به دنبال انتشار گزارش‌هایی مبنی بر عرضه غیرشفاف آیفون ۱۸ در فروشگاه‌های اینترنتی کشور و ابهام در وضعیت واردات و رجیستری این دستگاه‌ها، بخش قابل‌توجهی از این گوشی‌ها از ویترین فروشگاه‌های آنلاین معروف حذف شدند.
به گزارش پلازا به نقل از تسنیم، این اقدام در تاریخ ۱۴ مهر ۱۴۰۵ در حالی صورت گرفت که طی روزهای اخیر، عرضه علنی این محصولات با وجود عدم شفافیت در رویه‌های قانونی، سوالات جدی را برای کاربران و نهادهای نظارتی ایجاد کرده بود.
حذف ناگهانی از بازار آنلاین
بازار تلفن همراه در روزهای اخیر با حاشیه‌های جدی درباره نحوه ورود آیفون ۱۸ مواجه بوده است. فروشگاه‌های اینترنتی که پیش‌تر این مدل را به صورت علنی برای فروش عرضه کرده و حتی شرایط فروش اقساطی برای آن فراهم کرده بودند، اکنون در اقدامی هماهنگ این محصولات را از ویترین آنلاین خود برداشته‌اند. در برخی پلتفرم‌ها، کالا از حالت «قابل خرید» خارج شده و در موارد دیگر، اطلاعات مربوط به این گوشی‌ها به‌طور کامل از صفحه فروش حذف شده است. این ناپدید شدن، پرسش‌های تازه‌ای را درباره چگونگی ورود این گوشی‌ها به شبکه فروش رسمی کشور ایجاد کرده است.
چرا آیفون ۱۸ خبرساز شد؟
نکته اصلی این چالش، تفاوت میان حضور یک محصول در ویترین فروشگاهی و قانونی بودن آن است. واردات تجاری گوشی تلفن همراه در ایران نیازمند طی کردن فرآیندهای دقیقی شامل ثبت سفارش، اظهار گمرکی، پرداخت حقوق و عوارض و نهایتاً ثبت و فعال‌سازی (رجیستری) است. اگر کالایی خارج از مسیر تجاری و به عنوان کالای مسافری وارد شود نیز باید ضوابط گمرکی و هزینه رجیستری آن رعایت شود. پرسش کاربران این بود که گوشی‌هایی که وضعیت رجیستری یا مسیر واردات رسمی آن‌ها برای مصرف‌کننده مبهم است، چگونه مجوز عرضه عمومی در فروشگاه‌های اینترنتی معتبر را دریافت کرده‌اند؟
فراتر از یک حذف ساده
حذف این محصولات از سایت‌های فروش، به‌تنهایی به معنای تعیین‌تکلیف منشأ کالا یا قانونی بودن آن نیست. کارشناسان معتقدند این اقدام نباید نقطه پایان پرونده تلقی شود. اگر این گوشی‌ها فاقد رویه رسمی واردات باشند، باید مشخص شود که این کالاها از چه مسیری وارد کشور شده‌اند، چه کسانی در تأمین و توزیع آن نقش داشته‌اند و از منظر تبادلات مالی، آیا با مسائل مربوط به پولشویی در ارتباط بوده‌اند یا خیر. این اتفاق فراتر از یک تخلف در سطح بازار، نشانه وجود یک خلأ نظارتی در زنجیره واردات تا عرضه است.
مسئولیت نهادهای نظارتی و فروشگاه‌ها
انتظار می‌رود ستاد مبارزه با قاچاق کالا و ارز و سایر دستگاه‌های مسئول، درباره منشأ آیفون‌های ۱۸ که تا همین چند روز پیش در دسترس بوده‌اند، شفاف‌سازی کنند. فروشگاه‌هایی که اقدام به عرضه کالای مشکوک به قاچاق کرده‌اند نیز مسئولیت مستقیم دارند؛ چرا که حذف محصول از ویترین، بدون پاسخگویی درباره نحوه تأمین و مسئولیت عرضه‌کننده، ابهامات را برطرف نخواهد کرد. برخورد با عوامل این زنجیره، از واردکنندگان تا فروشندگان متخلف، برای بازگرداندن نظم به بازار و اطمینان خاطر مصرف‌کنندگان، ضرورتی غیرقابل‌انکار است.