قطع مستمری یا لغو حکم بازنشستگی، از جمله موضوعاتی است که همواره برای بخشی از بازنشستگان تأمین اجتماعی دغدغهساز بوده؛ بهویژه در شرایطی که برخی تصور میکنند صندوقهای بیمهگر میتوانند بهصورت مستقیم و یکجانبه نسبت به توقف پرداختها اقدام کنند.
به گزارش پلازا به نقل از فارس، بررسی مقررات و رویههای حقوقی نشان میدهد که سازمان تأمین اجتماعی و سایر صندوقهای بیمهای، پس از صدور حکم بازنشستگی، اختیار لغو آن یا قطع مستمری را بدون طی مسیر قانونی و اخذ رأی از مرجع صالح قضایی ندارند. بر این اساس، هرگونه توقف مستمری خارج از چارچوب قضایی، از منظر قانونی قابل اعتراض و پیگیری خواهد بود.
قطع مستمری در چه شرایطی امکانپذیر است؟
مطابق قوانین، زمانی که شرایط قانونی بازنشستگی احراز شود، سازمان تأمین اجتماعی یا سایر صندوقهای بیمهای نسبت به صدور حکم بازنشستگی و برقراری مستمری اقدام میکنند. اما همین اختیار، به معنای اجازه برای لغو یکجانبه حکم یا توقف پرداخت مستمری نیست.
در واقع، قطع مستمری یا لغو حکم بازنشستگی تنها در صورتی امکانپذیر است که مرجع صالح قضایی در این باره رأی صادر کرده باشد. بنابراین، تصمیمگیری مستقل صندوق بیمهگر برای حذف مستمری، مبنای قانونی ندارد.
تأمین اجتماعی نمیتواند رأساً مستمری را متوقف کند
بر اساس تفسیر حقوقی موجود، سازمان تأمین اجتماعی و دیگر صندوقهای بیمهای نمیتوانند بدون حکم قضایی، حکم بازنشستگی صادرشده را باطل کنند یا پرداخت مستمری را متوقف سازند.
این موضوع از آن جهت اهمیت دارد که برخی بازنشستگان ممکن است در صورت بروز اختلاف یا ابهام در پرونده بیمهای خود، نگران از دست رفتن حقوق ماهانهشان باشند. اما قانون در این بخش، صراحت دارد و اختیار نهایی را به مرجع قضایی داده است، نه نهاد بیمهگر.
اگر مستمری بدون حکم قضایی قطع شود چه باید کرد؟
در صورتی که سازمان تأمین اجتماعی یا هر صندوق بیمهای دیگری بدون اخذ رأی از مرجع صالح قضایی، اقدام به قطع مستمری یا لغو حکم بازنشستگی کند، این اقدام از نظر قانونی فاقد وجاهت است.
در چنین شرایطی، بازنشسته میتواند از طریق مراجع ذیصلاح نسبت به این تصمیم اعتراض کند و حقوق قانونی خود را پیگیری کند. همچنین امکان مطالبه برقراری مجدد مستمری و پیگیری مطالبات مرتبط تا زمان بازگشت پرداختها وجود دارد.
رأی وحدت رویه چه میگوید؟
این موضوع پیشتر نیز در رأی وحدت رویه شماره ۱۳۷ مورخ ۵ اردیبهشت ۱۳۷۹ مورد تأکید قرار گرفته است. در این رأی، بر ضرورت صدور حکم از سوی مرجع صالح قضایی برای قطع مستمری یا لغو حکم بازنشستگی تصریح شده است.
استناد به این رأی، جایگاه حقوقی بازنشستگان را در برابر تصمیمات احتمالی خارج از چارچوب قانونی تقویت میکند و نشان میدهد هرگونه تغییر در وضعیت مستمری، باید از مسیر رسمی و قضایی عبور کند.