مرکز آمار ایران از یک تغییر استراتژیک در نظام آماری کشور رونمایی کرد. غلامرضا گودرزی، رئیس مرکز آمار ایران، با اعلام آغاز عملیات سرشماری از ۲۵ مهرماه، نویدبخش پایان دوران سرشماری‌های ده‌ساله سنتی و ورود به عصر آمارهای دقیق، به‌روز و داده‌محور شد.
به گزارش پلازا، این تحول که با تکیه بر فناوری‌های نوین و داده‌های ثبتی دستگاه‌های اجرایی انجام می‌شود، علاوه بر افزایش کیفیت اطلاعات، هزینه‌های سرشماری را تا ۹۰ درصد کاهش داده است.
پایان عصر سرشماری‌های ۱۰ ساله
یکی از چالش‌های همیشگی در نظام آماری ایران، فواصل طولانی میان سرشماری‌های ملی بود که باعث می‌شد اطلاعات جمعیتی به سرعت کهنه شوند. با رویکرد جدید مرکز آمار ایران، این فواصل به دوره‌های یک تا دو ساله کاهش می‌یابد. هدف اصلی از این تغییر، فراهم کردن امکان دسترسی برنامه‌ریزان و سیاست‌گذاران به آمارهای به‌روز، کاربردی و متنوع است که می‌تواند مبنای تصمیم‌گیری‌های دقیق‌تری در حوزه‌های اقتصادی و اجتماعی باشد.
صرفه‌جویی چشمگیر ۹۰ درصدی در هزینه‌ها
استفاده از ظرفیت داده‌های اداری و سامانه‌های اطلاعاتی دستگاه‌های اجرایی، تحولی بزرگ در کاهش هزینه‌های دولت ایجاد کرده است. به گفته رئیس مرکز آمار، روش‌های نوین باعث شده تا بیش از ۹۰ درصد در هزینه‌های اجرای سرشماری صرفه‌جویی شود. این پروژه که مقدمات آن از دو سال پیش آغاز شده بود، با همکاری وزارتخانه‌ها و دستگاه‌های اجرایی مختلف و با استفاده از توان جوانان و بخش خصوصی برای آمارگیری پیش می‌رود تا بدون افت کیفیت، کارایی نظام آماری افزایش یابد.
زمان‌بندی و مراحل اجرایی سرشماری ۱۴۰۵
عملیات رسمی سرشماری از تاریخ ۲۵ مهرماه ۱۴۰۵ آغاز می‌شود. در این مرحله، مرکز آمار ایران به دنبال تکمیل اطلاعات است و انتظار می‌رود تا ۲۹ مهرماه، تصویر دقیق‌تر و روشن‌تری از پوشش داده‌ها حاصل شود. اگرچه در ابتدای طرح نگرانی‌هایی بابت نقص داده‌های ثبتی وجود داشت، اما ارزیابی‌های اولیه نشان می‌دهد که میزان پوشش اطلاعاتی فراتر از پیش‌بینی‌ها بوده است و نیاز به عملیات میدانی گسترده کاهش یافته است.
نگاه به آینده؛ آمارهای شناور و دقیق‌تر
مرکز آمار ایران در کنار این تحول، در حال بررسی روش‌های نوینی برای تحلیل دقیق‌تر جمعیت است. یکی از موضوعات مطرح شده، امکان اعلام «جمعیت شناور» است. از آنجا که جمعیت مناطق مختلف در روزهای کاری و ایام تعطیل نوسان قابل‌توجهی دارد، مرکز آمار در حال ارزیابی روش‌های علمی برای استخراج این آمار است تا در آینده، در کنار آمارهای رسمی، شناخت دقیق‌تری از رفتار جمعیتی و پراکندگی واقعی در نقاط مختلف کشور ارائه دهد. این رویکرد، گامی مهم برای دستیابی به برنامه‌ریزی‌های منطقه‌ای و شهری کارآمدتر خواهد بود.