خودروسازان چینی برای نخستین بار در یک دوره سه‌ماهه کامل موفق شدند فروش بیشتری از رقبای ژاپنی خود در اروپا ثبت کنند؛ جهشی که از سهم کمتر از یک درصدی پنج سال پیش به ۱۲.۷ درصد رسیده و زنگ خطر را برای خودروسازان بحران‌زده اروپا به صدا درآورده است.
جهش چین در بازاری که دهه‌ها در اختیار ژاپن بود
بر اساس داده‌های شرکت پژوهشی بازار «دیتافورس»، ثبت خودروهای دارای برند چینی در ماه سپتامبر نسبت به مدت مشابه سال گذشته تقریباً دو برابر شد و به ۱۲.۷ درصد از کل فروش خودرو در منطقه رسید. خودروهای هیبریدی سهم عمده‌ای در این رشد داشتند و خودروسازان چینی از رقبای ژاپنی خود، از جمله تویوتا موتور با سهم ۱۱.۹ درصدی، پیشی گرفتند.
اگرچه خودروسازان اروپایی مانند فولکس‌واگن و رنو همچنان بر بازار این منطقه تسلط دارند، سرعت پیشروی چین بسیاری را غافلگیر کرده است. پنج سال پیش برندهای چینی کمتر از یک درصد از فروش خودرو در اروپا را به خود اختصاص می‌دادند؛ در حالی که خودروسازان ژاپنی طی چند دهه جایگاه خود را در این بازار تثبیت کرده‌اند. تویوتا از سال ۱۹۶۳ در این منطقه خودرو می‌فروشد و اکنون کارخانه‌هایی در سراسر اروپا دارد. نیسان موتور نیز از سال ۱۹۸۶ در کارخانه خود در ساندرلند انگلیس خودرو تولید می‌کند.
عرضه محصولات چینی به‌ویژه در بازار انگلیس موفق بوده است؛ به‌طوری‌که خودروی شاسی‌بلند «جیکو ۷» از برند چری در ماه‌های مارس و سپتامبر پرفروش‌ترین مدل خودرو در این کشور بود.
فشار مضاعف بر خودروسازان بحران‌زده اروپا
این تحول فشار مضاعفی بر خودروسازان اروپایی وارد می‌کند که با مشکلات متعددی دست‌وپنجه نرم می‌کنند. از یک سو، مشتریان چینی در بزرگ‌ترین بازار خودروسازان اروپایی از برندهایی مانند فولکس‌واگن و بی‌ام‌و روی‌گردان شده و به سمت رقبای داخلی خود می‌روند؛ رقبایی که مدل‌های جدید را با سرعت بیشتر و هزینه کمتری تولید می‌کنند. از سوی دیگر، کاهش تقاضا در بازار چین، بی‌وای‌دی و دیگر خودروسازان این کشور را به جست‌وجوی بازارهای جدید سوق داده است.
اوایل ماه جاری میلادی، شرکت‌های چری، بی‌وای‌دی و زی‌کر، زیرمجموعه جیلی، در نمایشگاه خودروی پاریس از مجموعه‌ای از مدل‌های جدید رونمایی کردند. این شرکت‌ها خودروهایی با قیمت رقابتی از جمله «بی‌وای‌دی دلفین جی‌دی‌ام‌آی» عرضه کردند؛ خودروی هیبریدی شارژی کامپکتی که به‌طور ویژه برای بازار اروپا توسعه یافته است. عرضه محصولات برقی این شرکت‌ها در اروپا همچنین موقعیت آن‌ها را برای بهره‌برداری از افزایش تقاضا تقویت می‌کند؛ افزایشی که با رسیدن قیمت سوخت به سطوح بی‌سابقه شدت گرفته است.
تلاش اتحادیه اروپا برای مهار واردات خودروهای چینی
اتحادیه اروپا در تلاش است روند گسترش حضور خودروسازان چینی را که بخشی از آن با یارانه‌های دولتی پشتیبانی می‌شود، مهار کند. این اتحادیه پس از اعمال تعرفه‌های اضافی بر خودروهای برقی باتری‌محور ساخت چین، در ماه جاری میلادی به‌صورت اصولی با محدود کردن واردات رو به رشد خودروهای هیبریدی از این کشور موافقت کرد. در بحبوحه گمانه‌زنی‌ها درباره اقدامات احتمالی آینده، ارسال خودروهای هیبریدی از چین به اروپا شتاب گرفته است.
مشوق‌های اتحادیه اروپا برای تولید خودرو در داخل منطقه
اتحادیه اروپا همچنین در حال بررسی مقررات جدیدی است که هنگام اعطای یارانه‌ها و سایر مشوق‌ها، خودروهای تولیدشده در داخل اروپا را در اولویت قرار می‌دهد. از جمله پیشنهادهای مطرح‌شده، مشروط کردن بخشی از مزایای مالیاتی خودروهای شرکتی به تولید در اروپا است؛ ابزاری تأثیرگذار در بسیاری از کشورهای این منطقه از جمله آلمان، که شرکت‌ها و خریداران ناوگانی سهم عمده‌ای از بازار خودرو را در اختیار دارند.
خودروسازانی مانند مرسدس‌بنز از حمایت سیاسی از تولید داخلی استقبال کرده‌اند، اما درباره ایجاد اختلال در زنجیره‌های تأمین جهانی و افزایش هزینه‌ها هشدار داده‌اند. کشورهایی از جمله انگلیس، ترکیه و مراکش خودرو و قطعات مورد نیاز اتحادیه اروپا را تأمین می‌کنند و ممکن است با اجرای مقررات «ساخت اروپا» برای ادامه صادرات خود با دشواری مواجه شوند.
خودروسازان چینی به‌دنبال تولید در اروپا
تولیدکنندگان چینی از پیش برای راه‌اندازی خطوط تولید در اروپا برنامه‌ریزی کرده‌اند. شرکت چری در حال آماده‌سازی مقدمات تولید در بارسلونا است و بی‌وای‌دی نیز به مراحل پایانی احداث کارخانه خود در مجارستان نزدیک شده است. شرکت «ژجیانگ لیپ‌موتور تکنولوژی» نیز تولید خودروی شاسی‌بلند «بی۱۰» را در کارخانه استلانتیس در شهر ساراگوسای اسپانیا آغاز کرده است؛ اقدامی که در چارچوب همکاری مشترک دو شرکت انجام می‌شود.