بازار تلفن همراه ایران بار دیگر در چنبره التهاب و نوسان گرفتار آمده است. شواهد میدانی از مراکز خرید و فروش نشان میدهد که طی سه ماه گذشته، قیمت گوشیهای موبایل در مجموع رشدی حدود ۵۰ درصد را تجربه کرده و این جهش ناگهانی، هم خریداران را به تردید انداخته و هم فروشندگان را در فضایی از نااطمینانی فرو برده است. رکودی که بسیاری از فعالان بازار آن را نزدیک و حتی اجتنابناپذیر میدانند، در راه است.
اقتصادیها بیشترین ضربه را خوردند؛ میانردهها در کانون جهش قیمت
به گزارش پلازا، بررسی قیمتهای ثبتشده تا نیمه اردیبهشت ۱۴۰۵ نشان میدهد که این افزایش در همه ردههای قیمتی یکسان نبوده است. گوشیهای پرچمدار افزایش نسبی و ملایمتری را تجربه کردهاند، اما مدلهای اقتصادی و میانرده که بخش قابل توجهی از تقاضای بازار را به خود اختصاص میدهند، شاهد جهش محسوسی بودهاند. برای نمونه، یک گوشی اقتصادی مانند گلکسی A06 اکنون حدود ۲۵ میلیون تومان قیمت دارد، در حالی که همین مدل در اوایل فروردین کمتر از ۲۰ میلیون تومان معامله میشد.
در بخش میانرده اما ماجرا جدیتر است. مدلهایی مانند گلکسی A56 امروزه در بازه ۹۵ تا ۱۰۱ میلیون تومان دیده میشوند و ردمی نوت ۱۴ پرو نیز حدود ۶۹ میلیون تومان قیمت خورده است. یکی از فروشندگان درباره این جهش قیمتی میگوید: «این مدل قبل از عید حدود ۷۰ میلیون بود و حالا مشتری باید نزدیک ۱۰۰ میلیون تومان خرج کند.» در سوی دیگر بازار، پرچمدارها نیز بینصیب نماندهاند؛ گلکسی S25 Ultra به حدود ۲۸۴ میلیون تومان رسیده و آیفون ۱۷ پرو مکس حتی تا مرز ۳۶۷ تا ۴۵۰ میلیون تومان پیش رفته است.
سه ضلع بحران؛ از نااطمینانی اقتصادی تا انتظارات تورمی
فعالان بازار سه عامل اصلی را برای این بیثباتی برمیشمارند. نخست، نااطمینانی شدید فضای اقتصادی کشور است که فروشندگان را وادار میکند با حاشیه اطمینان بالاتری قیمتگذاری کنند. عمدهفروشان تأکید میکنند که مجبورند قیمت را بالاتر ببندند تا در صورت تغییر ناگهانی شرایط، متضرر نشوند. دوم، تداوم مشکلات در زنجیره تأمین و واردات موبایل است. اگرچه محدودیتهای رسمی کمی کاهش یافته، اما فرایند واردات همچنان دشوار، زمانبر و همراه با هزینههای بالای حملونقل و تأخیر در ترخیص باقی مانده که این موارد مستقیماً بر قیمت تمامشده گوشی تأثیر میگذارد. سومین و شاید مهمترین عامل، نوسانات نرخ ارز و انتظارات تورمی است. به اعتقاد فروشندگان، حتی بدون افزایش روزانه قیمت دلار، صرف احتمال تغییر نرخ ارز کافی است تا بازار به سرعت دچار تحول قیمتی شود.
بازاری که با موجودیهای قدیمی میچرخد
نکته قابل توجه دیگر در این میان، محدودیت عرضه در سال جدید است. اکثر گوشیهای موجود در بازار امروز، مربوط به محمولههایی است که در ماههای پایانی سال قبل وارد شدهاند و هنوز فرصتی برای ورود انبوه کالاهای جدید فراهم نشده است. این یعنی بازار فعلاً با موجودیهای قبلی اداره میشود و تا زمانی که محمولههای تازه از گمرکات ترخیص نشوند، فشار از سمت عرضه نیز به التهاب قیمتها دامن خواهد زد.
در چنین فضایی، بازار موبایل بیش از آنکه تابع عرضه و تقاضای واقعی باشد، تحت تأثیر انتظارات و نااطمینانیهای روانی قرار دارد. خریداران محتاطتر شدهاند و خرید را به تصمیمی پرریسک تبدیل کردهاند، فروشندگان با دوراندیشی بیشتری اقدام میکنند و قیمتها همچنان مسیر صعودی خود را حفظ کردهاند. تا زمانی که متغیرهای کلان اقتصادی به ثبات نرسند، این بیقراری و آشفتگی مهمان ناخوانده بازار موبایل باقی خواهد ماند
