طرح شناسهدار کردن کارتهای سوخت آزاد با اضافه شدن جایگاههای جدید در سطح کشور وارد فاز اجرایی گستردهتری شد. در این سازوکار نوین، مدیریت کارت آزاد از اختیار مستقیم جایگاهدار خارج شده و نظارت آن به چرخه مصرفکننده منتقل میشود. طبق این سیاست، هر فرد برای استفاده از کارت آزاد جایگاه، باید ابتدا احراز هویت شود؛ به این معنا که با کشیدن کارت بانکی و استعلام کد ملی از طریق سامانه مانا، صلاحیت و سهمیه مصرف فرد تعیین و سپس اجازه سوختگیری صادر میشود.
به گزارش پلازا، این طرح که ابتدا بهصورت آزمایشی آغاز شده بود، اکنون بهسرعت در حال تعمیم به سراسر کشور است.
انحراف بنزین به صنایع؛ ریشه قاچاق داخلی سوخت
هدف اصلی از پیادهسازی این سیستم، مسدودسازی مسیرهای قاچاق داخلی بنزین است که حجم آن روزانه حدود ۴ تا ۵ میلیون لیتر برآورد میشود. برخلاف تصور عمومی، قاچاق بنزین به خارج از کشور به دلیل خطرات و اشتعالپذیری بالا بسیار محدود است؛ اما بخش بزرگی از تخلفات در داخل مرزها رخ میدهد. این انحراف مصرف بیشتر در دو محور دیده میشود: فروش آزاد با نرخ بالا در مسیرهای جادهای و مصرف گسترده در حوزه صنعتی به عنوان جایگزین حلالهایی نظیر تینر (به دلیل تفاوت فاحش قیمت بنزین با حلالهای صنعتی). مهار حتی نیمی از این مصرف خارج از شبکه میتواند روزانه ۲.۵ میلیون لیتر صرفهجویی به همراه داشته باشد.
مراحل سوختگیری با رمز یکبارمصرف
روند دریافت سوخت با کارت آزاد دچار تحول ساختاری شده و رمزهای پیشفرض و عمومی (مانند ۱۱۱۱) کاملاً بیاعتبار شدهاند. مراحل سوختگیری به ترتیب زیر انجام میشود:
مراجعه به دستگاه کارتخوان قبل از آغاز بنزینزدن
کشیدن کارت بانکی و استعلام آنلاین کد ملی صاحب کارت از طریق سامانه مانا
پرداخت مبلغ ۱,۰۰۰ تومان به شبکه بانکی به عنوان کارمزد استعلام
صدور فیش کاغذی حاوی رمز یکبارمصرف اختصاصی برای سوختگیری
وارد کردن رمز دریافتی روی پمپ بنزین و شروع سوختگیری
حذف امکان سوختگیری برای خانوارهای فاقد خودرو
یکی از ضوابط مهم در این طرح، اتصال سامانه به بانک اطلاعات مالکیت خودرو در سطح خانوار است. سیستم به گونهای برنامهریزی شده که مالکیت خودرو را به کد ملی اعضای خانواده پیوند میزند؛ بنابراین در صورتی که هیچ وسیله نقلیهای به نام اعضای یک خانوار ثبت نشده باشد، سیستم اجازه صدور رمز کارت آزاد را صادر نخواهد کرد. هدف غایی از این دادهکاوی، جمعآوری اطلاعات شفاف مصرف هر خانوار و قطع کامل دسترسی دلالان به کارتهای سوخت بینامونشان است.