سرشماری عمومی نفوس و مسکن ۱۴۰۵ با رویکرد نوین ثبتی‌مبنا، ترکیبی از مشارکت اینترنتی شهروندان از طریق سامانه دولت من و مراجعات میدانی مأموران اجرایی برای ثبت دقیق اطلاعات کشور آغاز شد.
رویکرد ثبتی‌مبنا و نحوه مشارکت اینترنتی در سرشماری ۱۴۰۵
به گزارش پلازا، سرشماری ۱۴۰۵ با رویکرد ثبتی‌مبنا و ترکیبی از مشارکت اینترنتی مردم و مراجعه میدانی مأموران در حال اجراست. مریم پوررضا انور، مدیرکل دفتر جمعیت، نیروی کار و اقتصاد خانوار مرکز آمار ایران، با تشریح آخرین جزئیات اجرای سرشماری عمومی نفوس و مسکن ۱۴۰۵ اظهار کرد که فعالیت‌های مقدماتی این طرح پس از صدور فرمان رئیس‌جمهور در سال ۱۴۰۳ آغاز شد و از اول آبان ۱۴۰۵، عملیات اجرایی آن به‌صورت رسمی وارد مرحله میدانی و سایر مراحل عملیاتی شد. وی با اشاره به تفاوت سرشماری امسال با دوره‌های گذشته گفت که این سرشماری به روش ثبتی‌مبنا انجام می‌شود؛ به این معنا که بخش عمده اطلاعات مورد نیاز از پایگاه‌های اطلاعاتی دستگاه‌های اجرایی دریافت خواهد شد و برای تکمیل داده‌ها و رفع نواقص نیز از مشارکت اینترنتی مردم و مراجعات میدانی استفاده می‌شود. پوررضا انور با اشاره به آغاز ارسال پیامک به برخی خانوارها از دوم آبان‌ماه گفت که در این پیامک از شهروندان خواسته شده است برای مشارکت در سرشماری و تکمیل اطلاعات خود به پنجره ملی خدمات دولت هوشمند مراجعه کنند. وی تأکید کرد که پیامک‌های ارسالی فاقد هرگونه لینک هستند و شهروندان باید شخصاً وارد سامانه «دولت من» شوند و گزینه مربوط به سرشماری را انتخاب کنند و پس از پاسخ‌گویی به سؤالات نیز یک کد آماری به‌عنوان تأیید تکمیل پرسش‌نامه اینترنتی صادر می‌شود. مدیرکل دفتر جمعیت، نیروی کار و اقتصاد خانوار مرکز آمار ایران با بیان اینکه مشارکت اینترنتی شهروندان می‌تواند نیاز به مراجعات میدانی را کاهش دهد، افزود که میزان مشارکت مردم نسبت به روز قبل حدود ۶۰ درصد افزایش داشته است.
اطلاعات ثبت‌شده در مرحله اینترنتی و جزئیات مراجعات میدانی
پوررضا انور درباره اطلاعات مورد نیاز در مرحله اینترنتی سرشماری توضیح داد که در این مرحله اطلاعاتی مانند کد ملی، کد پستی، تاریخ تولد و وضعیت زناشویی افراد دریافت می‌شود و مشخصات واحد مسکونی شامل نوع محل سکونت، مساحت، نوع اسکلت ساختمان و عمده‌ترین تجهیزات سرمایشی و گرمایشی مورد استفاده خانوار ثبت خواهد شد. وی هدف از جمع‌آوری این اطلاعات را فراهم کردن بستر برنامه‌ریزی دقیق‌تر در بخش‌های مختلف کشور عنوان کرد و گفت که داده‌های به‌روز و دقیق به سیاست‌گذاران کمک می‌کند تا برنامه‌های توسعه‌ای و تصمیم‌گیری‌ها را متناسب با نیازهای واقعی مناطق مختلف تنظیم کنند. مدیرکل دفتر جمعیت، نیروی کار و اقتصاد خانوار مرکز آمار ایران با اشاره به اجرای هم‌زمان بخش میدانی سرشماری اظهار کرد که مستقل از میزان مشارکت اینترنتی خانوارها، مأموران سرشماری به حدود یک میلیون و ۳۰۰ هزار خانوار در سراسر کشور مراجعه خواهند کرد. وی درباره نحوه احراز هویت مأموران سرشماری نیز گفت که مأموران دارای کارت شناسایی هولوگرام‌دار و مشخصات کامل هستند و شهروندان برای اطمینان از هویت آنها می‌توانند کد دستوری #۴۱۱۰۱* را شماره‌گیری کنند. پوررضا انور درباره اطلاعاتی که در مراجعات میدانی جمع‌آوری می‌شود افزود که پرسش‌های مأموران علاوه بر اطلاعات هویتی و اقامتی اعضای خانوار، موضوعاتی مانند نسبت اعضای خانواده با یکدیگر، وضعیت حضور در محل سکونت، معلولیت، مهاجرت و جابه‌جایی جمعیت از سال ۱۳۹۵ تاکنون را نیز شامل می‌شود و اطلاعات مربوط به سواد، مدرک و رشته تحصیلی، وضعیت اشتغال، عنوان شغلی و فعالیت اصلی محل کار افراد نیز در این مرحله ثبت خواهد شد.
کاربرد داده‌های سرشماری در برنامه‌ریزی‌های کلان کشور
به گفته وی، اطلاعات مربوط به جمعیت دارای معلولیت می‌تواند در برآورد نیاز به تجهیزات پزشکی مانند سمعک مؤثر باشد و داده‌های جمعیت دانش‌آموزی نیز نیاز مناطق مختلف به ساخت مدرسه را مشخص می‌کند و اطلاعات مربوط به سالمندان نیز در برنامه‌ریزی برای مناسب‌سازی معابر و فضاهای شهری کاربرد دارد. وی درباره اطلاعات بخش مسکن نیز اظهار کرد که در این بخش مواردی از جمله نوع انرژی مصرفی، نحوه تصرف واحد مسکونی، نوع مصالح ساختمانی، تعداد اتاق‌ها، سال اتمام بنا، وضعیت پنجره‌های دوجداره و امکانات سرمایشی و گرمایشی ثبت می‌شود تا مدیران و برنامه‌ریزان بتوانند بر اساس آمار دقیق و واقعی، سیاست‌های توسعه‌ای کشور را هدایت کنند.