بازار خودرو ایران در ماههای اخیر بیش از هر زمان دیگری تحت تأثیر متغیرهای سیاسی و اقتصادی قرار گرفته و فضای آن با رکود معاملاتی و انتظار خریداران همراه شده است. کاهش قدرت خرید مصرفکنندگان در کنار نوسانات نرخ ارز و افزایش هزینههای تولید، شرایطی ایجاد کرده که بسیاری از فعالان بازار ترجیح میدهند فعلاً برای خرید یا فروش تصمیم قطعی نگیرند.
به گزارش پلازا و به نقل از خبرآنلاین،، گمانهزنیها درباره آینده مذاکرات و احتمال کاهش تنشهای سیاسی به یکی از مهمترین عوامل اثرگذار بر انتظارات بازار تبدیل شده است. برخی معتقدند در صورت دستیابی به توافق، مسیر قیمتها ممکن است تغییر کند؛ در حالی که گروهی دیگر بر این باورند مشکلات ساختاری صنعت خودرو بهقدری عمیق است که حتی تحولات سیاسی نیز تنها میتواند از شدت نوسانات بکاهد.
رکود تورمی عمیق در بازار خودرو
امیرحسن کاکایی، کارشناس صنعت خودرو، در گفتوگو با خبرآنلاین وضعیت فعلی بازار را «رکود تورمی عمیق» توصیف میکند. به گفته او، افزایش شدید هزینهها در کنار کاهش ارزش ریال باعث شده بخش قابل توجهی از تقاضای واقعی از بازار حذف شود.
کاکایی میگوید تورمهای بالا در سالهای اخیر موجب شده درآمد خانوارها از هزینههای زندگی عقب بماند و بسیاری از مردم ناچار شوند سبد مصرفی خود را به سمت نیازهای ضروری مانند خوراک، پوشاک و درمان تغییر دهند. در نتیجه حتی خودروهای اقتصادی نیز برای بخش بزرگی از جامعه دستنیافتنی شدهاند.
خودروهای وارداتی ممکن است ارزان شوند
این کارشناس بازار خودرو معتقد است در صورت کاهش تنشهای سیاسی و افزایش واردات، بیشترین تأثیر در بخش خودروهای وارداتی و لوکس دیده خواهد شد. او مثال میزند که خودروهایی مانند لکسوس که در حال حاضر حتی تا حدود ۱۱۰ میلیارد تومان قیمت دارند، ممکن است در صورت افزایش عرضه و بهبود شرایط ارزی، با کاهش قابل توجهی روبهرو شوند و حتی به محدوده ۵۰ تا ۵۵ میلیارد تومان برسند.
چرا خودروهای داخلی ارزان نمیشوند؟
به گفته کاکایی، در مورد خودروهای داخلی انتظار کاهش جدی قیمت وجود ندارد. دلیل این موضوع، ساختار هزینه تولید و فشار مالی بر خودروسازان است. او توضیح میدهد بسیاری از تولیدکنندگان حتی در شرایط فعلی نیز با حاشیه سود بسیار کم یا زیان تولید میکنند، بنابراین کاهش قابل توجه قیمتها در این بخش چندان محتمل نیست.
با این حال، او معتقد است در برخی خودروهای داخلی بخشی از قیمتهای فعلی ناشی از حباب انتظارات تورمی است که در صورت تغییر فضای سیاسی ممکن است تا حدی تخلیه شود.
سناریوی عدم توافق؛ گرانی بیشتر همراه با رکود
کاکایی هشدار میدهد اگر تنشهای سیاسی ادامه پیدا کند یا توافقی حاصل نشود، احتمال افزایش بیشتر قیمتها وجود دارد؛ زیرا نرخ ارز و انتظارات تورمی افزایش مییابد. با این حال، همزمان رکود نیز عمیقتر خواهد شد؛ یعنی بازار با وجود گرانی، خریدار چندانی نخواهد داشت.
او در پایان تأکید میکند که حتی آزادسازی منابع ارزی یا ورود ناگهانی دلار به اقتصاد نیز الزاماً اثر پایدار بر بازار خودرو ندارد و در صورت نبود برنامهریزی دقیق، این منابع ممکن است تنها شوک کوتاهمدتی ایجاد کنند.