سیستم های هوشمند ساختمان به دستگاه هایی گفته می شود که کارهای روزمره یک ساختمان را خودشان مدیریت می کنند. باز و بسته شدن درب پارکینگ، کنترل ورود و خروج، روشنایی مشاعات و هشدار هنگام حرکت درب، همه در این دسته جای می گیرند.
تا چند سال پیش، هر کدام از این کارها را یک نفر باید دستی انجام می داد. حالا سنسورها، بردهای کنترل و موتورها این وظایف را بین خودشان تقسیم کرده اند و با یکدیگر در ارتباط هستند. اگر اختلالی در این مجموعه پیش بیاید، فردی که می داند درب پارکینگ با چه قطعاتی کار می کند، سریع می فهمد مشکل از کجاست.
اگر تاکنون معنی تجهیزات هوشمند ساختمان برایتان مبهم بوده، با خواندن این مطلب اطلاعات خوبی از کارکرد آن ها به دست می آورید.
نقش سیستم های هوشمند در امنیت ساختمان
سیستم های هوشمند ساختمان بخش زیادی از کار امنیت را بر عهده دارند. دوربین متصل به شبکه، سنسور حرکت و قفل برقی سه ابزار پرکاربرد در این زمینه اند. هر کدام تنها نیز کار می کنند، اما وقتی به یک مرکز مشترک وصل شوند، دقت شان چند برابر می شود.
سنسوری که حرکتی را در پارکینگ می بیند، می تواند دوربین همان جا را روشن کند و برای مدیر پیامک بفرستد. این واکنش در چند ثانیه و بدون حضور کسی اتفاق می افتد. سیستم های هوشمند ساختمان روی ارتباط رمزگذاری شده کار می کنند تا سیگنال شان دستکاری نشود.
یعنی حتی اگر کسی به وای فای ساختمان دست پیدا کند، بدون رمز اختصاصی نمی تواند قفل ها را باز کند. ثبت خودکار تردد نیز مزیت دیگری است. در صورت بروز اتفاق، می توان سابقه دقیق ورود و خروج را بررسی کرد.
آشنایی با اجزای اصلی تجهیزات هوشمند در ورودی ساختمان ها
ورودی یک ساختمان هوشمند از چند قطعه تشکیل شده که هرکدام کار مشخصی دارند. موتور درب، ریل حرکتی، واحد کنترل و سنسورهای مختلف، همه با هم یک مجموعه را می سازند. اگر یکی از موارد درست کار نکند، بقیه هم دچار اختلال می شوند.
در این میان، سنسورهای تشخیص مانع از مهمترین اجزا هستند. یکی از پرکاربردترین ها در این دسته، چشمی جک پارکینگ است. این قطعه با ارسال پرتو نوری، مانع روی مسیر درب را شناسایی کرده و از برخورد جلوگیری می کند. این سنسور از دو بخش فرستنده و گیرنده تشکیل شده که باید روبروی هم نصب شوند.
در سیستم های هوشمند ساختمان، این سنسور به برد کنترل وصل است و اگر ارتباط قطع شود، درب اصلا حرکت نمی کند. این رفتار عمدی است تا خرابی سنسور به حادثه منجر نشود. بدنه چشمی از پلاستیک مقاوم به رطوبت ساخته می شود و برد دید آن بسته به مدل، بین پنج تا پانزده متر است.
چگونه فناوری های جدید کنترل تردد را ساده تر کرده اند؟
باز کردن درب پارکینگ زمانی کار خسته کننده ای بود؛ راننده باید پیاده می شد، قفل را می چرخاند و دوباره سوار می شد. امروز یک دکمه روی ریموت همین کار را از داخل ماشین انجام می دهد. سیستم های هوشمند ساختمان جدید حتی از این مرحله هم جلوتر بوده و پلاک خودرو را می شناسند.
کارت RFID و تگ NFC روش دیگری هستند که بدون تماس با دستگاه کار می کنند. راننده کارت را نزدیک می کند و بدون توقف طولانی وارد می شود. جایی که امنیت بیشتری لازم باشد، تشخیص چهره یا اثر انگشت هم به مجموعه اضافه می شود. در ساختمان های تجاری دو روش را کنار هم می گذارند؛ مانند کارت به همراه یک رمز عددی.
سیستم های هوشمند ساختمان می توانند برای هر فرد سطح دسترسی جدا تعریف کنند. جداسازی، اداره یک مجتمع بزرگ را خیلی مرتب تر کرده است. سرعت نیز بالا رفته و صف طولانی ماشین ها پشت درب، با یک کارت سریع خالی می شود.
اهمیت تجهیزات هشداردهنده در ورودی هوشمند
در ورودی های اتوماتیک، درب بدون دخالت انسان حرکت می کند. همین موضوع یک خطر جدی ایجاد می کند: عابر یا راننده ای که از حرکت درب بی خبر است. تجهیزات هشدار دهنده برای همین طراحی شده اند. این تجهیزات شامل چراغ های اخطار، آژیر و سیستم های صوتی می شوند که لحظه ای قبل از حرکت درب فعال می شوند.
در سیستم های هوشمند ساختمان، این هشدارها به صورت خودکار و هماهنگ با موتور درب کار می کنند. یکی از رایج ترین این تجهیزات، فلاشر درب پارکینگ است که با هر حرکت، شروع به چشمک زدن می کند. رنگ نور فلاشر معمولا زرد یا نارنجی است تا در نور روز و تاریکی شب دیده شود.
این چراغ ها برق خود را از برد کنترل اصلی می گیرند و در جایی نصب می شوند که از چند زاویه قابل دیدن باشند. مدل های پیشرفته تر، آژیر هم دارند که در پارکینگ های پرتردد، برخورد درب با افراد را کاهش می دهد.
تاثیر قطعات الکترونیکی در سیستم های اتوماتیک
هر درب اتوماتیک به عنوان یک جزء فیزیکی در سیستم های هوشمند ساختمان، مجهز به مرکز پردازش است. این مرکز دستورات را از ریموت، سنسورها یا کنترل تردد دریافت و به موتور انتقال می دهد. قطعات الکترونیکی، عملکرد درب را کنترل کرده و هماهنگی میان فرمان، حرکت موتور، توقف و زمان بندی باز و بسته شدن را انجام می دهند.
یکی از اجزای اصلی این بخش، برد جک پارکینگ است که میکروکنترلر و برنامه اجرایی درب روی آن قرار دارد. این برد مشخص می کند درب با چه سرعتی باز شود، در چه نقطه ای متوقف شود و چه مدت باز بماند. انتخاب برد مناسب باید با توجه به نوع موتور و توان درب انجام شود، چون ناسازگاری این قطعات عمر سیستم را کوتاه می کند.
قابلیت هایی مثل اتصال به اپلیکیشن موبایل و گزارش گیری، از امکانات بردهای نسل جدید است که کنترل ساختمان را بسیار ساده تر می کند. در کنار برد، تجهیزات جانبی هم نقش مهمی دارند؛ ریموت ها، گیرنده ها و سنسورها همگی با این مرکز در ارتباط هستند.
تفاوت ساختمان سنتی و هوشمند
وقتی می گوییم سیستم های هوشمند ساختمان، دوربین و ریموت اولین مواردی است که به ذهن می رسد، اما تفاوت اصلی جای دیگری است. در یک ساختمان معمولی، هر سیستم برای خودش کار می کند. قفل درب به سیستم روشنایی ارتباط ندارد و سیستم روشنایی از وضعیت تردد بی اطلاع است.
در حالی که سیستم های هوشمند این اجزا را به هم وصل می کنند و نتیجه آن، کنترل واقعی است. در این سیستم ها مدیریت تردد، کنترل درب ورودی و واکنش به قطع برق و ...، همه از یک نقطه هماهنگ می شود. با اضافه کردن چند قطعه مثل جک برقی، چشمی و برد کنترل، می توان یک ساختمان قدیمی را بدون تغییر سازه به روز کرد.
معیار مقایسه | ساختمان سنتی | ساختمان هوشمند |
کنترل درب ورودی | قفل مکانیکی و کلید فیزیکی | ریموت، کارت RFID، اپلیکیشن موبایل |
سیستم هشدار | زنگ دستی یا بدون هشدار | فلاشر و آژیر خودکار هنگام حرکت درب |
تشخیص مانع | بدون سنسور، وابسته به دقت راننده | چشمی نوری با توقف خودکار |
مدیریت تردد | دفتر ثبت دستی نگهبانی | ثبت دیجیتال با ساعت و تاریخ |
هزینه نگهداری | تعویض مکرر قفل و لولا | بازدید دوره ای سنسور و برد |
دسترسی از راه دور | ندارد | کنترل و مشاهده با موبایل |
