حذف چکهای رمزدار و جایگزینی آنها با چکهای تضمینشده، یکی از تازهترین تغییرات در نظام پرداخت کشور به شمار میرود. بانک مرکزی از دیماه سال گذشته برنامه توقف صدور چکهای رمزدار را اعلام کرده بود و در نهایت، از هفته پایانی فروردین ۱۴۰۵ این تصمیم وارد مرحله اجرا شد.
به گزارش پلازا به نقل از ایرنا، هدف اصلی این اقدام، افزایش شفافیت، تسهیل استعلام، حذف محدودیتهای جغرافیایی و یکسانسازی فرآیند پرداخت چک در شبکه بانکی عنوان شده است.
چک تضمینشده چه ویژگیهایی دارد؟
بر اساس اعلام بانک مرکزی، چکهای تضمینشده در سامانه صیاد (پیچک) توسط بانک صادرکننده ثبت میشوند و ذینفع میتواند از مسیرهای مختلف، از جمله اینترنتبانک، همراهبانک، خودپردازها، پیامک و اپلیکیشنهای بانکی، نسبت به استعلام آن اقدام کند. همچنین این چکها در تمامی شعب بانکها و بدون محدودیت جغرافیایی قابل پذیرش و پرداخت هستند. مشابه چکهای رمزدار، چک تضمینشده نیز فاقد وضعیت برگشتی است و به همین دلیل بانکها میتوانند وجه آن را بهصورت فوری پرداخت کنند.
چرا چک رمزدار کنار گذاشته شد؟
کارشناسان معتقدند استفاده از چکهای رمزدار در سالهای اخیر کاهش یافته بود و فعالان اقتصادی بیشتر به سراغ ابزارهای دیگر پرداخت رفته بودند. کامران ندری، کارشناس اقتصادی، در این باره توضیح داده است که یکی از مشکلات اصلی چک رمزدار، دشواری ابطال آن در صورت بههم خوردن معامله بود. به گفته او، اگر معامله در مراحل پایانی لغو میشد، بازگرداندن وجه و ابطال چک فرآیندی ساده نداشت و نیازمند حضور فروشنده نیز بود؛ موضوعی که ریسک استفاده از این ابزار را بالا میبرد.
مزیتهای ابزار جدید برای معاملات و شفافیت اقتصادی
به گفته کارشناسان، چک تضمینشده با امکان استعلام برای ذینفع و قابلیت ردیابی بهتر تراکنشها، میتواند به کاهش کلاهبرداری و پولشویی کمک کند. از سوی دیگر، این ابزار جدید با ایجاد اطمینان بیشتر برای طرفین معامله، جایگزینی مناسب برای چک رمزدار محسوب میشود. در مجموع، به نظر میرسد حذف چک رمزدار نهتنها اختلالی در روند معاملات ایجاد نکند، بلکه با ارتقای شفافیت و اعتماد، فضای امنتری را در مبادلات مالی فراهم کند.