با وجود تکذیب رسمی افزایش قیمت نان، بحث انتقال یارانه آرد به مصرفکننده و اجرای مدل کالابرگ برای نان بار دیگر مطرح شده است؛ آن هم در شرایطی که فشار هزینههای تولید بر نانواییها روزبهروز بیشتر میشود.
به گزارش پلازا و به نقل از اقتصادآنلاین، محمدجواد کرمی، رئیس کارگروه آرد و نان اتاق اصناف ایران، با رد شایعات مربوط به ابلاغ نرخهای جدید نان گفت: «تاکنون هیچ مصوبهای برای تغییر قیمت نان صادر نشده و بررسی هزینههای تولید و پخت نان همچنان در جریان است.» او افزود آنالیز هزینههای نانواییها به سازمان حمایت ارسال شده، اما هنوز تصمیمی گرفته نشده است.
کرمی در توضیح سناریوی محتمل برای آینده گفت: «فعلاً بحثی درباره افزایش نرخ نانهای دولتی مطرح نیست، مگر آنکه دولت تصمیم بگیرد نان را به فهرست کالاهای مشمول کالابرگ اضافه کند و یارانه آن را مستقیماً به مصرفکننده پرداخت کند.» این ایده گرچه بارها طی ماههای گذشته مطرح شده، اما به دلیل حساسیتهای اجرایی و پیامدهای اجتماعی آن، هنوز رنگ عملیاتی به خود نگرفته است.
نانواییها در محاصره هزینهها
در همین حال، کرمی به فشار مضاعف هزینهها بر نانوایان اشاره کرد و گفت: «شاطرهای نانواییهای بربری و سنگک حداقل روزانه ۲ میلیون تومان دستمزد دریافت میکنند و افزایش حقوق کارگران در کنار سایر هزینههای جاری، فشار سنگینی را به واحدهای نانوایی وارد کرده است.»
این شکاف میان قیمت تکلیفی و هزینه واقعی، باعث شده بخشی از نانواییها به سمت آزادپز شدن حرکت کنند. روندی که به گفته کرمی، بازگشت از آن تقریباً غیرممکن است: «تبدیل نانواییهای یارانهای به آزادپز بهسادگی انجام میشود، اما بازگشت از آزادپز به یارانهای نیازمند موافقت کارگروههای استانی است و معمولاً با آن موافقت نمیشود.»
دو راهی دشوار دولت
دولت اکنون در برابر نان با انتخابی سخت روبهروست: از یک سو تثبیت قیمت برای مهار فشار معیشتی بر خانوارها و از سوی دیگر جبران هزینههای فزاینده نانواییها برای حفظ کیفیت و عرضه. در این میان، سناریوی کالابرگی شدن یارانه آرد هرچند میتواند بخشی از تناقضها را حل کند، اما تجربه سیاستهای مشابه نشان داده اجرای موفق آن به زیرساخت دقیق اطلاعاتی، نظارت مستمر و تضمین قدرت خرید مصرفکننده نهایی گره خورده است. همین ملاحظات باعث شده دولت فعلاً با احتیاط کامل در این مسیر گام بردارد.