اپل همواره خود را بهعنوان حامی حریم خصوصی و اخلاق در فناوری معرفی کرده است، اما اکنون این تصویر با چالشی جدی روبهرو شده است. طبق گزارشی تازه، دو نویسنده علوم اعصاب، سوزانا مارتینز-کنده و استفن مکنیک، شکایتی گروهی علیه اپل تنظیم کردهاند و ادعا میکنند که این شرکت از نسخههای غیرقانونی کتابهایشان برای آموزش مدل Apple Intelligence استفاده کرده است.
به گفته این دو نویسنده، اپل برای آموزش مدل هوش مصنوعی خود از دیتاستی به نام Books3 استفاده کرده است. این مجموعه بخشی از پروژهای بزرگتر به نام The Pile است که شامل هزاران اثر دزدی از کتابخانههای غیررسمی و آنلاین میشود.
آثار این نویسندگان که از پرفروشترین کتابهای حوزه علوم اعصاب بودهاند، ظاهراً در میان دادههای استفادهشده توسط اپل وجود داشتهاند. جالب اینجاست که اپل در سال ۲۰۲۳ بهطور ضمنی تأیید کرده بود که از دادههای مرتبط با Books3 استفاده کرده، اما پس از بروز نگرانیهای مربوط به کپیرایت، در سکوت خبری از آن فاصله گرفت.
این پرونده بهدلیل تضاد میان تصویر اخلاقمدار اپل و اقدامات احتمالیاش اهمیت ویژهای دارد. اپل سالهاست که بر «حریم خصوصی بهعنوان یک حق بنیادین» تأکید دارد، اما اکنون این شکایت ممکن است نشان دهد این اصول تنها به دادههای کاربران محدود بوده و به دادههای آموزشی مدلهای هوش مصنوعی تسری نیافته است.
اگر دادگاه رأی را به نفع شاکیان صادر کند، این پرونده میتواند نقطه عطفی در نحوه آموزش مدلهای هوش مصنوعی باشد. در این صورت، شرکتهای فناوری از جمله OpenAI، گوگل، متا و خود اپل مجبور خواهند شد برای استفاده از آثار دارای حق نشر، مجوز رسمی یا دسترسی پولی دریافت کنند. این امر میتواند استاندارد جدیدی برای آموزش مدلهای زبانی و مولد در سراسر صنعت ایجاد کند.
در حال حاضر، این شکایت هنوز در مراحل ابتدایی است و هیچ مدرکی مبنی بر تخلف قطعی اپل ارائه نشده است. اپل نیز تاکنون واکنشی رسمی به این موضوع نشان نداده است. با این حال، طرح چنین شکایتی درست در زمانی که اپل بهطور جدی وارد رقابت هوش مصنوعی شده، ممکن است بر اعتماد عمومی نسبت به برند آن تأثیر بگذارد.
در حالی که اپل خود را پیشتاز حفظ حریم خصوصی معرفی میکند، این شکایت میتواند آزمونی واقعی برای سنجش میزان تعهد آن به اصول اخلاقی باشد. نتیجه این پرونده نهتنها برای اپل، بلکه برای کل صنعت هوش مصنوعی تعیینکننده خواهد بود. باید دید آیا اپل میتواند در مسیر توسعه Apple Intelligence همچنان اعتبار «اولویت با حریم خصوصی» را حفظ کند یا خیر.