در ادامه روند اجرای ماده ۲۱ مکرر قانون جدید چک، شبکه بانکی کشور گام مؤثری برای شفافیت بیشتر معاملات برداشته است. گزارشهای اخیر بانک مرکزی نشان میدهد که با همت بانکها، تعداد مؤسسات اعتباری که قابلیت استعلام خودکارِ اطلاعات تجمیعی صادرکننده را در درگاههای غیرحضوری (مانند همراهبانک و اینترنتبانک) فعال کردهاند، به ۱۶ مورد رسیده است.
به گزارش پلازا، این قابلیت، یک ابزار حیاتی برای گیرندگان چک است. پیش از تأیید چک در سامانه صیاد، ذینفع میتواند وضعیت اعتباری صادرکننده را به صورت سیستمی ارزیابی کند. این استعلام شامل مواردی همچون مجموع مبالغ چکهای برگشتی (چه مواردی که رفع سوءاثر شدهاند و چه نشدهاند) و همچنین مجموع چکهای در راه (صادر شده اما به تاریخ نرسیده) است. چنین شفافیتی به گیرنده چک اجازه میدهد تا با دید بازتری نسبت به پذیرش چک اقدام کند و خطرات ناشی از نقد نشدن آن را به حداقل برساند.
علاوه بر درگاههای بانکی، همچنان روشهای متنوعی برای دسترسی به سامانه صیاد وجود دارد. کاربران میتوانند از طریق اپلیکیشنهای پرداخت، دستگاههای خودپرداز و یا سامانه پیامکی اختصاصی به شماره ۴۰۴۰۷۰۱۷۰۱ برای انجام این استعلام استفاده کنند. بانک مرکزی با تأکید بر این موضوع، از تمامی شهروندان میخواهد که در هنگام انجام هرگونه معامله با چک صیادی، حتماً پیش از نهایی کردن فرآیند در سامانه، از اطلاعات تجمیعی صادرکننده مطلع شوند.
تحلیل و جمعبندی:
پیادهسازی این قابلیت، بخشی از استراتژی کلان بانک مرکزی برای بازگرداندن اعتبار به چک به عنوان یک ابزار پرداخت معتبر در بازار است. با ایجاد این زیرساخت خودکار، «اصل عدم اطمینان» در معاملات جای خود را به «شفافیت سیستمی» میدهد. انتظار میرود با پیوستن سایر بانکها به این طرح و افزایش دسترسیها در درگاههای غیرحضوری، ریسک معاملات با چک به شدت کاهش یابد. توصیه میشود ذینفعان، بهویژه در معاملات سنگین تجاری، این مرحله استعلام را به عنوان بخشی جداییناپذیر از فرآیند معامله خود تلقی کنند.