در شرایطی که دولت بهدنبال راهکارهایی برای جبران افزایش قیمت کالاهای اساسی و تقویت قدرت خرید خانوارهاست، یکی از سناریوهای جدی روی میز، بازنگری در فهرست دریافتکنندگان کالابرگ الکترونیکی است.
به گزارش پلازا و به نقل از تسنیم، وزارت امور اقتصادی و دارایی مأمور شده فهرست مالکان خودروها و املاک لوکس را برای حذف از جمع مشمولان کالابرگ تهیه و به وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی ارائه کند.
افزایش قیمت کالاهای اساسی و فشار بر اعتبار کالابرگ
بررسیها نشان میدهد در ماههای اخیر، قیمت برخی کالاهای مشمول کالابرگ الکترونیکی بین ۲۰ تا ۳۰ درصد افزایش یافته است؛ موضوعی که باعث شده اعتبار فعلی یک میلیون تومانی کالابرگ برای دهکهای مشمول، بخشی از کارایی اولیه خود را از دست بدهد.
به همین دلیل، در جلسات کارشناسی دولت، سناریوهای مختلفی برای افزایش اعتبار کالابرگ مورد بررسی قرار گرفته است. هدف این سناریوها، حفظ قدرت خرید دهکهای پایین و کمک به تأمین سبد کالای اساسی خانوارهای هدف عنوان میشود. با این حال، محدودیت منابع مالی باعث شده دولت بهجای افزایش مستقیم هزینهها، ابتدا سراغ اصلاح جامعه هدف و حذف خانوارهای پردرآمد برود.
حذف پردرآمدها؛ سناریوی اصلی برای تأمین منابع
بر اساس اطلاعات منتشرشده، یکی از مهمترین گزینههای دولت، حذف بخشی از خانوارهای برخوردار از فهرست دریافتکنندگان کالابرگ و اختصاص منابع آزادشده به دهکهای پایین درآمدی است.
در این سناریو، دولت تلاش میکند بهجای افزایش بار مالی، منابع موجود را با دقت بیشتری میان خانوارهای نیازمند توزیع کند. به بیان دیگر، حذف خانوارهایی که از توان مالی بالاتری برخوردارند، میتواند امکان افزایش اعتبار کالابرگ یا گسترش حمایت از اقشار کمدرآمد را فراهم کند.
مأموریت وزارت اقتصاد برای شناسایی مالکان داراییهای لوکس
در همین راستا، وزارت اقتصاد موظف شده است با استفاده از دادههای موجود در پایگاههای مالیاتی، فهرست افراد و خانوارهای دارای املاک و خودروهای لوکس را استخراج و برای بررسی حذف از فهرست دریافتکنندگان کالابرگ یک میلیون تومانی به وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی ارسال کند.
این اقدام بخشی از فرآیند هدفمندتر شدن پرداخت یارانههای کالابرگ ارزیابی میشود؛ فرآیندی که هدف آن، هدایت منابع محدود حمایتی به سمت خانوارهایی است که بیشترین نیاز را به این حمایت دارند.
معیارهای جدید برای شناسایی ثروتمندان
یکی از نکات مهم این بازنگری، تغییر سقف ارزش داراییهای لوکس در قانون بودجه ۱۴۰۵ است. بر اساس قانون بودجه سال گذشته، خودروهای با ارزش کمتر از ۵ میلیارد تومان و املاک با ارزش کمتر از ۵۰ میلیارد تومان مشمول مالیات خودرو و ملک لوکس نبودند.
اما در قانون بودجه ۱۴۰۵ این سقفها افزایش یافته است. طبق معیارهای جدید:
خودروهای با ارزش بیش از ۷.۵ میلیارد تومان
املاک با ارزش بیش از ۷۵ میلیارد تومان
بهعنوان دارایی لوکس شناخته میشوند و مشمول مالیات خواهند بود. همین اطلاعات قرار است مبنای اولیه شناسایی خانوارهای پردرآمد برای بازنگری در فهرست مشمولان کالابرگ باشد.
حدود ۲۵۰ هزار خانوار در فهرست داراییهای لوکس
آمارهای سال گذشته نشان میدهد حدود ۲۵۰ هزار خانوار دارای خودرو یا ملک لوکس بودهاند و در فهرست مشمولان مالیات بر داراییهای لوکس قرار گرفتهاند. حالا با تغییر سقف ارزش داراییها، وزارت اقتصاد باید فهرست جدید این خانوارها را نهایی کند تا مبنای تصمیمگیری درباره حذف از فهرست کالابرگ قرار گیرد.
البته کارشناسان تأکید میکنند که مالکیت خودرو و ملک لوکس بهتنهایی نمیتواند معیار کاملی برای سنجش وضعیت اقتصادی خانوارها باشد و لازم است شاخصهای دیگری مانند درآمد، گردش مالی، داراییهای سرمایهای و سایر اطلاعات اقتصادی نیز در فرآیند دهکبندی مورد توجه قرار گیرد.
کالابرگ در آستانه بازطراحی
با توجه به رشد قیمت کالاهای اساسی، بهنظر میرسد دولت ناگزیر به اصلاح سازوکار حمایت معیشتی شده است. در این میان، حذف خانوارهای برخوردار از فهرست مشمولان، به یکی از مهمترین گزینهها برای تأمین منابع لازم جهت افزایش اعتبار کالابرگ تبدیل شده است.
اگر این سناریو نهایی شود، منابع حاصل از حذف خانوارهای پردرآمد میتواند برای افزایش اعتبار کالابرگ دهکهای پایین یا گسترش پوشش حمایتی مورد استفاده قرار گیرد؛ اقدامی که همزمان دو هدف مهم یعنی هدفمندتر شدن یارانهها و حفظ قدرت خرید خانوارهای کمدرآمد را دنبال خواهد کرد.
اکنون باید دید پس از تکمیل فهرست وزارت اقتصاد، وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی چه تعداد از خانوارها را از فهرست دریافتکنندگان کالابرگ حذف خواهد کرد و آیا این اقدام میتواند زمینه افزایش اعتبار کالابرگ یک میلیون تومانی را فراهم کند یا خیر.