رانندگی در سمت چپ جاده ممکن است برای رانندگانی که تمام عمر خود را عادت به حرکت در سمت راست داشتهاند عجیب به نظر برسد، اما این سیستم برای میلیونها نفر در دهها کشور جهان از جمله بریتانیا، استرالیا، ژاپن و هند کاملاً عادی و استاندارد است. این تفاوت میان ترافیک راستگرد و چپگرد تصمیمی مدرن نبوده و برای خودروها ساخته نشده است، بلکه ریشههای آن به قرنها پیش، سفرهای اسبسواران، سنتهای قدیمی اروپایی، نفوذ نظامی و گسترش امپراتوریها بازمیگردد.
ریشههای تاریخی سفر در سمت چپ جاده
عملکرد نگه داشتن در سمت چپ به دوران باستان و زمانی که اسبها وسیله اصلی حملونقل بودند برمیگردد. مورخان معمولاً سفر در سمت چپ را به راستدست بودن بیشتر افراد مرتبط میدانند. حرکت در سمت چپ به مسافران اجازه میداد تا دست راست خود را به افراد غریبه نزدیکتر نگه دارند که در دوران حمل سلاح و دفاع شخصی اهمیت زیادی داشت. اسبسواران همچنین معمولاً از سمت چپ سوار حیوان میشدند که موقعیتگیری در سمت چپ را در جادههای باریک عملیتر میکرد. این عادتها قرنها پیش از ظهور خودروها شکل گرفته بود.
نقش ناپلئون در گسترش رانندگی در سمت راست در اروپا
در حالی که بریتانیا سنت سمت چپ را حفظ کرد، بخش بزرگی از قاره اروپا رویکرد متضادی را اتخاذ نمود. انقلاب فرانسه اغلب با تغییر به سمت ترافیک سمت راست مرتبط است، زیرا نگه داشتن در سمت راست با سنتهای اشرافی گذشته فاصله میگرفت. ناپلئون بناپارت بعدها به گسترش این رویه در قلمروهای تحت تصرف ارتش خود کمک کرد و این امر باعث شد کشورهای اروپایی به مرور سیستم رانندگی در سمت راست را استانداردسازی کنند.
امپراتوری بریتانیا و انتقال رانندگی چپگرد به سراسر جهان
نفوذ بریتانیا فراتر از اروپا رفت و سنتهای جادهای آن نیز با توسعه این امپراتوری منتقل شد. در بسیاری از قلمروها، رانندگی در سمت چپ به عنوان استاندارد پذیرفته شد و حتی پس از استقلال نیز حفظ گردید. ایرلند، استرالیا، نیوزیلند، هند، پاکستان، آفریقای جنوبی، مالزی و سنگاپور از جمله این مناطق هستند. ژاپن نیز با وجود عدم استعمار توسط بریتانیا، به دلیل سنتهای داخلی و نفوذ بریتانیا در دوران مدرنیزاسیون، رانندگی در سمت چپ را برگزید.
تغییرات بزرگ در قوانین ترافیکی کشورها
تغییر جهت ترافیک یک کشور کار بسیار عظیمی است، اما سابقه انجام آن وجود دارد. سوئد در ۳ سپتامبر ۱۹۶۷ در رویدادی به نام Dagen H از رانندگی در سمت چپ به سمت راست تغییر وضعیت داد. این انتقال نیازمند برنامهریزی گسترده، تابلوهای جدید و آموزش عمومی بود. ساموآ نیز در سال ۲۰۰۹ به دلایل اقتصادی و واردات خودروهای ارزانتر از استرالیا و ژاپن، مسیر خود را برعکس کرد و از راست به چپ تغییر داد.
چرا جهان همچنان به یک سیستم واحد نمیرسد؟
یکسانسازی ترافیک در سراسر جهان با وجود سفرهای بینالمللی منطقی به نظر میرسد، اما تغییر جهت نیازمند بازسازی کامل زیرساختها، تقاطعها، تابلوها، خودروها، شبکههای حملونقل عمومی و قوانین است. از آنجا که ایمنی جادهای به رفتار راننده، طراحی جاده و مدیریت سرعت بستگی دارد، هر دو سیستم میتوانند به طور مؤثر کار کنند و هزینههای سرسامآور تغییر سیستم، توجیهی برای دولتها باقی نمیگذارد.
