طرح فروش جدید ایرانخودرو با عنوان «عید تا عید» همزمان با اعیاد قربان و غدیر در خرداد ۱۴۰۵ آغاز شده و اینبار با حذف محدودیتهایی مانند کنترل پلاک فعال و بدون قرعهکشی اجرا میشود؛ موضوعی که از یک سو ثبتنام را برای متقاضیان آسانتر میکند و از سوی دیگر، با توجه به تحویلهای بلندمدت تا سال ۱۴۰۶ و قیمتگذاری غیرقطعی، پرسشهایی درباره صرفه اقتصادی آن برای مصرفکنندگان بهوجود آورده است.
به گزارش پلازا و به نقل از اقتصاد آنلاین، ایرانخودرو اعلام کرده این مرحله در قالب «مشارکت در تولید» برگزار میشود و شامل سهمیههای حمایت از خانواده و جوانی جمعیت، جایگزینی خودروهای فرسوده و متقاضیان عادی است. در سبد عرضه، چند محصول پرتقاضا قرار گرفتهاند؛ از جمله تارا دستی V1، سورن پلاس دوگانهسوز EF7، سورن پلاس TU5P (با فرمان برقی)، پژو ۲۰۷ دستی سقف فلزی، رانا پلاس و دنا پلاس دستی. طبق ضوابط اجرایی، قیمت خودروها در این روش قطعی نیست و بر مبنای قیمت مصوب روز در زمان تحویل محاسبه میشود. همچنین برای مبالغ واریزی، سود مشارکت ۲۰.۵ درصدی در نظر گرفته شده و موعد تحویل خودروها از بهمن ۱۴۰۵ تا شهریور ۱۴۰۶ اعلام شده است.
فرآیند ثبتنام مرحلهای خواهد بود: ثبتنام طرح جوانی جمعیت و جایگزینی خودروهای فرسوده از ساعت ۹ صبح شنبه ۹ خرداد ۱۴۰۵ آغاز میشود؛ ثبتنام متقاضیان عادی از یکشنبه ۱۰ خرداد فعال خواهد شد و مهلت نهایی ثبتنام تا ساعت ۲۴ پنجشنبه ۱۴ خرداد ۱۴۰۵ است. متقاضیان باید از طریق سامانه فروش اینترنتی ایرانخودرو، محصول را انتخاب و وجه تعیینشده را واریز کنند.
در بخش ارزیابی اقتصادی، همچنان شکاف قیمت کارخانه و بازار آزاد یکی از عوامل اصلی جذابیت طرح محسوب میشود. برآوردهای بازار از اختلاف قیمت برخی محصولات (در زمان تنظیم گزارش) نشان میدهد دنا پلاس دستی حدود ۶۹۷ میلیون تومان، پژو ۲۰۷ دستی سقف فلزی حدود ۶۷۵ میلیون تومان، سورن پلاس دوگانهسوز حدود ۶۴۸ میلیون تومان، تارا دستی V1 حدود ۵۳۳ میلیون تومان و رانا پلاس حدود ۴۱۸ میلیون تومان فاصله قیمتی با بازار دارند؛ درباره سورن پلاس TU5P نیز بهدلیل «محصول جدید بودن»، مبنای بازار مشخص و قابل اتکا ارائه نشده است.
با این حال، تحلیلگران میگویند مهمترین چالش خریداران در طرحهای مشارکت در تولید، پذیرش ریسک «قیمت غیرقطعی» در دوره انتظار ۸ تا ۱۵ ماهه تا تحویل است. از آنجا که قیمت نهایی با نرخ روز سال ۱۴۰۶ محاسبه میشود، سود مشارکت ۲۰.۵ درصدی لزوماً تضمین نمیکند که خودرو در نهایت «ارزانتر از بازار» تمام شود؛ بهویژه اگر رشد هزینههای تولید و تورم در این بازه، بالاتر از نرخ سود لحاظشده باشد و خریدار هنگام تسویه نهایی با افزایش قابل توجه قیمت مواجه شود. از طرف دیگر، زمان تحویل طولانی برای خودروهای پرتیراژ، هزینه فرصت بلوکه شدن سرمایه را بالا میبرد و در نبود سازوکارهای کنترلی کافی، حذف محدودیتهایی مانند پلاک فعال میتواند فضا را برای ورود سرمایههای سوداگرانه نیز بازتر کند.
جمعبندی کارشناسان این است که ورود به این طرح برای افرادی منطقیتر است که نیاز فوری به خودرو ندارند و با آگاهی از ریسکهای تورمی و باز بودن سقف قیمت نهایی در زمان تحویل، تصمیمگیری میکنند.