معرفی و بررسی سریال سووشون؛ چه بر سر اقتباس سریالی محبوب ترین کتاب سیمین دانشور آمد؟

سریال سووشون یکی از جنجالی‌ترین اقتباس‌های ایرانی است که به کارگردانی نرگس آبیار از روی رمانی به همین نام اثر سیمین دانشور ساخته شد. این اثر با پخش تنها یک قسمت توانست توجهات زیادی را جلب کرده و دچار حواشی شود. در ادامه مقاله پیش رو با معرفی و بررسی سریال همراه شما هستیم.

نرگس آبیار کارگردان زن ایرانی در سال 1350 چشم به جهان گشود‌. او در رشته ادبیات فارسی تحصیل کرد و از سال 1376 داستان‌نویسی را آغاز نمود. خانم آبیار ابتدا در حوزه نوجوان نویسندگی می‌کرد تا اینکه از سال 1384 ساخت فیلم‌های کوتاه و مستند را آغاز کرد. این بازیگر در سال 1391 با فیلم اشیا از آنچه در آینه می‌بینید به شما نزدیکترند اولین فیلم بلند خود را کارگردانی کرد. فیلم‌های شیار ۱۴۳، نفس، شبی که ماه کامل شد و ابلق از جمله آثار محبوب وی هستند. او تا کنون یکبار برنده سیمرغ بلورین بهترین کارگردانی جشنواره فیلم فجر شده است.

سریال سووشون به کارگردانی نرگس آبیار و بر اساس اقتباسی از رمان معروف سیمین دانشور به همین نام ساخته شده است. این اثر از پلتفرم نماوا پخش شد و واکنش‌های متفاوتی را برانگیخت. در این مقاله پلازا با معرفی و بررسی سریال همراه شما می‌شویم.

فهرست مطالب:

زمان پخش سریال سووشون

ژانر سریال سووشون درام اجتماعی، تاریخی، سیاسی و عاشقانه است. این اثر از خرداد ماه سال 1401 در باغ عفیف آباد شیراز، فیلم‌برداری خود را شروع کرد و سرانجام بعد از کش و قوس‌‌های فراوان در تاریخ 9 خرداد 1404 بر روی پلتفرم نماوا قرار گرفت. بلافاصله پس از پخش اولین قسمت، سریال به دلایل مختلف توقیف شد و تا 3 مرداد 1404 در توقیف ماند. در نهایت فصل اول سووشون در تاریخ 26 مهر 1404 به پایان رسید. تعداد قسمت‌های سریال سووشون 30 قسمت خواهد بود. هنوز تاریخ دقیقی برای پخش فصل دوم این اثر اعلام نشده است.

داستان سریال سووشون

این مجموعه همانطور که پیش از این گفتیم، بر اساس رمان سووشون نوشته سیمین دانشور ساخته شده است. این کتاب در سال 1348 منتشر شد و شرحی بر سال‌های پایانی جنگ جهانی دوم در شهر شیراز است. در خلاصه داستان سریال سووشون می‌خوانیم که زری زنی ظریف و درونگراست که سه فرزند دارد و طفلی را نیز آبستن است. او عشق زیادی به همسرش یوسف دارد و تمامی تلاشش این است که خانواده خود را با گرما و عشق در پناهش حفظ کند. اما مشکل اینجاست که دخالت‌های بیگانگان در امور کشور و مردم و البته استعماری که بر کشور حاکم است، سبب می‌شود تا همسر زری که بسیار سرکش و دلسوز مردم است، دست به اعمال خطرناکی بزند. حال زری نگران است، آنقدر نگران که به هر دری می‌زند تا همسر و خانواده‌اش را حفظ کند.

بازیگران سریال سووشون

هنوز لیست کامل بازیگران این فیلم در دسترس ما قرار نگرفته است و صرفا از چند بازیگر کلیدی آن خبر داریم که در ادامه با معرفی آنان همراه شما هستیم‌.

بهنوش طباطبایی در نقش زری

بهنوش طباطبایی از بازیگران محبوب کشورمان، متولد 27 اردیبهشت 1360 در تهران است. وی دکترای روانشناسی بالینی دارد و یک دوره بازیگری را نیز در دانشکده هنرهای زیبا تهران گذرانده است. وی را آخرین بار در فیلم ماجرای نیمروز، رد خون (1397) دیدیم. او برای این نقش‌آفرینی نامزد سیمرغ بلورین بهترین بازیگر نقش اول زن در سی‌وهفتمین جشنواره فیلم فجر شد. سریال نمایش خانگی سووشون اولین تجربه این بازیگر در شبکه نمایش خانگی خواهد بود.

میلاد کی مرام در نقش یوسف

میلاد کی مرام بازیگر اهل کشور ایران متولد 4 اردیبهشت 1364 است. او بازیگری را از سال 1375 و تئاتر شروع کرد تا اینکه در سال 1387 با سریال هزار و یکم در تلویزیون حضور پیدا کرد. سپس در سال 1389 در اولین فیلم سینمایی خود کوچه ملی حضور داشت. آقای کی مرام به واسطه نقش جابر در سریال نابرده رنج بسیار به شهرت رسید. او برای فیلم خط ویژه دیپلم افتخار بهترین بازیگر نقش مکمل مرد جشنواره فجر و برای سریال ممنوعه برنده بهترین بازیگر مرد درام تلویزیونی جشن حلفظ شد. فیلم‌های مستانه، امکان مینا، آبنبات چوبی، فصل ماهی سفید، آسمان غرب، سریال‌های بچه‌های نسبتاً بد و سیاوش جز آثار شاخص وی بودند.

سام درخشانی در نقش ابوالقاسم/خان کاکا

سام درخشانی در 31 تیر 1354 به دنیا آمد و علاوه بر بازیگری، مجری‌گری نیز انجام داده است. آقای درخشانی نخستین بار در سال 1378 با فیلم طلسم طلایی و سریال شب زدگان وارد سینما و تلویزیون شد. سپس او با سریال‌های با من بمان و خانه پدری دیده شد و بعد از آن به طور مستمر در سینما و تلویزیون حضور پیدا کرد. زوج بازیگری سام درخشانی و پژمان جمشیدی نیز در سینما و تلویزیون بسیار معروف شد. از سریال‌های‌ آقای درخشانی باید به ما چند نفر، در چشم باد، نابرده رنج، پژمان، آوای باران و گسل اشاره کنیم. او در فیلم‌های صحنه جرم ورود ممنو، شکار روباه، خوب بد جلف، تگزاس، پالتو شتری و خائن کشی نیز ایفای نقش داشته است.

فرشته صدرعرفایی در نقش خانم فاطمه/عمه خانم

فرشته صدرعرفایی متولد 8 دی 1341 است. این بازیگر از سال 1352 با حضور در کلاس‌های تئاتر و تئاتر عروسکی کانون پرورش کودکان و نوجوانان فعالیت خود را شروع کرد تا اینکه سال 1362 با مجموعه ببری طوفان عظیم جنگل وارد تلویزیون شد. فیلم روزهای انتظار اولین فیلم سینمایی وی بود. خانم صدرعرفایی برای بازی در فیلم کافه ترانزیت سیمرغ بهترین بازیگر نقش دوم زن جشنواره فجر را گرفت. او در فیلم‌های گلنار، بادکنک سفید، زیر نور ماه، خواب‌های دنباله‌دار، کوچه بی‌نام، هفت ماهگی، شبی که ماه کامل شد، زن و بچه، سریال‌های گنجشگک اشی مشی و سرزمین مادری حضوری پررنگ داشته است.

هوتن شکیبا در نقش ملک سهراب

هوتن شکیبا هنرپیشه اهل ایران در 24 خرداد 1363 له دنیا آمد و فعالیت بازیگری خود را از سال 1381 با تئاتر شروع کرد و در سال 1392 با فیلم شب بیرون جلوی دوربین رفت. او مدتی چند سریال بازی کرد و صداپیشگی شخصیت‌های کلاه‌ قرمزی را انجام داد تا اینکه با ایفای نقش حبیب در سریال لیسانسه‌ها موفق شد توجهات را به خود جلب کند و در واقع لیسانسه‌ها نقطه عطف زندگی او محسوب می‌شود. پس از این سریال او در چند فیلم از جمله شبی که ماه کامل شد، ابلق، تی تی و ملاقات خصوصی حضور پیدا کرد و توانست برنده سیمرغ بلورین بهترین بازیگر نقش اول مرد نیز شود. او اخیرا با سریال‌های مهمونی 1 و 2، رهایم کن، مگه تموم عمر چندتا بهاره و فیلم ارفاق توجه‌ها را به خود جلب کرد. هوتن شکیبا یکی از هنرپیشگان اصلی سووشون محسوب می‌شود.

مریم سعادت در نقش عزت‌ الدوله

مریم سعادت بازیگر اهل ایران در 24 شهریور 1337 به دنیا آمد. او فعالیت خود را از سال 1364 با عروسک‌گردانی آغاز کرد و تا سال‌ها در این حرفه خوش می‌درخشید. پس از آن خانم سعادت را در سال 1369 به عنوان بازیگر در سریال آرایشگاه زیبا دیدیم و سپس سریال قصه‌های تابه‌تا سبب شد تا او به عنوان یک بازیگر به شهرت برسد. این هنرپیشه در طی سال‌های فعالیت خود توانست در آثار مختلفی حضور پیدا کند و به محبوبیت خوبی برسد. سریال‌های مدرسه مادربزرگ‌ها، تولدی دیگر، این زمینی‌ها، دانی و من، خوش‌رکاب، باجناغ‌ها، نقطه سر خط، باغ سرهنگ، دردسرهای عظیم، فیلم‌های تارزن و تارزان، قاعده بازی، آقا یوسف، دشمن زن، شب طلایی و پرویز خان از آثار شاخص این بازیگر هستند.

ترلان پروانه در نقش فردوس

ترلان پروانه بازیگر ایرانی متولد 18 تیر 1377 است. او از سال 1382 با سریال بچه‌های خیابان و به عنوان یک بازیگر کودک وارد دنیای بازیگری شد و در سال بعد در فیلم رویای آخر حضور پیدا کرد. خانم پروانه به طور کلی از جمله هنرپیشگانی است که عمده شهرتش را در کودکی کسب کرد. او آثار ماندگاری همچون نصف مال من نصف مال تو و مسافری از گرونگول در کودکی بازی کرد و کم‌کم با فیلم آهوی پیشونی سفید 1 نه تنها برنده پروانه زرین بهترین بازیگر دختر شد، بلکه توانست به دنیای نوجوانی پا بگذارد و خود را در این سن همچنان به عنوان یک بازیگر تثبیت کند. از دیگر آثار مشهور این هنرپیشه باید به فیلم‌های رویای سهراب، گربه سیاه و علفزار اشاره کنیم‌.

سایر هنرپیشه های سریال سووشون عبارتند از:

• مجید صالحی در نقش حاج آقا معتمد

• آزاده صمدی در نقش سودابه هندی

• مزدک میرعابدینی در نقش مستر زینگر

• آرمین رحیمیان در نقش حمیدخان

• بابک کریمی در نقش عبدالله خان

• ...

نقد سریال سووشون

سووشون یکی از جنجالی‌ترین آغازها را در سریال‌های ایرانی داشت. نرگس آبیار با وفاداری کامل به کتاب قسمت اول را به تصویر کشید. همه چیز سرجایش بود. از ذهن ناآرام زری گرفته تا مهمانی پرزرق و برق و شلوغی که قرار بود تعیین‌کننده سرنوشت شخصیت‌های کتاب باشد. در حقیقت در قسمت اول صداهای پس زمینه مثل ذهن زری بسیار شلوغ و پرهیاهو بودند و همین واکنش کاربران را برانگیخت. اما سریال پس از تنها یک قسمت بسیار ناگهانی توقیف شد. توقیف این سریال واکنش‌های زیادی را برانگیخت و کاربران در حیرت این بودند که چرا این اتفاق افتاده است.

بعد از مدتی که سریال توقیف شده و حتی پلتفرم نماوا نیز از دسترس خارج شد، اعلام کردند که سریال سووشون به دلیل عدم دریافت مجوزهای قانونی از جمله سازمان تنظیم مقررات صوت و تصویر فراگیر (ساترا)، عدم حذف صحنه‌های خلاف عرف و شرع، مانند رقص مختلط زن و مرد یا لمس بازیگران نامحرم توقیف شده است. پلتفرم نماوا نیز اعلام کرد که حدود 20 دقیقه از سریال حذف شد و اختلاف بر سر تنها 62 ثانیه بوده است. برخی از رسانه‌ها نیز اعلام کردند، سازندگان با گنجاندن این صحنه‌ها در سریال قصد داشتند تا میزان تماشاگر آن را بالا ببرند.

از جمله موارد دیگری که به سریال انتقاد شد، استفاده از امکان تاریخی مانند باغ عفیف آباد شیراز و صدمه به آنها در جریان فیلم‌برداری، واکنش‌های مصنوعی بازیگر نقش اول (بهنوش طباطبایی) به دلیل انجام خدمات زیبایی و از دست دادن میمیک چهره، انتخاب بازیگران نامناسب بر اساس توصیفات کتاب بود.

سووشون پس از رفع توقیف به کار خود ادامه داد اما همچنان یک مسئله در آن ثابت بود: بازی غیرطبیعی بهنوش طباطبایی. خانم طباطبایی بارها ثابت کرده بود که بازیگر خوبی است اما در نقش زری کاملا عملکرد پایینی داشت. بخشی از این مسئله بخاطر لهجه شیرازی این بازیگر بود که به نظر خوب نتوانسته بود نشان داده شود. از آن گذشته شخصیت زری بسیار دور به نظر می‌آمد. در کتاب ما دنیا را از زاویه نگاه ظریف و زنانه زری می‌بینیم و کاملا حس نزدیکی به او داریم، اما خانم طباطبایی در اکثر صحنه‌ها گویی مات و مبهوت مانده و مخاطب نمی‌تواند درک درستی از رفتارهای او داشته باشد. البته بخشی از این مسئله بخاطر نوع نوشتن فیلمنامه بود.

خانم آبیار در سریال سووشون سعی داشت کاملا به متن وفادار باشد و این در ظاهر اگرچه خوب به نظر می‌آمد، اما سبب می‌شد که مخاطب نتواند با داستان ارتباط بگیرد. حال دلیل این اتفاق چیست؟ سووشون یک رمان با زاویه دید اول شخص است که توالی داستانی آن چندان پیچیده نیست و خط داستانی آن کاملا ساده و روان است. مثل اتفاقی که برای بسیاری از افراد در طول تاریخ افتاده است، اما چیزی که این رمان را خاص میکن نحوه نگارش سووشون است. دیالوگ‌ها، متن و شخصیت‌های سووشون نقاط اصلی آن هستند.

در حقیقت خانم آبیار همچون یک آینه تصویر کامل رمان را منعکس کرده اما این انعکاس دقیق مانند شکل نوشتاری خود، جذاب نیست. اگر قرار بود از سووشون اقتباسی شود، بهتر بود با افزودن داستانک‌ها و ایجاد هیجانات بیشتر، رمان را به سمت جذابیت و تعلیق برد.

البته هنوز باید منتظر فصل دوم سریال باشیم تا درباره عملکرد کلی آن، نظر قطعی بدهیم.

در این مقاله با معرفی و بررسی سریال سووشون همراه شما بودیم. سووشون در زمان خود یکی از جسورانه‌ترین رمان‌ها بود که با قلمی ظریف زیبایی‌های دنیای زنانه و دلواپسی‌های آن را به تصویر کشید. ساخت این مجموعه به دست یک کارگردان زن و آن هم نرگس آبیار اتفاق خوبی بود. حال باید دید عملکرد فصل دوم این مجموعه چگونه خواهد بود. نظر شما چیست؟ از همراهی شما تا پایان مقاله متشکریم.

سوالات متداول