مهدی برقزادگان، کارگردان انیمیشن کوتاه «بر فراز ابرها»، از روند شکلگیری ایده تا تولید این اثر و چالشهای مسیر ساخت آن سخن گفت؛ انیمیشنی که با روایت فانتزی خود توانسته حضور موفقی در جشنوارههای بینالمللی داشته باشد و جوایزی را نیز از آن خود کند.
شکلگیری ایده «بر فراز ابرها» از یک دنیای خیالانگیز
برقزادگان درباره آغاز مسیر تولید این انیمیشن توضیح داد: ایده اولیه از طراحی یک فضای فانتزی شکل گرفت؛ دنیایی سرشار از بادبادکهایی که در آسمان آبی و میان ابرها شناورند و آزادانه حرکت میکنند. او معتقد است این جهان خیالانگیز ظرفیت بالایی برای تبدیل شدن به یک اثر انیمیشنی داشت.
به گفته این کارگردان، پس از طراحی فضای اصلی، مرحله افزودن محدودیتها و ظرفیتهای دراماتیک آغاز شد. پرسشهایی ساده اما تأثیرگذار مانند اینکه «اگر بادبادکی بیش از حد اوج بگیرد چه میشود؟» یا «اگر نخ آن پاره شود چه سرنوشتی خواهد داشت؟» به تدریج مسیر داستان را مشخص کرد و هسته اصلی روایت شکل گرفت.
داستانی درباره ترس، پذیرش و هویت
فیلمنامه «بر فراز ابرها» حدود سال ۱۳۹۵ نوشته شد و طراحی شخصیتها و تستهای اولیه انیمیت نیز همان زمان انجام گرفت. حتی یک انیماتیک اولیه هم ساخته شد، اما تولید نهایی به سالهای بعد موکول شد.
این انیمیشن روایتگر داستان یک بادبادک پیر است که از پرواز در ارتفاع بالا و مواجهه با بادهای شدید هراس دارد و همواره در محدوده امن خود باقی میماند. اما وقوع یک طوفان، او را ناخواسته وارد چالشی بزرگ میکند. در جریان این تجربه اجباری، بادبادک میآموزد شرایط جدید را بپذیرد، با آن ارتباط برقرار کند و حتی از آن لذت ببرد. همین سختیها مسیر کشف هویت واقعیاش را هموار میکند.
فاصله طولانی پیشتولید تا تولید
برقزادگان با اشاره به فاصله قابل توجه میان پیشتولید و تولید اثر گفت این فاصله زمانی باعث شد هنگام ساخت، تصمیمهای تازهای اتخاذ کند؛ تصمیمهایی که در برخی موارد با نگاه و روحیه سالهای ابتدایی نگارش فیلمنامه تفاوت داشت.
او مهمترین چالش پروژه را دستیابی به کارگردانی و روایتی همتراز با استانداردهای بینالمللی عنوان کرد و افزود: متحرکسازی و شبیهسازی باد که تقریباً هیچ عنصر ثابتی در تصویر باقی نمیگذاشت، از دشوارترین بخشهای تولید بود. همچنین برای یک فیلم کوتاه شش دقیقهای، طراحی و اجرای بیش از ۳۰ شخصیت متنوع، کار را پیچیدهتر میکرد.
تولید مستقل و حضور در جشنوارههای معتبر
این کارگردان اعلام کرد که تولید اثر را بهتنهایی انجام داده و در بخش صداگذاری و آهنگسازی با همکاری دوستانش پیش رفته است. روند تولید نهایی فیلم حدود سه ماه زمان برده است.
به گفته برقزادگان، داستان تازه، جمعبندی تأملبرانگیز، کانسپتهای بصری و موسیقی اثر از نقاط قوت «بر فراز ابرها» به شمار میرود؛ ویژگیهایی که باعث شدند فیلم قابلیت رقابت در جشنوارههای معتبر جهانی را پیدا کند.
«بر فراز ابرها» که تولید مرکز گسترش سینمای مستند، تجربی و پویانمایی است، تاکنون در حدود ۲۵ جشنواره بینالمللی حضور داشته و موفق به دریافت جوایزی شده است. از جمله افتخارات این اثر میتوان به کسب جایزه بهترین انیمیشن در جشنواره بینالمللی فیلم کودک و نوجوان اصفهان و نامزدی بهترین انیمیشن کوتاه در New England Animation Festival و HSIN-YI اشاره کرد.
مخاطب کودک، پیام برای همه نسلها
برقزادگان درباره مخاطب اصلی این انیمیشن گفت: هرچند بیان ساده، لحن کودکانه و فضای فانتزی فیلم نشان میدهد کودکان مخاطب اصلی هستند، اما مفاهیم مطرحشده در آن برای تمام نسلها قابل درک و تأمل است.
او تأکید کرد هنرمندان جوان باید ابتدا اصول پایه را بهدرستی بیاموزند و در آثار خود بهکار بگیرند تا تواناییهایشان بهصورت عملی برای جامعه حرفهای و مخاطبان اثبات شود. پس از آن است که میتوان انتظار خلاقیت و تألیف شخصی داشت.
نیاز به برنامههای تخصصی برای فیلم کوتاه و انیمیشن
این کارگردان با اشاره به کمبود بسترهای رسانهای برای معرفی و نقد فیلم کوتاه و انیمیشن، خواستار ایجاد برنامههای تخصصی در تلویزیون و فضای مجازی شد که امکان نمایش، گفتوگو و تحلیل آثار را در حضور فیلمساز فراهم کنند. او معتقد است ظرفیت فیلم کوتاه در ایران بسیار بالاست و به حمایت و دیدهشدن بیشتری نیاز دارد.
پروژه جدید؛ علمی–تخیلی درباره آینده هنر و هوش مصنوعی
برقزادگان در پایان از پروژه جدید خود خبر داد و گفت طی سالهای اخیر در حال توسعه چند پروژه کوتاه، بلند و سریالی بوده است. یکی از این آثار، یک انیمیشن بلند تجربی در ژانر علمی–تخیلی است که به آینده هنر در کنار هوش مصنوعی میپردازد و امیدوار است سال آینده وارد مرحله تولید شود.
منبع/خبرگزاری مهر