پژوهشگر ریاضی آنتروپیک مدعی شده است با کمک هوش مصنوعی کلود، فرضیه مشهور ریمان را اثبات کرده؛ مسئلهای که بیش از ۱۶۰ سال حلنشده باقی مانده است. بااینحال، اثبات ارائهشده هنوز ازسوی موسسه ریاضی کلی تایید نشده و اعتبار آن در مرحله بررسی مستقل قرار دارد.
لِوِنت آلپوگه (Levent Alpöge)، ریاضیدان شاغل در آنتروپیک، اعلام کرد که با کمک هوش مصنوعی کلود به اثباتی برای فرضیه ریمان دست یافته است. این فرضیه نخستینبار در سال ۱۸۵۹ توسط برنهارد ریمان مطرح شد و از آن زمان تاکنون یکی از مهمترین مسائل حلنشده ریاضیات باقی مانده است.
فرضیه ریمان به چگونگی توزیع اعداد اول مربوط میشود؛ اعدادی مانند ۲، ۳، ۵ و ۷ که فقط بر یک و خودشان بخشپذیر هستند. این مسئله درباره صفرهای غیر بدیهی تابع زتای ریمان است و ادعا میکند بخش حقیقی تمام این صفرها باید برابر با یکدوم باشد. اثبات آن میتواند درک ریاضیدانان از الگوی توزیع اعداد اول را به شکل قابل توجهی تغییر دهد.
اثبات ارائهشده با کمک هوش مصنوعی چگونه است؟
به گزارش Gizmodo، آلپوگه بهجای انتشار یک مقاله علمی متعارف، نتیجه کار خود و کلود را در قالب کدهای زبان برنامهنویسی لین (Lean) منتشر کرده است. این زبان برای صورتبندی و بررسی رسمی استدلالهای ریاضی استفاده میشود و امکان بررسی گامبهگام صحت منطقی اثباتها را به کمک رایانه فراهم میکند.
براساس گزارش آسوشیتدپرس، مجموعه کدهای منتشرشده حدود ۱۷ میلیون خط دارد و حجم محتوای تولیدشده در جریان همکاری پژوهشگر با هوش مصنوعی از ۲۵۰ هزار صفحه فراتر رفته است. آلپوگه در توضیحات خود گفته است کلود در مراحل پایانی کار از او پیشی گرفته و نقش مهمی در تکمیل مسیر اثبات داشته است.
آیا فرضیه ریمان رسما حل شده است؟
باوجود اهمیت این ادعا، هنوز نمیتوان فرضیه ریمان را مسئلهای حلشده دانست. موسسه Clay Mathematics Institute پس از انتشار خبر، همچنان این مسئله را در فهرست مسائل حلنشده هزاره قرار داده بود.
الکس کونتوروویچ، استاد ریاضی دانشگاه راتگرز، درباره این اتفاق گفته است که بررسی رایانهای کدها نشانه امیدوارکنندهای محسوب میشود؛ اما پذیرش علمی یک اثبات به درک عمیق استدلالهای ریاضی آن نیاز دارد.
مارتین بریدسون، رئیس موسسه ریاضی کلی نیز این اعلام را اتفاقی با اهمیت تاریخی توصیف کرده، اما تاکید داشته است که رسیدن از مرحله اعلام نتیجه به درک و پذیرش علمی آن، مسیری طولانی و دشوار خواهد بود.
طبق قوانین این موسسه، برای بررسی یک راهحل و درنظرگرفتن جایزه یک میلیون دلاری، اثبات باید در نشریه علمی واجد شرایط منتشر شود، دستکم دو سال از انتشار آن بگذرد و جامعه جهانی ریاضیات نیز آن را بهطور عمومی بپذیرد.
اگر اثبات ارائهشده از سوی آلپوگه و کلود در بررسیهای مستقل تایید شود، با یکی از مهمترین دستاوردهای هوش مصنوعی در تاریخ علم روبهرو خواهیم بود. بااینحال، تفاوت میان تولید یک اثبات رایانهای و پذیرش آن از سوی جامعه علمی همچنان اهمیت دارد. فعلا این اتفاق بیش از آنکه پایان یک معمای ۱۶۷ ساله باشد، نشانهای از ظرفیت بالقوه همکاری انسان و هوش مصنوعی در پژوهشهای پیچیده ریاضی است.
