از ابتدای مردادماه ۱۴۰۵، استان کرمان به عنوان پیشقراول یک طرح ملی، تغییرات گستردهای را در ساختار توزیع سوخت تجربه خواهد کرد.
به گزارش پلازا به نقل از اقتصاد آنلاین، این اقدام که با هدف مدیریت مصرف، مقابله با قاچاق و حذف صفهای طولانی در پمپبنزینها طراحی شده، به معنای خداحافظی با «کارتهای سوخت عمومی» و ورود رسمی لایه جدیدی از سوخت با نرخ ۵ هزار تومان به کارتهای شخصی است.
ساختار سه لایه توزیع سوخت؛ تغییرات جدید در کارتهای شخصی
بر اساس مصوبه جدید که از اول مردادماه اجرایی میشود، سهمیه سوخت خودروها در سه لایه مجزا و مشخص روی کارتهای سوخت شخصی بارگذاری خواهد شد. این تغییرات اگرچه حجم کلی سهمیه را تغییر نمیدهد، اما دسترسی به سوخت را هوشمندتر میکند:
لایه اول (نرخ ۱۵۰۰ تومانی): این سهمیه یارانهایِ همیشگی است که قابلیت ذخیرهسازی تا سقف سه ماه را برای مالکان خودرو حفظ میکند.
لایه دوم (نرخ ۳۰۰۰ تومانی): سهمیه نیمهیارانهای که برخلاف لایه اول، قابلیت ذخیرهسازی ندارد و در صورت عدم مصرف تا پایان ماه، سوخت میشود.
لایه سوم (نرخ ۵ هزار تومانی): این لایه جدیدترین بخش طرح است که در واقع جایگزینِ کارتهای سوخت آزاد جایگاهها شده است. سهمیه اضطراری با نرخ ۵ هزار تومان در کارت شخصی تعریف شده و فاقد قابلیت انتقال به ماه بعد است.
حذف کارتهای آزاد؛ استراتژی دولت برای مقابله با قاچاق و صفنشینی
مهمترین بخش این طرح، حذف کامل کارتهای سوخت آزاد (عمومی) از پمپبنزینهاست. طبق گفته مدیران شرکت ملی پخش فرآوردههای نفتی منطقه کرمان، وجود کارتهای آزاد در جایگاهها همواره منشأ اصلی شکلگیری صفهای طولانی و ناهماهنگی در توزیع سوخت بود. با انتقال سهمیه اضطراری به کارتهای شخصی، هر خودرو هویت سوختی مشخصی پیدا میکند که امکان رصد دقیق مصرف را برای نهادهای نظارتی فراهم میسازد. استاندار کرمان نیز تأکید کرده است که این طرح، پس از مطالعات دقیق و تایید مراجع ملی، با هدف توزیع عادلانه و شفافسازی مصرف سوخت در مبادی مرزی و مناطق پرمصرف عملیاتی شده است.
تسریع در صدور کارتهای سوخت؛ وعده ۴۸ ساعته برای مالکان
یکی از نگرانیهای اصلی در اجرای این طرح، زمانبر بودن صدور کارتهای سوخت شخصی بود. برای رفع این چالش، شرکت پخش فرآوردههای نفتی کرمان با فعالسازی دستگاههای صدور آنی کارت در شهرهای کلیدی استان از جمله جیرفت، کهنوج، سیرجان، زرند، شهربابک و بم، زمان انتظار برای دریافت کارت را به کمتر از ۴۸ ساعت کاهش داده است. بر اساس گزارشهای رسمی، بیش از یک هزار کارت سوخت صادر شده در حال حاضر آماده تحویل است و مالکان خودروها باید با مراجعه به نواحی مربوطه، کارت خود را تحویل بگیرند.
ابهام در وضعیت سوختگیری خودروهای مسافری و عبوری
با وجود تمام تدابیر اندیشیده شده، کارشناسان حوزه انرژی نسبت به یک خلاء بزرگ در این طرح هشدار میدهند: وضعیت خودروهای مسافری و عبوری که کارت کدینگ استان کرمان را ندارند. در حالی که حذف کارتهای آزاد، استفاده از بنزین را برای شهروندان محلی به کارت شخصی محدود میکند، هنوز سازوکار شفافی برای تامین سوخت مسافران در جایگاههای این استان اعلام نشده است. این موضوع میتواند در هفتههای آینده چالشهای جدیدی را برای شبکه توزیع سوخت ایجاد کند که نیازمند اطلاعرسانی دقیقتر از سوی مسئولان است.