در دو هفته اخیر جهش قیمتی بیسابقهای در بازار خودرو کشور رقم خورده است؛ اتفاقی که تقریباً تمام بخشهای بازار از خودروهای داخلی گرفته تا مونتاژی و وارداتی را در بر گرفته است.
نقش کاهش عرضه کارخانهای در افزایش قیمتها
به گزارش پلازا و به نقل از روزنامه ایران، سعید مؤتمنی، رئیس سابق اتحادیه نمایشگاهداران خودروی تهران، با تأیید نوسانات اخیر میگوید: «در همین لحظه، قیمت خودروهایی مانند دناپلاس یا پژو ۲۰۷ اتوماتیک به ۳ میلیارد تومان رسیده است. یکی از مهمترین عوامل افزایش قیمتها در روزهای اخیر، کاهش صدور فاکتور از سوی شرکتهای خودروساز بوده است. زمانی که خودرو از کارخانه به بازار تزریق نمیشود، عرضه کاهش مییابد و زمینه برای افزایش قیمتها فراهم میشود.»
مؤتمنی با اشاره به روند افزایشی ادامهدار قیمتها تصریح کرد: «پس از تعطیلات نوروز شاهد این بودیم که خودروها هر روز گرانتر از روز قبل آگهی شدند. دارندگان خودرو و فروشندگان، همزمان قیمت خودروها را بالاتر از میزان معمول آگهی کردند و به تدریج همان ارقام به عنوان قیمت جدید بازار جا افتاد.»
افزایش ۳۸۶ میلیون تومانی در دو روز
شدت این رشد را در برخی خودروها میتوان به وضوح مشاهده کرد. خودروی سهند دندهای که ۶ اردیبهشت یک میلیارد و ۱۴ میلیون تومان قیمت داشت، در ۸ اردیبهشت به یک میلیارد و ۴۰۰ میلیون تومان رسید؛ رشدی حدود ۳۸۶ میلیون تومانی در فاصله تنها دو روز.
مؤتمنی درباره راهکار کنترل بازار میگوید: «اگر روند عرضه خودروها از سوی شرکتها از سر گرفته شود، بخش مهمی از این افزایشها میتواند به سرعت تعدیل شود و قیمتها به کانالهای قبلی بازگردد. تجربه دورههای گذشته نشان داده هر زمان جریان عرضه از سوی خودروسازان تقویت شده، قیمتها با سرعت قابل توجهی عقبنشینی کردهاند.»
تقاضای سرمایهای جایگزین تقاضای مصرفی
مانی حدادی، کارشناس و پژوهشگر حوزه خودرو، در تحلیل دلایل التهاب بازار میگوید: «خودرو به عنوان یکی از پرمصرفترین و پرتقاضاترین کالاهای بازار، ناگزیر از تحولات اخیر تأثیر گرفته است. گروههایی در پلتفرمهای خرید و فروش، قیمتهایی غیرواقعی برای خودروها ثبت میکنند تا ذهن بازار را به سمت افزایش بیشتر قیمتها هدایت کنند. بسیاری از این ارقام معاملهای پشت سرشان نیست؛ اعدادی صرفاً روی کاغذ که تنها نقش روانی دارند و هدفشان بالا بردن تدریجی سطح انتظارات است.»
حدادی افزود: «مقصر نوسانات امروز فقط واسطهها نیستند. بخشی از خریداران نیز با انگیزه حفظ ارزش داراییهای خود وارد بازار شدهاند. افرادی که تصور میکنند با تبدیل نقدینگی به خودرو، آینده مالی خود را در برابر بحرانهای احتمالی بیمه میکنند. به این ترتیب، تقاضای سرمایهای جای تقاضای مصرفی را گرفته و به التهاب دامن زده است.»
ریشههای ساختاری بحران
این کارشناس خودرو تأکید کرد: «تنها بخشی از آنچه امروز در بازار خودرو دیده میشود به تنشهای منطقهای برمیگردد. بخش دیگر مربوط به تصمیمات اشتباهی است که در دورههای گذشته برای صنعت خودرو گرفته شده است؛ ایجاد انحصار، سرکوب قیمت و نگاه دستوری در قیمتگذاری. ترکیبی ساخته شده که با کوچکترین تحریکی، بازار خودرو را دچار نوسان میکند.»
پیشبینی آینده بازار
حدادی در پاسخ به این سؤال که نوسانات تا چه زمانی ادامه خواهد داشت، گفت: «هر موج قیمتی تا نقطهای پیش میرود که بازار به اشباع میرسد. وقتی قیمت یک خودروی داخلی از یک و نیم میلیارد به بالای سه میلیارد تومان میرسد، دیگر حتی روی کاغذ معاملهای صورت نمیگیرد و رکود جای صعود را میگیرد.»
وی در خصوص آینده بازار خودرو افزود: «در صورت به نتیجه رسیدن مذاکرات و پایان جنگ، احتمالاً بازار آرام میگیرد. پس از پایان رسمی جنگ، بازار در بازه بین ۱۰ تا ۱۵ روزه از التهاب خارج میشود. با نزدیک شدن به تابستان و بازگشت بخشی از تقاضای واقعی، ممکن است شرایط به سمت تعادل نسبی حرکت کند. اما اگر وضعیت منطقهای پیچیدهتر شود، بازار خودرو همچنان در نوسان خواهد بود.»
عامل مؤثر بر بازار | توضیح |
|---|---|
کاهش عرضه کارخانه | کاهش صدور فاکتور از سوی خودروسازان |
تقاضای سرمایهای | تبدیل نقدینگی به خودرو برای حفظ ارزش دارایی |
قیمتهای صوری | ثبت ارقام غیرواقعی در پلتفرمهای فروش |
ریشههای ساختاری | انحصار، سرکوب قیمت، قیمتگذاری دستوری |
پیشبینی پساجنگ | آرامش بازار طی ۱۰ تا ۱۵ روز پس از پایان درگیری |