اگر در خبرها می‌شنوید «اونس جهانی طلا افزایش یافت»، عدد اعلام‌شده قیمت یک گرم یا یک اونس معمولی نیست. بازار جهانی فلزات گران‌بها از اونس تروا استفاده می‌کند؛ واحدی برابر با دقیقاً ۳۱٫۱۰۳۴۷۶۸ گرم. قیمت جهانی نیز معمولاً به دلار آمریکا برای هر اونس تروا بیان می‌شود.

اما قیمت طلای ایران فقط با اونس تعیین نمی‌شود. برای رسیدن از قیمت جهانی به ارزش نظری هر گرم طلای ۱۸ عیار، باید نرخ تبدیل دلار به واحد پول داخلی و عیار طلا را نیز وارد محاسبه کرد. تازه نتیجه این فرمول «ارزش نظری فلز» است، نه لزوماً قیمت نهایی بازار یا فاکتور یک قطعه زیورآلات.

پاسخ کوتاه: هر اونس طلا چند گرم است؟

در بازار جهانی طلا، منظور از اونس همان اونس تروا (Troy ounce) است و هر اونس تروا ۳۱٫۱۰۳۴۷۶۸ گرم وزن دارد. اونس معمولی ۲۸٫۳۴۹۵۲۳۱۲۵ گرم است و برای تبدیل قیمت جهانی طلا نباید از آن استفاده کرد.

برای مشاهده قیمت‌های به‌روز و نمودارها به صفحه قیمت طلا پلازا مراجعه کنید. اعداد این راهنما آموزشی و فرضی‌اند و قیمت روز نیستند.

اونس چیست و چرا اونس طلا با اونس معمولی فرق دارد؟

واژه Ounce به چند واحد جرم متفاوت اشاره می‌کند. دو نوعی که بیشتر باعث سردرگمی می‌شوند عبارت‌اند از:

مؤسسه ملی استاندارد و فناوری آمریکا (NIST) نیز در جدول تبدیل واحدهای خود برای اونس معمولی حدود ۲۸٫۳۴۹۵۲ و برای اونس تروا حدود ۳۱٫۱۰۳۴۸ گرم ثبت کرده است. عدد کامل اونس تروا از رابطه ۴۸۰ grain و تعریف دقیق هر grain به دست می‌آید: ۳۱٫۱۰۳۴۷۶۸ گرم.

اونس تروا حدود ۹٫۷۱۴ درصد سنگین‌تر از اونس معمولی است. اگر کسی برای محاسبه قیمت هر گرم طلا، قیمت اونس جهانی را به اشتباه بر ۲۸٫۳۴۹۵ تقسیم کند، قیمت هر گرم را حدود ۹٫۷۱۴ درصد بیشتر از مقدار درست برآورد می‌کند. بنابراین جمله «هر اونس طلا حدود ۲۸ گرم است» در زمینه بازار جهانی طلا غلط است.

آیا «یک اونس طلا» همیشه یک قطعه طلای فیزیکی است؟

خیر. در تابلوهای بازار، «قیمت هر اونس طلا» یک واحد قیمت‌گذاری است. این عبارت الزاماً به معنی خریدوفروش یک قطعه فیزیکی با همان شکل، برند یا هزینه تحویل نیست. بازار نقدی خارج از بورس، قراردادهای آتی، صندوق‌ها و محصولات فیزیکی هرکدام سازوکار، زمان تسویه، محل تحویل و هزینه‌های خود را دارند.

XAU/USD چیست؟

XAU کد شناخته‌شده طلا در خانواده کدهای ISO 4217 و USD کد دلار آمریکا است. در کاربرد رایج بازار، XAU/USD نشان می‌دهد ارزش یک اونس تروا طلا به دلار آمریکا چقدر است.

برای مثال، اگر یک منبع فرضی عدد ۲۴۰۰ را برای XAU/USD نمایش دهد، معنای آن حدود ۲۴۰۰ دلار برای یک اونس تروا طلاست؛ نه ۲۴۰۰ دلار برای یک گرم. البته باید نام ابزار را هم دید: قیمت نقدی XAU/USD، قرارداد آتی COMEX و شاخص مرجع LBMA مفاهیم مرتبط اما یکسان نیستند و ممکن است در یک لحظه اختلاف کوچکی داشته باشند.

قیمت جهانی طلا چگونه شکل می‌گیرد؟

طلا یک بازار واحد با یک فروشنده مرکزی ندارد. کشف قیمت در شبکه‌ای از بازارهای نقدی، معاملات خارج از بورس و بورس‌های قرارداد آتی انجام می‌شود. طبق توضیح شورای جهانی طلا، لندن، بازار آتی آمریکا و بورس طلای شانگهای از مهم‌ترین مراکز عمده معاملات طلا هستند.

بازار نقدی یا Spot

قیمت نقدی برآوردی از قیمت معامله و تسویه نزدیک‌مدت طلا در بازار عمده‌فروشی است. بخش بزرگی از بازار لندن به‌صورت OTC یا خارج از بورس فعالیت می‌کند؛ یعنی دو طرف معامله مستقیماً درباره قیمت و تسویه توافق می‌کنند. بنابراین «Spot» نام یک معامله واحد در یک بورس واحد نیست.

قیمت مرجع LBMA

LBMA Gold Price یک شاخص مرجع جداگانه است. LBMA می‌گوید این قیمت به‌طور مستقل توسط ICE Benchmark Administration اداره می‌شود و بر بستر مزایده‌ای الکترونیکی، قابل معامله و قابل حسابرسی محاسبه می‌شود. پس قیمت LBMA را نباید با هر تیک لحظه‌ای XAU/USD یکی دانست.

قراردادهای آتی COMEX

در بازار آتی، معامله‌گران قیمت تحویل در سررسیدهای آینده را معامله می‌کنند. قرارداد اصلی طلای COMEX نماینده ۱۰۰ اونس تروا طلای قابل تحویل است و تقریباً در تمام ساعات شبانه‌روز معامله می‌شود. قیمت آتی معمولاً به بازار نقدی نزدیک است، اما به‌علت زمان تا سررسید، هزینه نگهداری، نرخ بهره و شرایط عرضه و تقاضا می‌تواند دقیقاً برابر Spot نباشد.

برای مطالعه گسترده‌تر عوامل اقتصاد کلان، نرخ بهره، دلار جهانی و ریسک‌های سیاسی، راهنمای عوامل مؤثر بر قیمت طلا در ایران و جهان را ببینید.

فرمول تبدیل قیمت اونس به قیمت هر گرم طلای خالص

اگر قیمت هر اونس تروا را O دلار بگیریم، ارزش نظری یک گرم طلای خالص به دلار چنین است:

ارزش یک گرم طلای خالص به دلار = O ÷ 31.1034768

مثال آموزشی: اگر اونس را فرضاً ۲۴۰۰ دلار در نظر بگیریم:

2400 ÷ 31.1034768 = 77.1618 دلار برای هر گرم طلای خالص

این عدد مربوط به محتوای خالص طلاست. قیمت یک شمش کوچک فیزیکی ممکن است هزینه ضرب، بسته‌بندی، آزمایش، برند، حمل و فاصله خرید و فروش نیز داشته باشد.

تبدیل اونس جهانی به قیمت نظری طلای ۱۸ عیار

در این مسیر، واحد نرخ دلار باید با واحد خروجی یکسان باشد. خروجی فرمول، ارزش نظری فلز است.

طلای ۱۸ عیار از نظر اسمی ۱۸ قسمت طلا در ۲۴ قسمت آلیاژ دارد:

18 ÷ 24 = 0.75

بنابراین ارزش نظری هر گرم طلای ۱۸ عیار به دلار برابر است با:

قیمت اونس ÷ 31.1034768 × 0.75

و برای تبدیل به تومان رایج بازار:

قیمت نظری هر گرم طلای ۱۸ عیار به تومان

= قیمت اونس به دلار × نرخ دلار به تومان ÷ 31.1034768 × 0.75

مثال کامل و فرضی

برای محاسبه قابل اعتماد، قیمت اونس، نرخ ارز، عیار و زمان دریافت داده باید مشخص باشند.

فرض کنیم فقط برای آموزش:

·         قیمت اونس: ۲۴۰۰ دلار

·         نرخ دلار: ۶۰٬۰۰۰ تومان برای هر دلار

محاسبه:

2400 × 60000 ÷ 31.1034768 × 0.75

= 3,472,281 تومان

نتیجه حدود ۳٫۴۷ میلیون تومان برای هر گرم طلای ۱۸ عیار است. این مثال قیمت روز نیست و فقط روش محاسبه را نشان می‌دهد.

فرمول برای هر عیار یا خلوص

اگر خلوص با عدد هزارگانی مشخص شده باشد، فرمول عمومی دقیق‌تر است:

قیمت نظری هر گرم = قیمت اونس × نرخ ارز ÷ 31.1034768 × (خلوص ÷ 1000)

برای طلای ۷۵۰، ضریب ۰٫۷۵ و برای طلای ۹۱۶، ضریب ۰٫۹۱۶ به کار می‌رود. بهتر است وقتی نتیجه آزمایش یا انگ خلوص وجود دارد، همان عدد خلوص را وارد کنید؛ تبدیل ساده عیار به ۲۴ همیشه جزئیات استاندارد یا آزمون واقعی محصول را نشان نمی‌دهد.

جدول سریع ثابت‌ها و فرمول‌ها

O قیمت هر اونس تروا به دلار و FX نرخ دلار در واحد پول انتخاب‌شده است.

ریال یا تومان؟ خطای ۱۰ برابری را جدی بگیرید

پیش از وارد کردن نرخ ارز یا مقایسه دو سایت، برچسب واحد را بخوانید. اگر یک منبع عدد را به ریال جاری و دیگری به تومان رایج بازار نشان دهد، اعداد ظاهراً ده برابر با هم فرق می‌کنند. تبدیل بین این دو نمایش رایج چنین است:

هر 1 تومان رایج = 10 ریال جاری

در تمام مثال‌های این مقاله، نرخ ارز و نتیجه با تومان رایج بازار نوشته شده‌اند. با توجه به تغییرات احتمالی نظام پولی و شیوه نمایش قیمت‌ها، ماشین‌حساب یا صفحه قیمت باید همیشه واحد، منبع، زمان آخرین به‌روزرسانی و منطقه زمانی را صریح نشان دهد.

مظنه، مثقال و رابطه آن‌ها با اونس جهانی

در بازار طلای ایران، «مظنه» معمولاً قیمت یک مثقال صیرفی طلای ۱۷ عیار با خلوص ۷۰۵ است. هر مثقال صیرفی در این محاسبات حدود ۴٫۶۰۸۳ گرم در نظر گرفته می‌شود. این مفهوم با «قیمت یک اونس» یکی نیست.

رابطه نظری مظنه با اونس و دلار را می‌توان از واحدها ساخت:

مظنه نظری 705

= قیمت اونس × نرخ دلار ÷ 31.1034768 × 0.705 × 4.6083

این رابطه تقریباً به فرمول رایج زیر می‌رسد:

مظنه نظری ≈ قیمت اونس × نرخ دلار ÷ 9.574

برخی منابع بازار عدد ثابت ۹٫۵۷۴۲ را به کار می‌برند. اگر از ثابت‌های ۳۱٫۱۰۳۴۷۶۸، خلوص ۰٫۷۰۵ و وزن ۴٫۶۰۸۳ استفاده کنیم، مقسوم‌علیه محاسباتی حدود ۹٫۵۷۳۷ می‌شود. این اختلاف بسیار کوچک از گرد کردن ثابت‌ها ناشی می‌شود؛ برای شفافیت، فرمول کامل با واحدها بهتر از حفظ کردن یک ضریب است.

تبدیل مظنه به هر گرم طلای ۱۸ عیار

برای تبدیل مظنه ۷۰۵ به قیمت نظری هر گرم طلای ۷۵۰:

قیمت هر گرم طلای 18 عیار

= مظنه × 750 ÷ (705 × 4.6083)

≈ مظنه ÷ 4.3318

این نیز تبدیل ریاضیِ ارزش فلز است. قیمت نهایی طلا در معامله ممکن است با آن تفاوت داشته باشد.

چرا قیمت واقعی طلای ایران دقیقاً برابر فرمول نیست؟

فرمول اونس × دلار، یک خط مبنا می‌سازد. قیمت مشاهده‌شده در بازار ممکن است به دلایل زیر بالاتر یا پایین‌تر باشد:

·         منبع و نوع نرخ ارز: نقدی، حواله‌ای یا نرخ نمایشی ممکن است یکی نباشند.

·         هم‌زمان نبودن داده‌ها: اونس و دلار شاید در دو زمان متفاوت دریافت شده باشند.

·         فاصله خرید و فروش و نقدشوندگی: قیمت خرید و فروش یکسان نیست.

·         عرضه و تقاضای داخلی، تعطیلی بازارها و ریسک دسترسی یا تسویه.

·         عیار واقعی، نتیجه آزمایش و هزینه تبدیل یا ذوب برای طلای آب‌شده.

·         هزینه ساخت، سود فروشنده و مالیاتِ قابل اعمال برای زیورآلات.

·         حباب یا پرمیوم محصول: به‌ویژه برای سکه، شمش کوچک و کالاهای برنددار.

·         خطای منبع داده، تأخیر فید یا اشتباه ریال و تومان.

به همین دلیل نتیجه ماشین‌حساب را «قیمت نظری» بنامید. برای خرید زیورآلات، اجرت، سود، مالیات و شرایط فاکتور باید جداگانه محاسبه شوند. این مقاله سیگنال خرید یا فروش نیست.

اونس و دلار چگونه هم‌زمان بر قیمت طلای ایران اثر می‌گذارند؟

در مدل ساده، قیمت داخلی با حاصل‌ضرب اونس و نرخ دلار متناسب است. برای محاسبه تغییر ترکیبی، درصدها را فقط با هم جمع نکنید؛ ضریب‌ها را ضرب کنید:

تغییر تقریبی ارزش نظری = (1 + تغییر اونس) × (1 + تغییر دلار) - 1

این جدول توضیح می‌دهد چرا ممکن است اونس جهانی کاهش پیدا کند اما طلای ایران گران شود: اگر افزایش نرخ دلار از افت اونس قوی‌تر باشد، حاصل‌ضرب بالا می‌رود. عکس آن نیز ممکن است؛ رشد اونس می‌تواند با افت بیشتر دلار خنثی شود.

پنج اشتباه رایج در محاسبه اونس طلا

۱. استفاده از ۲۸٫۳۵ گرم

این وزن اونس معمولی است، نه اونس تروا. برای قیمت جهانی طلا همیشه ۳۱٫۱۰۳۴۷۶۸ را مبنا بگیرید.

۲. فراموش کردن عیار

تقسیم قیمت اونس بر وزن آن، ارزش یک گرم طلای خالص را می‌دهد. برای طلای ۱۸ عیار باید در ۰٫۷۵ ضرب شود.

۳. مخلوط کردن ریال و تومان

واحد نرخ ارز باید با واحد نتیجه یکی باشد. نرخ دلارِ تومانی نتیجه تومانی و نرخ ریالی نتیجه ریالی می‌دهد.

۴. یکی دانستن Spot، Futures و LBMA Gold Price

این قیمت‌ها به هم مرتبط‌اند، اما روش شکل‌گیری و زمان مرجع آن‌ها یکسان نیست. نام ابزار و زمان داده را کنار عدد نمایش دهید.

۵. معرفی ارزش نظری به‌عنوان قیمت خرید از بازار

فرمول ساده، اجرت، سود، مالیات، پرمیوم، فاصله خرید و فروش و شرایط محصول را پوشش نمی‌دهد.

راهنمای سریع خواندن یک تابلوی قیمت طلا

پیش از استفاده از هر عدد، این شش مورد را بررسی کنید:

1.     ابزار چیست: XAU/USD نقدی، قرارداد آتی یا قیمت مرجع؟

2.     قیمت برای چند اونس یا چند گرم است؟

3.     واحد پول دلار، ریال یا تومان است؟

4.     عیار یا خلوص چند است: ۹۹۹٫۹، ۷۵۰ یا ۷۰۵؟

5.     قیمت خرید است، فروش است یا میانگین؟

6.     زمان و منطقه زمانی آخرین به‌روزرسانی چیست؟

وجود این اطلاعات باعث می‌شود دو عدد ظاهراً متناقض را با هم مقایسه نکنید.

سوالات متداول درباره اونس طلا

هر اونس طلا دقیقاً چند گرم است؟

در بازار فلزات گران‌بها هر اونس طلا یعنی یک اونس تروا، برابر با دقیقاً ۳۱٫۱۰۳۴۷۶۸ گرم. عدد ۲۸٫۳۴۹۵ مربوط به اونس معمولی است و در تبدیل قیمت جهانی طلا کاربرد ندارد.

آیا هر اونس طلا ۳۱ گرم طلای ۲۴ عیار است؟

از نظر وزن، یک اونس تروا ۳۱٫۱۰۳۴۷۶۸ گرم است. در قیمت‌گذاری جهانی، مبنا طلای با خلوص بالا یا fine gold است؛ اما مشخصات دقیق خلوص و تحویل به ابزار و بازار بستگی دارد. «۲۴ عیار» در گفتار روزمره به طلای بسیار خالص اشاره می‌کند، ولی استاندارد محصول ممکن است ۹۹۵، ۹۹۹ یا ۹۹۹٫۹ باشد.

تفاوت اونس تروا و اونس معمولی چقدر است؟

اونس تروا حدود ۲٫۷۵۴ گرم یا ۹٫۷۱۴ درصد سنگین‌تر از اونس معمولی است. همین تفاوت برای ایجاد خطای قابل توجه در قیمت هر گرم کافی است.

XAU/USD یعنی چه؟

XAU نماد طلا و USD نماد دلار آمریکاست. XAU/USD در کاربرد بازار، قیمت یک اونس تروا طلا برحسب دلار آمریکا را نشان می‌دهد. نوع فید را نیز بخوانید تا مشخص شود عدد مربوط به Spot، CFD یا ابزار دیگری است.

برای تبدیل اونس به گرم چه فرمولی استفاده کنیم؟

تعداد اونس تروا را در ۳۱٫۱۰۳۴۷۶۸ ضرب کنید. برای تبدیل قیمت هر اونس به قیمت هر گرم، قیمت اونس را بر همین عدد تقسیم کنید.

چگونه قیمت طلای ۱۸ عیار را از اونس حساب کنیم؟

قیمت اونس را در نرخ دلار هم‌واحد با نتیجه ضرب، بر ۳۱٫۱۰۳۴۷۶۸ تقسیم و سپس در ۰٫۷۵ ضرب کنید. نتیجه ارزش نظری فلز است، نه قیمت نهایی زیورآلات.

اگر اونس بالا برود، طلا در ایران حتماً گران می‌شود؟

خیر. نرخ دلار داخلی و عوامل بازار نیز اثر دارند. افت کافی دلار می‌تواند رشد اونس را خنثی کند؛ همان‌طور که رشد دلار می‌تواند اثر افت اونس را پوشش دهد.

چرا با افت اونس، قیمت طلا در ایران افزایش می‌یابد؟

یکی از علت‌های معمول افزایش قوی‌تر نرخ دلار است. همچنین اختلاف زمان داده‌ها، فاصله خرید و فروش، عرضه و تقاضای داخلی یا پرمیوم می‌تواند مؤثر باشد.

مظنه طلا چیست؟

مظنه در بازار ایران معمولاً قیمت یک مثقال صیرفی، حدود ۴٫۶۰۸۳ گرم، طلای با خلوص ۷۰۵ است. مظنه با قیمت یک گرم ۱۸ عیار یا یک اونس تروا یکسان نیست، اما میان آن‌ها رابطه تبدیل وجود دارد.

چگونه مظنه را به طلای ۱۸ عیار تبدیل کنیم؟

برای تبدیل نظری، مظنه را تقریباً بر ۴٫۳۳۱۸ تقسیم کنید. فرمول کامل‌تر مظنه × ۷۵۰ ÷ (۷۰۵ × ۴٫۶۰۸۳) است.

آیا قیمت Spot همان LBMA Gold Price است؟

نه دقیقاً. Spot اصطلاحی برای قیمت نقدی یا نزدیک‌به‌نقدی بازار است. LBMA Gold Price یک شاخص مرجع رسمی با روش مزایده و نظارت مشخص است. این دو معمولاً نزدیک‌اند، اما هویت یکسان ندارند.

آیا قیمت آتی COMEX همان اونس جهانی است؟

قرارداد آتی یکی از منابع مهم کشف قیمت است، اما قیمت آن برای یک سررسید مشخص محاسبه می‌شود. بنابراین ممکن است با قیمت نقدی لحظه‌ای فاصله داشته باشد.

چرا قیمت شمش با XAU/USD برابر نیست؟

شمش فیزیکی علاوه بر ارزش فلز می‌تواند پرمیوم ضرب، بسته‌بندی، برند، حمل، بیمه، فروشنده و فاصله خرید و فروش داشته باشد. XAU/USD این هزینه‌های خرده‌فروشی را نشان نمی‌دهد.

آیا می‌توان با این فرمول قیمت سکه را حساب کرد؟

فرمول، ارزش طلای خالص موجود در سکه را تخمین می‌زند. قیمت بازار سکه علاوه بر وزن و عیار، از حباب، عرضه و تقاضا و ویژگی‌های همان سکه اثر می‌گیرد؛ پس ارزش ذاتی با قیمت معامله یکسان نیست.

بهترین عدد برای نمایش اونس به گرم چند رقم اعشار است؟

برای تعریف و فرمول دقیق، ۳۱٫۱۰۳۴۷۶۸ گرم را بنویسید. در متن عمومی می‌توان «حدود ۳۱٫۱۰۳۵ گرم» گفت، اما ماشین‌حساب باید ثابت کامل را نگه دارد و فقط خروجی را برای نمایش گرد کند.

جمع‌بندی

در بازار جهانی طلا، اونس یعنی اونس تروا با وزن ۳۱٫۱۰۳۴۷۶۸ گرم. قیمت XAU/USD ارزش یک اونس تروا را به دلار نشان می‌دهد. برای برآورد هر گرم طلای ۱۸ عیار در ایران، اونس، نرخ دلار، تقسیم بر وزن اونس و ضریب خلوص ۰٫۷۵ لازم است. با این حال، حاصل این فرمول قیمت نظری فلز است و اختلاف آن با بازار می‌تواند از نرخ ارز، زمان داده، فاصله خرید و فروش، عیار، عرضه و تقاضا، پرمیوم و هزینه‌های معامله ناشی شود.

برای عددهای زنده، نمودار و ابزارهای محاسبه از مرجع قیمت طلا پلازا استفاده کنید و همیشه منبع، واحد و زمان آخرین به‌روزرسانی را کنار عدد بخوانید