضه کند. ناگفته نماند در مدت زمانی که وی در اروپا سکونت داشت، با بزرگانی همچون «چارلز دیکنز»، «ایوان تورگنیف»، «فردریک فریبل» و «آدولف دیستروگ» دیدار کرد.
علاوه بر این با توجه به علاقهای که وی به آموزش و پرورش کودکان و نوجوانان داشت، در سفر به اروپا بعد از بازگشت به کشورش توانست تجربههای خود را در زمینه آموزش به کشورش بیاورد و سیستم آموزش روسیه را مورد اصلاح و بازبینی قرار دهد. در پی همین جریان نیز به پیروی از ژان ژاک روسو، اقدام به تأسیس مدارس ابتدایی در روستاها کرد. وی که با جداسازی کودکان از نظر نخبه و غیر نخبه مخالف بود، در این راستا تلاش کرد تا در حد توان و استعداد هر کودکی آموزشی مناسب در اختیارش قرار بگیرد.
خانواده و همسر لئو تولستوی
لئو تولستوی به دلیل عقایدی که داشت و البته خانوادهای که در آن زندگی میکرد، دارای ویژگیهای شخصیتی ناسازگاری بود. درواقع او توان این را نداشت تا زندگیاش را با اندیشهاش سازگار کند. به طوری که قصد داشت با تقوا باشد، اما چون از طبقه اشراف بود، نمیتوانست مسائلی همچون فقر را تجربه کند. در عین حال نمیتوانست خانوادهاش را هم از لذتهای مادی محروم کند. با همه این تضادها وی در سال 1862 با دختری آلمانی تبار به نام سوفیا ازدواج کرد. اولین دوره زندگی لئو تولستوی و سوفیا با نیکبختی آغاز شد که در کتاب آنا کارنینا نیز آثارش را مشاهده میکنیم.
خوب است یادآور شویم که پشتیبانی همسر لئو تولستوی از کارهای ادبی تولستوی چنان ارزشمند بود که تولستوی توانست دو اثر بزرگ جهان را خلق کند. اما زندگی این دو زوج همیشه با نیکبختی و کامروایی همراه نبود، بلکه آنها پستی و بلندیهای زیادی را در رابطه خود گذراندند. یکی از آنها غرق شدن تولستوی در مسائل فلسفی بود که دردسرهای فراوانی برای زندگی شخصیشان ایجاد کرد. با همه اینها، نتیجه ازدواج این زوج 13 فرزند بود که 4 تای آنها در کودکی از دنیا رفتند.
معرفی برخی از کتاب های لئو تولستوی
همانطور که در مقدمه این مطلب نیز اشاره کردیم، لئو تولستوی آثار درخشانی از خود بر جای گذاشته و در این میان تنها جنگ و صلح و آنا کارنینا برای هر نویسندهای کافی است که وی را به یکی از بزرگترین نویسندگان دنیا تبدیل کند. حالا ببینیم که این آثار چه درونمایههایی دارند که باعث معروفیت بالایی در دنیا شدهاند و از پرطرفدارترین کتابهای جهان هستند که توصیه میشود هر کتابخوانی یک بار هم که شده، آنها را بخواند. همچنین در اینجا میتوانید با کتابهایی که پیش از مرگ باید بخوانید، آشنا شوید.
کتاب جنگ و صلح
لئو تولستوی جنگ و صلح را در سال 1869 میلادی به رشته تحریر در آورد. این کتاب که یکی از مهمترین رمانهای دنیا در ادبیات جهان است، بیش از 580 شخصیت دارد که با دقت بسیاری از سوی تولستوی توصیف شدهاند. همچنین جنگ و صلح را میتوان یکی از منابع مهم تحقیقی در مورد تاریخ سیاسی و اجتماعی نیز معرفی کرد. درواقع این کتاب به روایت زندگی اجتماعی 5 خانواده اشرافی روس در دوران جنگ روسیه و فرانسه در سالهای 1805 تا 1814 میپردازد.
رمان آنا کارنینا
دیگر اثر ماندگار تولستوی آنا کارنینا است که یک رمان کلاسیک محسوب میشود. این کتاب مانند سایر رمانهای کلاسیک بسیار جذاب است. در اینجا میتوانید اطلاعات بیشتری درباره رمانهای کلاسیک کسب کنید. حالا برگردیم به کتاب «آنا کارنینا»؛ شاید دیدن نام کتاب این را در ذهن مخاطب ایجاد کند که این کتاب درباره شخصی هم عنوان با کتاب است، در صورتی که اینطور نبوده و بیش از نیمی از کتاب درباره آنا کارنینا است و مابقی داستان به روایت زندگی فردی به نام «لوین» میپردازد که این دو با هم رابطه دورادوری دارند. در طول داستان این دو شخصیت تنها دو بار با هم ملاقات میکنند و در این بین ماجراهایی حول محور خانوادههایشان بیان میشود.
کتاب هنر چیست؟
کتاب «هنر چیست؟» دیگر اثر لئو تولستوی است. نویسنده در این کتاب به مبارزه با نظریات زیباییشناسانه میپردازد. وی در این کتاب معتقد است که در زمان وی هنر رو به فساد و انحطاط بود و هنرمندان نیز افرادی گمراه بودند. درواقع این عنوان نظرات واقعگرایانه و سطحی افرادی که هنر و لذت را به هم پیوند میدهند، مورد انتقاد قرار میدهد.
کتاب رستاخیز
دیگر اثر معروف لئو تولستوی در ادبیات جهان کتاب «رستاخیز» است. این کتاب داستان اشراف زادهای را بیان میکند که عاشق ندیمه زیبای عمههایش شده و دامنش را لکه دار میکند. ندیمه جوان به فحشا روی میآورد و سالهای متمادی به خودفروشی مشغول میشود. تا اینکه قتلی صورت میگیرد و ندیمه متهم ردیف اول است. اما جوانی که 10 سال پیش دامن ندیمه را لکه دار کرده عضو هیئت منصفه دادگاه است و در آنجا میفهمد که یک لحظه کامجوییاش منجر به چه فاجعهای شده است. وی تلاش میکند تا به جبران خطایی که کرده بپردازد و در این راه با ماسلوا ازدواج میکند و ثروتش را به فقرا میبخشد. باید داستان را بخوانید و با جذابیتهای پرکشش آن بیشتر آشنا شوید.
رمان مرگ ایوان ایلیچ
کتاب «مرگ ایوان ایلیچ» دیگر اثر معروف تولستوی است. این کتاب روایتی از داستان زندگی ایوان ایلیچ که شخصی موفق در زندگی است را بازگو میکند، اما در زندگی شخصی دچار مشکلاتی است. او بر اثر دلایلی که در کتاب بیان میشود، به یک بیماری سخت دچار شده و نویسنده کوشیده است تا بتواند روحیات و احساسات وی را به تصویر بکشد. در این راستا توانسته از لحظه آگاه شدن شخصیت داستان تا لحظه مرگ را به خوبی به رشته تحریر درآورد.
جملات لئو تولستوی
تولستوی را میتوان یکی از بزرگترین نویسندگان مشهور روسی معرفی کرد که آثار بینظیرش در دنیا به عنوان ارزشمندترین آثار ادبی جهان شناخته میشوند. در ادامه به تعدادی از جملات لئو تولستوی اشاره میکنیم:
انسان نمیتواند به تنهایی و برای خود زندگی کند، این مرگ است نه زندگی. (دفترهای خاطرات، 1889)
اینکه آدمها ادعا میکنند که به هنگام خشمگینی از اعمال خود بی خبرند، سخن هجو و بیهودهایست.
به هنگام عزیمت و در دقایق حساس زندگی، انسانهایی که توانائی بررسیِ اعمالِ خویش را دارند به ارادهای قوی دست مییابند. (جنگ و صلح)
هنر، کاردستی نیست بلکه انتقال احساسی است که هنرمند تجربه کرده است. (هنر چیست؟)
در زندگی وضعی نیست که انسان نتواند به آن خو بگیرد، به ویژه هنگامی که ببیند همه اطرافیانش آن را پذیرفتهاند. (آنا کارنینا)
سخن پایانی
لئو تولستوی با نگارش کتاب «جنگ و صلح» به شهرت دست یافت، اما این شهرت برای خود وی چیزی جز اضطراب و مشکلات روحی به دنبال نداشت. با همه اینها چیزی از ارزش آثار درخشان بعدیاش یعنی «آنا کارنینا»، «رستاخیز»، «مرگ ایوان ایلیچ»، «چه باید کرد» و غیره کم نمیکند. شما کدام اثر از لئو تولستوی را خواندهاید و به ما و سایر خوانندگان آن را پیشنهاد میدهید؟