در تاریخ ۳۱ ژانویه ۲۰۲۶، جان ایوانز، نویسنده خودرویی، گزارشی جذاب از ملاقات با یکی از نادرترین خودروهای جهان منتشر کرد: فولکسواگن XL1. وقتی دیوید پاور، مالک این خودرو، آن را در یک خیابان فرعی پارک میکند، رهگذران میخکوب میشوند. با آن بدنهی کشیده، چرخهای عقب پوشیده شده و درهای پروانهای که رو به بالا باز میشوند، XL1 بیشتر شبیه سفینهای است که از سال ۲۱۰۰ به زمین آمده تا خودرویی که بیش از یک دهه پیش ساخته شده است. اما زیر این پوسته فضایی، رویای یک مرد بزرگ نهفته است: فردیناند پیِش (Ferdinand Piëch)، مدیر افسانهای فولکسواگن.
داستان XL1 به اوایل دهه ۲۰۰۰ بازمیگردد؛ زمانی که پیِش رویای ساخت «خودروی یک لیتری» را در سر میپروراند. هدف، ساخت ماشینی بود که بتواند با تنها یک لیتر سوخت، ۱۰۰ کیلومتر مسافت را طی کند. نتیجه نهایی پس از ده سال تحقیق و توسعه، در سال ۲۰۱۳ به تولید محدود رسید. XL1 با مصرف سوخت ادعایی ۳۱۳ مایل بر گالنی (حدود ۰.۹ لیتر در صد کیلومتر)، مهندسی جهان را انگشتبهدهان گذاشت. راز این کارایی خیرهکننده در سه چیز بود: وزن بسیار کم، آیرودینامیک بینقص و پیشرانه هیبریدی دیزل-الکتریک.
بدنه این خودرو تماماً از فیبر کربن ساخته شده و وزن کل آن تنها ۷۹۵ کیلوگرم است. برای مقایسه، این وزن تقریباً نصف یک خودروی معمولی امروزی است. ضریب درگ (مقاومت هوا) در XL1 عدد باورنکردنی ۰.۱۸۶ است که حدود ۲.۵ برابر کمتر از یک فولکسواگن گلف مدرن است. این یعنی خودرو هوا را نمیشکافد، بلکه از میان آن میلغزد. موتور آن یک واحد دیزلی دو سیلندر ۸۰۰ سیسی با ۴۶ اسب بخار قدرت است که با یک موتور الکتریکی ۲۶ اسب بخاری جفت شده است. شاید این اعداد کم به نظر برسند، اما برای به حرکت درآوردن این پر سبکوزن کافی هستند.
با این حال، سرنوشت XL1 با بدشانسی گره خورده بود. عرضه این خودرو تقریباً همزمان شد با رسوایی بزرگ «دیزلگیت» (Dieselgate) فولکسواگن. طنز تلخ ماجرا این بود که در حالی که مهندسان VW شاهکاری را برای نجات زمین از کربن طراحی کرده بودند، مدیران شرکت درگیر تقلب در تستهای آلایندگی بودند. این موضوع باعث شد XL1 آنطور که شایستهاش بود دیده نشود. اما امروز در سال ۲۰۲۶، این خودرو به عنوان نمادی از اوج مهندسی احتراقی-هیبریدی شناخته میشود. دیوید پاور میگوید که در سفرهای طولانی واقعی، مصرف سوخت حدود ۱.۵ تا ۱.۸ لیتر در صد کیلومتر است که همچنان رکوردی دستنیافتنی برای اکثر خودروهای غیربرقی محسوب میشود. XL1 یادگاری از دورانی است که خودروسازان برای هر قطره سوخت میجنگیدند، پیش از آنکه جهان کاملاً به سمت خودروهای تمام برقی حرکت کند.