نوسازی یا تمدید عمر خودروی ۵۵ ساله؟ ابهامات طرح جایگزینی وانت‌های فرسوده با زامیاد EX

طرح نوسازی ۷۵۰ هزار دستگاه وانت فرسوده کشور با در نظر گرفتن تسهیلات بانکی ۱.۱ میلیارد تومانی و یارانه اسقاط ۳۰۰ میلیون تومانی در تاریخ ۱۳ آبان ۱۴۰۵ آغاز شد؛ طرحی که به‌دلیل محدود بودن انتخاب متقاضیان به پلتفرم نیم‌قرنی وانت زامیاد و نیاز به آورده نقدی بالا، انتقادات کارشناسان را به همراه داشته است.

چالش تکیه بر پلتفرم ۵۵ ساله نیسان جونیور

به گزارش پلازا و بر اساس اعلام ایدرو، مالکان وانت‌های فرسوده می‌توانند خودروی خود را با وانت نیسان زامیاد صفرکیلومتر در نسخه‌های بنزینی یا دوگانه‌سوز جایگزین کنند. ریشه فنی این محصول به نیسان جونیور بازمی‌گردد که تولید آن از سال ۱۳۴۹ در کشور آغاز شده و اکنون با گذشت بیش از ۵۵ سال، همچنان ستون فقرات حمل‌ونقل باری سبک را تشکیل می‌دهد.

اگرچه در نسخه جدید یعنی زامیاد EX تجهیزاتی نظیر سامانه کنترل پایداری، ترمز ضدقفل، سامانه ترمز اضطراری و تجهیزات کمک‌راننده نصب شده است، اما کارشناسان معتقدند نصب سامانه‌های الکترونیکی روی سازه‌ای با مهندسی قدیمی نمی‌تواند تغییر بنیادینی در ساختار بدنه، پلتفرم و ایمنی تصادفات ایجاد کند و این فرایند عملاً جایگزینی فرسوده با یک محصول قدیمی صفرکیلومتر به شمار می‌رود.

وضعیت مالی طرح و مبالغ پرداختی متقاضیان

طبق جزئیات منتشرشده، بسته حمایتی شامل ۱.۱ میلیارد تومان تسهیلات بانکی، ۳۰۰ میلیون تومان یارانه اسقاط و حدود ۴۰ تا ۶۰ میلیون تومان ارزش لاشه خودرو است. با وجود این ارقام، هزینه‌های نهایی برای خرید نسخه‌های مختلف زامیاد EX نیازمند آورده نقدی سنگین از سوی رانندگان است.

محدودیت انتخاب خریداران و لزوم تغییر سیاست‌های نوسازی

یکی از بزرگ‌ترین کاستی‌های این برنامه، نبود حق انتخاب برای اقشار مختلف رانندگان و فعالیت‌های کاری متنوع است. در شرایطی که نیازهای حمل بار شهری با فعالیت‌های روستایی یا مسافت‌های بین‌شهری تفاوت‌های اساسی دارد، اختصاص تمام منابع حمایتی به یک محصول خاص مانع از ورود مدل‌های جدید، هیبریدی و کم‌مصرف می‌شود. کارشناسان تأکید دارند که صرف اسقاط خودروها بدون ورود پلتفرم‌های مدرن و بدون رقابت بین خودروسازان، تنها تمدید عمر یک فناوری قدیمی با صرف منابع عمومی است.