نمایندگان مجلس با انتقاد از کاهش شدید قدرت خرید وام اشتغال در پی تورم و افزایش قیمتها، بر ضرورت افزایش سقف این تسهیلات به ۳۵۰ تا ۴۰۰ میلیون تومان تأکید کردند. همچنین پیشنهاد شده است دوره بازپرداخت وام برای مددجویان و اقشار کمبرخوردار به هفت سال افزایش یابد تا این تسهیلات بهجای ایجاد بدهی، زمینه راهاندازی کسبوکار و بهبود معیشت خانوارها را فراهم کند.
ارزش وام ۲۰۰ میلیون تومانی کاهش یافته است
وام اشتغال یکی از تسهیلات حمایتی پیشبینیشده در قانون بودجه است که با هدف توانمندسازی اقشار ضعیف جامعه پرداخت میشود. بخشی از منابع این وام نیز در اختیار کمیته امداد امام خمینی (ره) و سازمان بهزیستی قرار میگیرد تا برای ایجاد فرصتهای شغلی مددجویان هزینه شود.
با این حال، افزایش هزینه تجهیزات، مواد اولیه و نرخ ارز باعث شده است مبلغ فعلی وام پاسخگوی راهاندازی بسیاری از کسبوکارهای کوچک نباشد. به گفته نمایندگان مجلس، ۲۰۰ میلیون تومان حتی برای خرید یک چرخ خیاطی و تجهیزات جانبی یا مشارکت در طرحهای پنل خورشیدی نیز کفایت نمیکند.
پیشنهاد افزایش وام اشتغال به ۳۵۰ تا ۴۰۰ میلیون تومان
میرمحمدی، نماینده مجلس، با اشاره به تأثیر تورم بر قدرت سرمایهگذاری وام اشتغال گفت ارزش واقعی این تسهیلات در سالهای اخیر بهشدت کاهش یافته است.
وی پیشنهاد کارشناسان برای افزایش مبلغ وام اشتغال به حداقل ۳۵۰ تا ۴۰۰ میلیون تومان را منطقی دانست و افزود در صورت بیتوجهی به این موضوع، تسهیلات پرداختشده عملاً گرهی از مشکلات متقاضیان باز نمیکند و تنها باعث افزایش بدهی بانکی دریافتکنندگان خواهد شد.
پیشنهاد بازپرداخت هفتساله وام
این نماینده مجلس تأکید کرد افزایش مبلغ وام باید همراه با طولانیتر شدن دوره بازپرداخت باشد. به گفته او، بانک مرکزی باید علاوه بر رساندن سقف تسهیلات به ۴۰۰ میلیون تومان، مدت بازپرداخت را نیز به هفت سال افزایش دهد.
میرمحمدی دلیل این پیشنهاد را شرایط اقتصادی جامعه هدف عنوان کرد و گفت مددجویان، زنان سرپرست خانوار و سایر اقشار کمبرخوردار، بهدلیل فشارهای تورمی توان محدودی برای بازپرداخت اقساط سنگین دارند.
پنلهای خورشیدی؛ مسیر جدید اشتغال مددجویان
کمیته امداد امام خمینی (ره) طرح بهکارگیری تسهیلات اشتغال مددجویان در پروژههای پنل خورشیدی را در دستور کار قرار داده است.
این طرح میتواند از یک سو به ایجاد درآمد پایدار برای مددجویان کمک کند و از سوی دیگر، بخشی از ظرفیت تولید برق کشور را افزایش دهد. کارشناسان، استفاده از وامهای اشتغال در طرحهای انرژی خورشیدی را اقدامی مثبت و همسو با نیازهای فعلی کشور ارزیابی کردهاند.
تأمین مالی بانکها؛ شرط اجرای طرحهای اشتغال
نمایندگان مجلس معتقدند تحقق اهداف وام اشتغال به تأمین سریع منابع بانکهای عامل وابسته است. تا زمانی که بانک مرکزی منابع مورد نیاز شبکه بانکی را تأمین نکند، مصوبات مجلس و سیاستگذاریهای حمایتی در مرحله اجرا با مشکل مواجه خواهند بود.
در شرایطی که دولت با محدودیت منابع مالی روبهروست، هدایت اعتبارات به سمت بخشهای مولد و طرحهای کوچک اشتغالزا میتواند به جلوگیری از هدررفت منابع و تقویت اقتصاد خانوارها کمک کند.
ابلاغ نشدن سهمیهها پرداخت وام را متوقف کرده است
پیش از این نیز بهنام سعیدی، نماینده مجلس، از تأخیر در ابلاغ سهمیههای ملی و استانی وام اشتغال از سوی بانک مرکزی انتقاد کرده بود.
به گفته او، تا زمانی که سهمیهها بهموقع به بانکهای عامل ابلاغ نشوند، این بانکها حتی با وجود مصوبات و دستورهای اجرایی لازم، اختیار قانونی کافی برای پرداخت تسهیلات نخواهند داشت.
متقاضیان در صف انتظار وام اشتغال
تأخیر در تعیین و ابلاغ سهمیهها موجب انباشت درخواستها، سرگردانی متقاضیان میان دستگاههای مختلف و توقف طرحهای تولیدی در مراحل ابتدایی شده است.
جوانان بیکار، زنان سرپرست خانوار و مددجویان کمیته امداد و بهزیستی از اصلیترین گروههایی هستند که در صف دریافت این تسهیلات قرار دارند. ادامه این روند میتواند اعتماد عمومی به برنامههای حمایتی را کاهش دهد و هزینه فرصت از دسترفته برای اقتصاد کشور را افزایش دهد.
مطالبه از بانک مرکزی برای تعیین تکلیف سهمیهها
بانک مرکزی بهعنوان نهاد ناظر بر شبکه بانکی باید هرچه سریعتر سهمیههای ملی و استانی وام اشتغال را تعیین و به بانکهای عامل ابلاغ کند.
اجرای موفق طرحهای اشتغالزا، علاوه بر افزایش سقف وام و اصلاح دوره بازپرداخت، به هماهنگی کامل میان دستگاههای اجرایی، نهادهای حمایتی، بانک مرکزی و بانکهای پرداختکننده نیاز دارد. هرگونه وقفه در این زنجیره، روند توانمندسازی اقشار آسیبپذیر و ایجاد کسبوکارهای کوچک را با اختلال مواجه خواهد کرد.