چرا در بهار ۱۴۰۵ خرید طلا و سکه یک سرمایه‌گذاری امن نیست؟

تحولات اخیر بازار نشان می‌دهد معادله همیشگی سرمایه‌گذاری در ایران در حال تغییر است و نشانه‌هایی از جابه‌جایی اولویت‌ها دیده می‌شود.

تا همین چند ماه پیش وقتی صحبت از سرمایه‌گذاری به میان می‌آمد همان اول کار به صرافی، چک کردن قیمت لحظه‌ای طلای ۱۸ عیار، بررسی اعداد و ارقام کانال‌های تلگرامی و تحلیل‌های مربوط به پیش‌بینی قیمت دلار فکر می‌کردیم. این فرمول سال‌ها کار می‌کرد و کافی بود کسی دلار بخرد، آن را نگه دارد و در بازه‌ای مشخص سود به جیب بزند، اما در ۳ ماه اخیر، اقتصاد ایران شاهد پدیده‌ای نادر است و یک تغییر جهت بزرگ را تجربه می‌کند که باعث می‌شود خریداران دلار و طلا نه تنها سود نکنند بلکه قدرت خریدشاندر برابر تورم افسارگسیخته کالا‌های مصرفی را از دست بدهند. اگر دنبال بهترین سرمایه‌گذاری در بهار ۱۴۰۵ هستید، باید با این واقعیت جدید کنار بیایید و بپذیرید که بازی عوض شده است.

دلار و طلا همیشه در اقتصاد ایران به عنوان لیدر بازار شناخته می‌شدند. یعنی وقتی دلار گران می‌شد، چند روز بعد همه چیز (از قیمت یک بسته ماکارونی تا هزینه تعمیر ماشین) خودش را با آن تطبیق می‌داد، اما در ۳ ماه اخیر، این روند دچار اختلال شده است.

ما امروز شاهد بیش‌فعالی تورم کالا‌های مصرفی هستیم و می‌بینیم با سرعتی بیشتر از نرخ رشد دارایی‌های ارزی و طلا حرکت می‌کند. قیمت دلار و طلا در همین مدت نوسان محدودی داشته یا به دلیل فضای سیاسی و اخبار مذاکرات، جنگ و آتش‌بس دنده‌عقب گرفته است، اما قیمت یخچال، ماشین، لوازم الکترونیک و پوشاک همچنان با سرعت زیاد به جلو حرکت می‌کند.

پایان سلطه دلار و طلا؛ چرا باید فرمول قدیمی را کنار بگذاریم؟

وقتی می‌گوییم طلا و دلار دیگر در صدر لیست سرمایه‌گذاری نیستند، اصلاً به این معنا نیست که بی‌ارزش شده‌اند. در اصل می‌خواهیم بگوییم که بازدهی کوتاه‌مدت آنها نسبت به حفظ قدرت خرید کالا‌های ضروری پایین آمده است.

دلیل این اتفاق تا حد زیادی روشن است:

اشباع روانی: هیجان روانی بازار ارز و طلا تا حد زیادی پیش‌خور شده است. به این معنا که تکرار جنگ، مذاکرات و آتش‌بس باعث شده، دیگر جهش‌های هیجانی (مثل آنچه در سال‌های گذشته دیدیم) رخ ندهد.

فشار هزینه‌های تولید: تورم کالا‌های مصرفی که برخلاف طلا در هزینه‌های داخلی تولید ریشه دارد (مثل هزینه انرژی، دستمزد، حمل‌ونقل و تورم انتظاری) به شدت بالا رفته است. تجربه نشان داده این هزینه‌ها را نمی‌توان با دستور و توافق سیاسی پایین آورد.

بیایید تصور کنیم ۵۰ میلیون تومان پول نقد دارید. در مدل ذهنی قدیمی، این پول را بدون فکر و لحظه‌ای تردید تبدیل به طلا می‌کردید تا ارزشش حفظ شود. اما حالا واقع‌بینی باعث می‌شود با همان هدف حفظ ارزش پول، سمت خرید چیزی که قیمتش مدام نوسانات ناچیز را تجربه می‌کند و امکان دارد در ۲-۳ ماه آینده به دلیل اخبار سیاسی اصلاح قیمت (کاهش) داشته باشد، نرویم.

در عوض باید به خرید کالای بادوام فکر کنیم. یخچال، ماشین لباسشویی، لپ‌تاپ و حتی خودرو! اینها کالا‌هایی هستند که مصرف می‌شوند، اما در عین حال می‌توانند «سرمایه» به حساب بیایند، چون این کالا‌ها دچار تورم واقعی شده‌اند و احتمال اینکه قیمتشان دوباره پایین بیاید تقریباً صفر است.

سوداگری یا حفظ قدرت خرید؛ بهترین روش مدیریت سرمایه

خیلی از ما بین این دو مفهوم گیج می‌شویم. سوداگری در بازار طلا و دلار یعنی دست به خرید بزنید به امید اینکه فردا آنها را گران‌تر بفروشید. در بازار فعلی این تکنیک پرریسک است، چون اگر مذاکرات به نتیجه ملموسی برسد، بازار ارز می‌تواند نوسان کاهشی داشته باشد.

حفظ قدرت خرید با خرید کالا‌های بادوام یعنی آنچه نیاز دارید را امروز با قیمت فعلی بخرید. وقتی شما برای خرید یک یخچال اقدام می‌کنید که امروز ۳۰ میلیون است و ۳ ماه دیگر ۴۰ میلیون خواهد شد، در واقع ۱۰ میلیون تومان سود کرده‌اید. این سود، واقعی است و نسبت به سود حاصل از نوسان‌گیری دلار دردسر کمتری دارد.

بهترین سرمایه‌گذاری در بهار ۱۴۰۵؛ چرا خرید طلا و دلار دیگر سودآور نیست؟ (۱) اگر با خرید دلار و طلا دنبال نوسان‌گیری هستید، احتمالاً در ۲-۳ ماه آینده ناامید خواهید شد.

پیش‌بینی بازار در بهار ۱۴۰۵؛ چه چیزی در انتظار سرمایه‌گذاران است؟

اگر اخبار اقتصادی را دنبال کرده باشید متوجه می‌شوید، تمرکز سیاست‌گذاران در بهار ۱۴۰۵ روی کنترل هیجانات ارزی است. از سوی دیگر، تورم تولیدکننده چشمگیر به نظر می‌رسد. تولیدکننده داخلی در چنین فضایی مجبور است قیمت نهایی محصولش را بالا ببرد تا بتواند هزینه‌هایش را پوشش دهد. این روند حتی اگر قیمت دلار در بازار آزاد ثابت بماند، ادامه خواهد داشت.

هشدار به معامله‌گران؛ چرا الان زمان مناسبی برای خرید طلا و دلار نیست؟

اگر با خرید دلار و طلا دنبال کسب سود سریع (نوسان‌گیری) هستید، احتمالاً در ۲-۳ ماه آینده ناامید خواهید شد. اخبار تکراری مربوط به جنگ، آتش‌بس و مذاکرات، سرمایه‌گذاران را به سمت در پیش گرفتن احتیاط سوق داده است.

دلالان بزرگ در این فضا ریسک نمی‌کنند و تقاضای سفته‌بازی پایین می‌آید. در نتیجه قیمت طلا و دلار ممکن است درجا بزند یا اصلاح شود. واقعا دوست دارید پولتان را در بازاری بگذارید که احتمال درجا زدنش زیاد است؟

راهنمای عملی بهترین سرمایه‌گذاری در بهار ۱۴۰۵

حالا که وضعیت را درک کردیم، بیایید ببینیم از این به بعد چه باید کرد. لیست زیر شامل پیشنهادات کاربردی است و می‌تواند کمک کند در بازار متلاطم فعلی کمتر دچار ضرر و زیان شوید.

نیازسنجی کنید: لیست تمام وسایل الکترونیک، خانگی، یا حتی تعمیرات اساسی خودرو یا خانه را بنویسید. هر چیزی که قرار است در یک سال آینده بخرید باید اولویت امروز شما باشد.

از تعویق خرید پرهیز کنید: بزرگترین اشتباه در بهار ۱۴۰۵ این است که بگویید صبر می‌کنم تا ببینم اوضاع چه می‌شود. در اقتصاد ایران، صبر کردن به معنای گران‌تر خریدن در روزها، هفته‌ها و ماه‌های آینده است. تورم کالا‌های بادوام، اصلا رحم و مروت ندارد!

طلا و دلار را برای پس‌انداز بلندمدت بگذارید، نه سود کوتاه‌مدت: اگر هدفتان پس‌انداز برای ۵ سال آینده است، طلا همچنان می‌تواند گزینه‌ای امن باشد، اما اگر ۵۰ میلیون دارید و بین خرید یک کالای مصرفی ضروری یا خرید سکه مردد هستید قطعا باید اولی را انتخاب کنید.

چرا کالا‌های بادوام مثل خودرو و لوازم خانگی برنده تورم هستند؟

درست است که قیمت کالا‌های مصرفی با دلار بالا می‌رود، اما تفاوت اینجاست که این دسته کالا‌ها چسبندگی قیمت دارند. یعنی وقتی قیمت ماشین یا یخچال بالا می‌رود، به خاطر هزینه‌های تولید و دستمزد‌ها به سختی پایین می‌آید. در عوض دلار و طلا، شدیداً به اخبار حساس است، قیمت آنها به راحتی دچار حباب می‌شود و به همان راحتی نیز حباب قیمتشان می‌ترکد.

به عبارت ساده‌تر طلا ممکن است حباب داشته باشد و با یک خبر مثبت، قیمتش پایین بیاید، اما قیمت ماشین و لوازم‌خانگی کمتر تحت تاثیر حباب قرار می‌گیرد و هیچ تولیدکننده‌ای معمولا راضی نمی‌شود تا زمان کاهش هزینه‌های تولید، قیمت محصول خود را پایین بیاورد. حداقل در وضعیت فعلی اقتصاد ایران چنین اتفاقی بسیار بعید به نظر می‌رسد.

جدول مقایسه بازدهی دلار و طلا با خودرو

نکته: همان‌طور که در جدول بالا مشاهده می‌کنید، طلا (۱۸ عیار) در بازه ۳ ماهه با ۸.۲۴ درصد رشد، بیشترین بازدهی را داشته است. دلار و سکه امامی هم به ترتیب ۵.۴۷ درصد و ۵.۹۵ درصد رشد را تجربه کرده‌اند و عملا درجا زده‌اند، اما در همین بازه زمانی، قیمت کارخانه بعضی انواع خودرو ۵۰ درصد افزایش پیدا کرده است.

توصیه نهایی؛ در بهار ۱۴۰۵ چگونه خرید کنیم؟

اقتصاد ایران در بهار ۱۴۰۵ می‌خواهد با زبان بی‌زبانی بگوید وقتش رسیده از فکر یک‌شبه پولدار شدن با دلار و طلا بیرون بیاییم، چون این بازار‌ها دیگر قادر نیستند به واسطه هر خبری، سود‌های نجومی برای سرمایه‌گذاران به ارمغان بیاورند.

اگر می‌خواهید در بهار ۱۴۰۵ بهترین تصمیم را بگیرید، باید چشمتان را از روی نمودار‌های قیمت صرافی‌ها بردارید و به اطرافتان نگاه کنید. اگر یخچال‌تان قدیمی شده، یک دستگاه نو بخرید. اگر ماشین‌تان نیازمند تعمیر است، عجله کنید. اگر قصد تعویض لپ‌تاپ یا گوشی را داشته‌اید که برای کارتان ضروری است، همین فردا سراغش بروید. بهترین سرمایه‌گذاری در بهار ۱۴۰۵ به معنای تبدیل پول نقد به دارایی‌های مصرفی است که نیاز شما را رفع می‌کنند. طلا و دلار فعلاً قرار است در سایه باقی بمانند!

منبع/اقتصاد آنلاین