بازار سکه و طلا در ایران همواره با اختلاف نرخ خرید و فروش مواجه است و این شکاف به عواملی متعددی از جمله نوسانات قیمت جهانی طلا، نرخ ارز، عرضه و تقاضای داخلی و سیاست‌های صنفی وابسته است.
اختلاف نرخ میان هم‌صنف‌ها و مردم
نادر بذرافشان، رئیس اتحادیه فروشندگان و سازندگان طلا، جواهر و نقره تهران، در گفت‌وگو با ایسنا توضیح داد: «در شرایط عادی، خرید سکه میان هم‌صنف‌ها با اختلاف یک میلیون تومان و خرید از مردم عادی با اختلاف حدود دو میلیون تومان انجام می‌شود. اما در دوره‌های پرنوسان بازار، این فاصله به دلیل ریسک‌های اقتصادی و نوسانات شدید قیمت، افزایش می‌یابد.»
نقش نوسانات و ریسک در کارمزد معاملات
کارمزد خرید و فروش سکه تحت تأثیر هزینه‌های واحدهای صنفی، ریسک نگهداری موجودی و نوسانات لحظه‌ای بازار تعیین می‌شود. زمانی که قیمت‌ها با سرعت تغییر می‌کنند، واحدهای صنفی برای پوشش ریسک، اختلاف نرخ بیشتری لحاظ می‌کنند و در نتیجه معامله‌کنندگان، به ویژه فروشندگان حقیقی، هزینه بیشتری متحمل می‌شوند.
چالش نظارت بر صرافی‌ها
بذرافشان همچنین به فعالیت صرافی‌هایی اشاره کرد که زیر نظر بانک مرکزی مجوز دارند اما خارج از نظارت اتحادیه عمل می‌کنند: «این واحدها ممکن است نرخ‌های متفاوتی نسبت به بازار آزاد اعلام کنند و این اختلاف باعث سردرگمی خریداران و ایجاد رفتارهای هیجانی در بازار می‌شود. تا زمانی که نظارت یکپارچه شکل نگیرد، شکاف قیمت‌ها همچنان بخشی از واقعیت بازار سکه ایران خواهد بود.»
جمع‌بندی
در مجموع، نرخ خرید و فروش سکه تحت تأثیر چند عامل کلیدی قرار دارد:
نوسانات قیمت جهانی طلا
تغییرات نرخ ارز
عرضه و تقاضای داخلی
ریسک اقتصادی و ساختار کارمزدی معاملات
فعالیت واحدهای تحت نظارت بانک مرکزی و اتحادیه طلا
تا زمانی که نظارت هماهنگ میان نهادهای مرتبط ایجاد نشود و بازار با نوسانات مقطعی مواجه باشد، اختلاف نرخ‌ها بخشی جدایی‌ناپذیر از معاملات سکه در ایران خواهد بود.
منبع/ایسکا نیوز