با اضافه شدن سهمیه ۵۰ لیتری بنزین با نرخ سوم (۱۰ هزار تومانی) به کارت‌های سوخت شخصی و جمع‌آوری کامل کارت‌های اضطراری جایگاه‌ها در پنج استان کشور، دسترسی قانونی رانندگان به بنزین مازاد بر سهمیه پس از اتمام ۱۶۰ لیتر مسدود شد.
جمع‌آوری کارت‌های اضطراری و بن‌بست سهمیه در ۵ استان
به گزارش پلازا، کارت‌های سوخت اضطراری مستقر در پمپ‌بنزین‌های پنج استان خراسان رضوی، کردستان، اردبیل، آذربایجان شرقی و آذربایجان غربی جمع‌آوری می‌شوند. همزمان با این اقدام، ماهانه ۵۰ لیتر بنزین با نرخ سوم معادل ۱۰ هزار تومان به کارت‌های سوخت شخصی خودروها اضافه شده است. با این حساب، سهمیه ماهانه هر خودروی سواری که پیش‌تر شامل ۶۰ لیتر بنزین ۱۵۰۰ تومانی و ۵۰ لیتر بنزین ۳۰۰۰ تومانی (مجموعاً ۱۱۰ لیتر) بود، با احتساب نرخ سوم به ۱۶۰ لیتر در ماه رسیده است.
با این حال، چالش اصلی زمانی آشکار می‌شود که راننده‌ای سقف ۱۶۰ لیتر ماهانه خود را به پایان برساند. پیش از این، رانندگان می‌توانستند از طریق احراز هویت با کارت‌های اضطراری موجود در جایگاه‌ها سوخت دریافت کنند، اما با حذف این کارت‌ها در این پنج استان، رانندگانی که سهمیه‌شان تمام شده حتی با پرداخت بهای آزاد ۱۰ هزار تومانی نیز هیچ مسیر قانونی مشخصی برای دریافت بنزین نخواهند داشت. کارشناسان هشدار می‌دهند که این رویکرد می‌تواند بسترساز سهمیه‌فروشی از سوی خودروهای دارای سهمیه بیشتر، به‌ویژه وانت‌بارها و تاکسی‌ها شود.
ریشه‌های بحران توزیع و تداوم صف‌ها در ۲۶ استان
بررسی ریشه‌های شکل‌گیری شرایط فعلی نشان می‌دهد که آسیب‌های واردشده به شبکه تولید و ذخیره‌سازی، زنجیره تأمین سوخت را تحت فشار شدیدی قرار داده است. اثرپذیری واحدهای پتروشیمی متانولی از آسیب‌ها، صدمه دیدن مخازن ذخیره بنزین در استان‌های تهران و البرز و مختل شدن لجستیک انتقال فرآورده، به همراه افت تراز تولید و مصرف و محدودیت ورود محموله‌های وارداتی از بنادر جنوبی، سوخت‌رسانی را با موانع اساسی روبه‌رو کرده است.
در چنین شرایطی، بنزین مصرفی جایگاه‌های تهران که قبلاً مستقیماً از مخازن ذخیره نزدیک تأمین می‌شد، اکنون با پیمایش طولانی‌تر تانکرها از پالایشگاه تهران و استان‌های مجاور منتقل می‌شود. برای جلوگیری از تخلیه کامل مخازن، برخی جایگاه‌ها ناچار به خارج کردن مقطعی تعدادی از تلمبه‌های خود شدند. همچنین اعمال سقف سوختگیری ۲۵ لیتری در تهران و مراکز استان‌ها و ۱۵ لیتری در سایر مناطق باعث شده تا مراجعه دوباره رانندگان به پمپ‌بنزین‌ها افزایش یافته و صف‌های طولانی در ۲۶ استان دیگر همچنان پابرجا بماند.