در حالی که سینمای ایران به روزهای پایانی سال نزدیک میشود، نشانههای رکود در گیشه بیش از هر زمان دیگری خودنمایی میکند؛ از افت محسوس فروش فیلمها گرفته تا کاهش تولید و نگرانی جدی سالنداران و پخشکنندگان نسبت به آینده اکران.
فعالان این حوزه معتقدند ترکیبی از مشکلات اقتصادی، شرایط اجتماعی، افت کیفیت برخی آثار و رقابت جدی شبکه نمایش خانگی باعث شده سینما بهتدریج از اولویتهای فرهنگی خانوادهها کنار برود.
در گفتوگو با دو فعال سینمایی، تصویری نگرانکننده از وضعیت فعلی اکران ترسیم شده است؛ وضعیتی که به گفته آنها با ریزش بیش از ۵۰ درصدی مخاطبان، افزایش هزینههای تولید و تبلیغات، ضعف فیلمنامهها و کاهش جذابیت آثار، به مرحلهای بحرانی رسیده است.
اسفند؛ ماه کمرونق سینما
محمد قنبری مدیر سینما مگامال با اشاره به شرایط اکران در ماههای پایانی سال گفت: اسفندماه بهطور سنتی یکی از ضعیفترین دورهها برای نمایش فیلمهاست، زیرا همزمانی با جشنواره فیلم فجر و نزدیکی به تعطیلات نوروز باعث میشود تهیهکنندگان آثار پرفروش خود را برای اکران نوروزی نگه دارند.
او توضیح داد: در سالهای گذشته برخی فیلمها بهدلیل موفقیت جشنوارهای در همین بازه اکران میشدند، اما حالا بیشتر آثار از قبل برای نوروز برنامهریزی میشوند و اسفند عملاً به دورهای کمرمق تبدیل شده است.
کیفیت؛ حلقه گمشده گیشه
قنبری درباره احتمال تأثیر اکران فیلمهای توقیفی بر فروش سینماها گفت: چنین آثاری ممکن است در ابتدا کنجکاوی مخاطب را برانگیزند، اما مسئله اصلی کیفیت است. مشکل امروز سینما از مرحله فیلمنامه و صدور پروانه ساخت آغاز میشود.
او افزود: بسیاری از فیلمهای کمدی و اجتماعی از نظر قصه و ساختار فنی ضعیف هستند و الگوهای تکراری سالهای قبل را بازتولید میکنند. همین موضوع باعث شده مخاطب انگیزهای برای رفتن به سینما نداشته باشد.
فشار اقتصادی و تهدید تعطیلی سالنها
مدیر سینما مگامال با اشاره به وضعیت معیشتی مردم گفت: هزینه سینما رفتن فقط بلیت نیست؛ خوراکی، رفتوآمد و سایر مخارج هم در تصمیم خانوادهها تأثیر دارد. در مجموع فشار اقتصادی باعث کاهش استقبال شده است.
او هشدار داد: اگر این روند ادامه پیدا کند، برخی سالنها ممکن است مجبور به تعطیلی موقت یا تعدیل نیرو شوند، چراکه هزینههایی مانند اجاره، مالیات، آب و برق بسیار بالاست و فروش نامنظم پاسخگوی این مخارج نیست.
قنبری تأکید کرد: تنها راه نجات سینما، تولید آثار باکیفیت و جذاب با حضور فیلمسازان و بازیگران شاخص است. اگر فیلم خوب ساخته شود، مخاطب حتی در شرایط سخت هم به سالن بازمیگردد.
ریزش ۶۰ درصدی مخاطبان
در ادامه، حمید اسحاقی مدیر پخش شرکت مهرگان فیلم از کاهش شدید مخاطبان خبر داد و گفت: میزان تماشاگران سینما طی سالهای اخیر روندی نزولی داشته و در برخی مقاطع به ۵۰ تا ۶۰ درصد کاهش رسیده است.
او با اشاره به شرایط اجتماعی و اقتصادی کشور اظهار کرد: بسیاری از مردم ترجیح میدهند اوقات فراغت خود را در خانه بگذرانند و همین مسئله به افت محسوس فروش فیلمها منجر شده است.
تکرار در کمدیها و دلزدگی مخاطب
اسحاقی با انتقاد از وضعیت فیلمهای کمدی گفت: مخاطبان از تکرار بازیگران و فرمولهای مشابه خسته شدهاند. بسیاری از کمدیها فاقد داستان منسجم و جذابیت تازه هستند.
به گفته او، تماشاگر امروز به دنبال فیلمی است که علاوه بر سرگرمی، روایت قوی و ترکیب بازیگری متفاوت داشته باشد.
سودی که به دست نمیآید
مدیر پخش مهرگان فیلم درباره وضعیت اقتصادی آثار سینمایی گفت: حتی فیلمی که حدود ۱۴۰ میلیارد تومان فروش داشته، هنوز به سوددهی نرسیده است؛ زیرا پس از کسر سهم سالندار، مالیات و هزینههای تبلیغات، تنها حدود یکسوم مبلغ به سرمایهگذار بازمیگردد.
او افزود: هزینه تولید و تبلیغات در سالهای اخیر بهطور چشمگیری افزایش یافته است.
بلیت ارزان، هزینههای سنگین
اسحاقی معتقد است افزایش قیمت بلیت میتواند به اقتصاد سینما کمک کند و گفت: در حالی که قیمت بسیاری از کالاها افزایش یافته، بهای بلیت سینما هنوز متناسب با هزینه تولید نیست.
او همچنین تأکید کرد: حمایت از فیلمهای ضعیف باعث تداوم تولید آثار کمکیفیت میشود و به بدنه سینما آسیب میزند.
اکران آنلاین؛ ضربه پنهان به گیشه
وی نمایش همزمان آنلاین و سینمایی را یکی از عوامل افت فروش دانست و پیشنهاد داد: باید فاصله زمانی چندماهه میان اکران و عرضه در شبکه نمایش خانگی ایجاد شود تا از ریزش بیشتر مخاطب جلوگیری شود.
اسحاقی در پایان گفت: با توجه به شرایط فعلی، فعلاً برنامهای برای پخش فیلم جدید نداریم و تصمیمگیری را به سال آینده موکول کردهایم.
منبع/ خبرگزاری مهر
